Vatnajökull: lodowe jaskinie, laguna z górami lodowymi i wulkany pod lodem

W Islandii pod jednym lodowcem ukryte są wulkany, błękitne jaskinie i góry lodowe. Tak wygląda park Vatnajökull, największy w kraju i drugi pod względem powierzchni w Europie. Lód sąsiaduje tu z ogniem i zajmuje niemal jedną piątą wyspy.

Przyjeżdża się tu po błękitny lód jaskiń lodowcowych i nad lagunę Jökulsárlón. Park ciągnie się na setki kilometrów wzdłuż południa i wschodu wyspy, a drogi w jego wnętrzu są często szutrowe. Poniżej zebraliśmy najważniejsze miejsca, centra dla odwiedzających oraz wariant podróży bez samochodu.

Reklama: w tekście znajdują się linki partnerskie, za które otrzymujemy prowizję, cena dla ciebie się nie zmienia.

Park Vatnajökull: rozmiary i pochodzenie

💡 W skrócie:

• Powierzchnia parku to 14 967 km², a w jego wnętrzu leży lodowiec o powierzchni 8 100 km² (park narodowy Vatnajökull).
• Dostęp i sezon: 09/2026, sprawdzone na stronie parku narodowego.

Park utworzono 7 czerwca 2008 roku, łącząc lodowiec z dwoma dawnymi parkami na południu i północy. Od 2019 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO (według Wikipedii o parku). To jeden z największych parków narodowych Europy.

Nazwę park zawdzięcza lodowcowi Vatnajökull, największemu w Europie poza Arktyką. Średnia grubość lodu to 400-600 metrów, a miejscami sięga 950 metrów (dane o lodowcu). Pod lodem ukryte są czynne wulkany, dlatego tutejszy krajobraz stale się zmienia.

Islandia powstała z aktywności wulkanicznej. Lawa przebija się przez lodową skorupę i rodzą się tu prawdziwe cuda. Zobaczysz obok siebie czarne pola lawowe, biały lód i zielone trawiaste zbocza.

Naturalne piękno parku

Na południowym wschodzie wyspy sąsiadują ze sobą czarne pola lawowe, zielone oazy i biały lód. Park ciągnie się od Skaftafell na południowym wybrzeżu po Dettifoss na północy wyspy. Każdy obszar żyje własnym życiem i warto zaplanować na niego osobny dzień.

© Justraveling.com · CC BY-SAFot. Justraveling.com, CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), Wikimedia Commons

Zimą przyjeżdża się tu dla jaskiń lodowcowych. Wydrążają je podlodowcowe rzeki, a lód w głębi jest błękitny, bo niemal nie ma w nim pęcherzyków powietrza. Co sezon woda otwiera nowe przejścia, więc stare mapy na nic się nie zdają. Do środka dostaniesz się tylko z przewodnikiem, bo samodzielne wejście jest niebezpieczne.

Południe parku zajmuje Skaftafell z zielonymi zboczami i lodowcem. Nad nim wznosi się Hvannadalshnúkur, najwyższy szczyt kraju. Piaski na wybrzeżu składają się z popiołu wulkanicznego, który przynoszą podlodowcowe powodzie z wulkanu Grímsvötn.

Takie powodzie zrywają mosty i zmieniają biegi rzek, dlatego część dróg latem jest zamykana. Przed wyjazdem sprawdź status dróg na stronie parku oraz prognozę pogody. Na wyżynach pogoda zmienia się w ciągu godziny nawet w lipcu.

Wodospady: Dettifoss i Svartifoss

Dettifoss stoi na rzece Jökulsá á Fjöllum i uchodzi za drugi pod względem przepływu wodospad Europy po Renie. Zrzuca wodę z wysokości 44 metrów, a szerokość nurtu to około 100 metrów (Wikipedia o Dettifoss). Średni przepływ wody to niemal 193 m³/s, dlatego huk słychać z daleka.

© Jakub Hałun · CC BYFot. Jakub Hałun, CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0), Wikimedia Commons

Na zachód od wodospadu prowadzi asfaltowa droga 862, która jest otwarta niemal przez cały rok. Wschodni brzeg obsługuje żwirowa droga 864, zwykle przejezdna tylko latem (drogi do wodospadu). Po zachodniej stronie znajdziesz punkt widokowy i toaletę, a po wschodniej stoją tablice z informacjami o parku.

Drugi wodospad, Svartifoss, stoi w Skaftafell. Swoją nazwę zawdzięcza czarnym bazaltowym kolumnom wokół nurtu. Prowadzi do niego krótka ścieżka w górę od centrum dla odwiedzających, którą przejdziesz bez przygotowania.

Trasy do kraterów wulkanów

Samochód dowiezie cię tylko na skraj pól lawowych, a do samych kraterów prowadzą piesze szlaki. Najczęściej podróżni jadą do wulkanu Askja na wysokogórskim płaskowyżu. Askja budziła się ostatnio w 1961 roku (Wikipedia o Askji), a wewnątrz jej kaldery powstało jezioro Öskjuvatn.

Jezioro jest głębokie i zamknięte skałami ze wszystkich stron. W sąsiednim kraterze leży ciepłe jezioro Víti, którego wodę ogrzewa wulkan. Po osunięciach ziemi kąpiel w Víti nie jest zalecana.

© User Wolfgangbeyer on de.wikipedia · CC BY-SAFot. User Wolfgangbeyer on de.wikipedia, CC BY-SA (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/), Wikimedia Commons

Inaczej zbudowany jest wulkan Laki. Przed tobą nie góra, lecz szczelina długa na dziesiątki kilometrów, wzdłuż której ustawiły się kratery (strona parku narodowego). Erupcja Laki w latach 1783-1784 była największą erupcją lawy w historii wyspy i wywołała głód w Europie.

Obok leży kanion Eldgjá, który pozostał po erupcji z 934 roku. Uważa się go za jeden z największych kanionów wulkanicznych świata. Po wyżynach jedziesz tylko z napędem na cztery koła: lokalne drogi F otwiera się latem, a deszcz łatwo je rozmywa.

Lagoona lodowcowa Jökulsárlón

Lagoona Jökulsárlón leży u ujścia języka lodowca, tuż przy samej drodze obwodowej. Jej powierzchnia to około 25 km², a głębokość sięga 284 metrów (Wikipedia o Jökulsárlón). Nie ma w Islandii jeziora głębszego od niej.

Góry lodowe odłamują się od lodowca i powoli płyną do oceanu. Im gęstszy lód, tym głębszy jego błękitny kolor. Latem między górami lodowymi pływają łodzie, a na brzegu często zobaczysz foki i rybitwy popielate.

© Manticorp · CC BYFot. Manticorp, CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0), Wikimedia Commons

Lagoona powiększyła się czterokrotnie od lat 70. XX wieku, bo lodowiec cofa się o około 200 metrów rocznie (strona lagoony). Kręcono tu hollywoodzkie filmy, między innymi bonda i „Larę Croft". Za kilka lat widok się zmieni, więc warto wykorzystać szansę, by ją zobaczyć.

Przy moście nad lagooną jest zawsze tłoczno. Przyjedź o świcie, wtedy dostaną ci się miękkie światło i wolne miejsce.

Rozrywki i wycieczki

W parku nie brakuje atrakcji dla każdego towarzystwa. Na spokojny dzień sprawdzą się piesze szlaki o różnej długości i trudności. Dla adrenaliny weź skuter śnieżny, safari jeepem po lodowcu, kajakarstwo wśród gór lodowych albo wspinaczkę po lodowych zboczach.

Większość wycieczek startuje z Jökulsárlón, Höfn lub Skaftafell. Jaskinie lodowe są otwarte tylko zimą. Latem na lodowiec idzie się w pieszych wędrówkach z rakami i czekanami.

Trasy rezerwuj z wyprzedzeniem, bo w lipcu i sierpniu miejsca się kończą. Jeśli chcesz zobaczyć niebieski lód z bliska, wybierz wycieczki na lodowiec Vatnajökull na GetYourGuide.

Centra turystyczne i opłaty

Informacje o szlakach, drogach i pogodzie przekazują centra dla odwiedzających. Jest ich sześć: Gamlabúð w Höfn, Gígur, Gljúfrastofa, Skaftafellsstofa, Skaftárstofa i Snæfellsstofa (lista centrów dla odwiedzających). Na terenach wysokogórskich działa jeszcze centrum informacyjne Hrauneyjar.

Latem park organizuje bezpłatne spacery z leśnikami, harmonogram jest na stronie. Karty przyjmują niemal wszędzie, więc gotówka prawie ci się nie przyda. Za camping w Ásbyrgi oraz za parkowanie przy Skaftafell i Jökulsárlón pobierana jest osobna opłata. Te dane sprawdzono 15.09.2026 na oficjalnej stronie parku.

Zabierz ze sobą ciepłe rzeczy nawet latem, bez membrany i czapki będzie ci nieprzyjemnie.

Jak dotrzeć na własną rękę

Do Islandii dolecisz bezpośrednimi rejsami na lotnisko Keflavík (KEF) z dużych hubów w Europie, między innymi z Kopenhagi, Amsterdamu i Frankfurtu. Z lotniska do Reykjavíku zawiezie cię autobus lub transfer.

Morzem na wyspę płynie prom z Danii, a na pokład zabiera samochody. Tę drogę wybierają ci, którym się nie spieszy i którzy chcą przyjechać własnym autem.

Dalej z Reykjavíku jedziesz na wschód drogą obwodową nr 1. Doprowadzi cię ona do Skaftafell i Jökulsárlón, a na północy do Dettifoss i Ásbyrgi.

Droga nr 1 jest wyasfaltowana niemal wszędzie, ale zjazdy w głąb parku są często szutrowe. Potrzebujesz na nich napędu na cztery koła, zwłaszcza na drogach F na terenach wysokogórskich. Zimą część dróg jest zamykana, więc trasę sprawdzaj zawczasu.

Jeśli jedziesz bez samochodu, z Reykjavíku do Skaftafell i Höfn kursują autobusy liniowe. Zimą część kursów jest odwoływana, więc rozkład potwierdzaj zawczasu.

© SuperJet International · CC BY-SAFot. SuperJet International, CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0), Wikimedia Commons

Własne auto jest wygodniejsze na trasie obwodowej: sam wybierasz przystanki i zdążasz na świt. Porównaj wynajem auta na DiscoverCars, żeby nie przepłacić w wysokim sezonie.

⁉️🤔 Częste pytania

Czy trzeba kupować bilet do parku Vatnajökull?

Wejście na teren parku jest bezpłatne, biletów kupować nie trzeba. Centra dla odwiedzających działają według harmonogramu sezonowego, godziny sprawdzaj na stronie parku.

Kiedy najlepiej jechać do Vatnajökull?

Latem wszystkie drogi są otwarte i działają szlaki piesze, ale przy wodospadach i lagunie jest mnóstwo ludzi. Zimą dostępne są jaskinie lodowe, a dzień jest krótki. Poza sezonem masz wolne ścieżki, ale część dróg jest już zamknięta, więc sprawdzaj sytuację z wyprzedzeniem.

Czy można zobaczyć Jökulsárlón i jaskinie lodowe w jeden dzień?

Tak, jeśli bazujesz w Höfn albo przy Skaftafell. Rano idziesz do jaskini lodowej, w ciągu dnia jedziesz do laguny. Dzień wychodzi intensywny, a na przejazdy schodzi kilka godzin. Rezerwuj oba punkty z wyprzedzeniem, inaczej nie zdążysz przed zmrokiem.

Czy potrzebny jest samochód 4x4?

Na drogę obwodową nr 1 wystarczy zwykły samochód. Napęd na cztery koła jest potrzebny na drogach F w głębi wyspy: otwierają je tylko latem, a wypożyczalnie prawie zawsze zabraniają takich zjazdów bez osobnego ubezpieczenia. Sprawdź warunki wynajmu przed wyjazdem.

Ile kosztuje wycieczka do lodowca?

Ceny zależą od sezonu i touroperatora. Wyprawa na lodowiec i jaskinia lodowa są wyraźnie droższe w lipcu i w terminach noworocznych. Porównaj kilka ofert z wyprzedzeniem, żeby wybrać dogodny termin i nie przepłacić.

Krótko: co warto zarezerwować

Vatnajökull stoi w planie każdego, kto jedzie do Islandii. Załóż na ten region kilka dni i codziennie śledź pogodę. Jeśli masz mało czasu, weź lodowcowy tour z przewodnikiem, a resztę zostaw na następny raz.

• Jeśli jedziesz zimą: jaskinia lodowa i zorza polarna.
• Jeśli jedziesz latem: wyprawa na lodowiec i droga obwodowa.
• Jeśli jesteś z dziećmi: krótkie ścieżki przy Skaftafell i laguna Jökulsárlón.
• Jeśli masz terenówkę: wyprawa do krateru wulkanu Askja.

Najważniejsze rezerwuj z wyprzedzeniem: lodowcowy tour na GetYourGuide. W wysokim sezonie miejsca kończą się na tygodnie naprzód.