Hoe je een fietsroute in Nederland plant met knooppunten

Wil je op je eigen route door Nederland fietsen in plaats van een kant-en-klare track van iemand anders? Gebruik het knooppuntennetwerk (fietsknooppunten) als basis. Hier stel je een route samen als een lijst met nummers: je fietst van knooppunt naar knooppunt en bepaalt zelf waar je afslaat.

Het eerste netwerk van dit soort opende in 1995 in Belgisch Limburg en verspreidde zich daarna over België en Nederland (geschiedenis van het netwerk). Elk knooppunt op het fietspad krijgt een eigen nummer, en tussen elk tweetal nummers loopt een bewegwijzerde route.

Hieronder leggen we uit hoe het netwerk werkt, wat je gebruikt voor het plannen van je tocht en hoe je een kant-en-klare GPX-track naar een fietscomputer of telefoon downloadt.

Hoe het knooppuntennetwerk werkt

💡 In het kort:

• Elk knooppunt is gemarkeerd met een nummer en een informatiebord op de kruising van fietspaden.
• Tussen twee knooppunten loopt een bewegwijzerde route, met witte en groene borden die in beide richtingen werken.
• De lengte van je rit bepaal je zelf: de reeks nummers bepaalt de kilometers en de afslagen.
• We hebben gecontroleerd hoe het systeem werkt op 09/12/2026 met gegevens van het landelijke platform Fietsplatform.

Naast het nummer op het bord staat een kaart van de omgeving met alle knooppunten en de afstand tot het naburige knooppunt (regionale kaarten met afstanden). De borden hangen op ooghoogte en worden na elke kruising herhaald, dus de afslag die je nodig hebt, mis je bijna niet (bewegwijzering van het systeem). Netwerken van aangrenzende regio's sluiten naadloos op elkaar aan, en een route steekt makkelijk van de ene provincie over naar de andere (één landelijk netwerk).

Hoe je een route opbouwt: drie stappen

Stap 1. Kies je startknooppunt

Kies een knooppunt bij een treinstation, parkeerplaats of je verblijfplaats. Onthoud het nummer als je de rit op hetzelfde punt wilt afsluiten. Een rondje is handiger voor een dagtocht zonder bagage of overnachtingen.

Stap 2. Noteer de nummers in volgorde

Vervolgens bouw je een reeks nummers en voeg je het volgende knooppunt aan de lijst toe tot je de gewenste lengte bereikt. De planner verbindt de punten met paden en rekent de kilometers voor je uit. De planner van Fietsknoop maakt één route van maximaal 100 km (planner van Fietsknoop).

Stap 3. Controleer de route vooraf

Open de planner en leg de track voor je reis uit. Zo zie je bruggen en oversteekplaatsen, en je kunt ook het GPX-bestand downloaden. Op de kruising zelf kun je de route onderweg aanpassen: pijlen op het bord laten zien waar je verder moet fietsen (regels op de kruising).

Wat je gebruikt voor het plannen van je fietsroute

De planners openen in een browser en je hoeft geen software te installeren. Op een smartphone is de Toertje-app van Fietsersbond handiger: daarin zit dezelfde planner ingebouwd.

Een route downloaden als GPX

Klik na het plannen op exporteren en laad het GPX-bestand op je fietscomputer of telefoon (GPX-export bij Fietsersbond).

Heb je geen fietscomputer, laad de track dan in de Toertje-app op je telefoon. De bordjes onderweg tonen de afstand tot het volgende knooppunt, zo zie je altijd hoeveel van de dag er nog rest (afstand tussen knooppunten).

Knooppunten en langeafstands-LF-routes

Het knooppuntennetwerk werkt prima voor dagtochten. Voor meerdaagse tochten heeft het land langeafstands-LF-fietsroutes. Die zijn in beide richtingen bewegwijzerd, en elke route heeft een gids met overnachtingsadressen en een gratis app (langeafstands-LF-routes).

Het oude LF-netwerk gaat nu over op een nieuwe standaard met een eigen thema en betere service voor fietstoeristen (update LF-netwerk). Knooppunten en lange routes sluiten op elkaar aan: je kunt een deel van een route over een LF-route fietsen en de rest opbouwen uit knooppunten.

Waar je onderweg op moet letten

Soms leidt je knooppuntroute je naar een pad dat met ANWB-bordjes is gemarkeerd. Volg in dat geval een tijdje de ANWB-bordjes tot je weer bij de knooppunten uitkomt. Knooppuntbordjes hebben de oude zeshoekige bordjes voor rondjes fietsen grotendeels vervangen, al zijn sommige rondjes nog steeds gemarkeerd (zeshoekige bordjes vervangen).

Themaroutes lopen bovenop het netwerk: de Van Gogh-route in Brabant, de Elfstedenroute in Friesland, de Heuvelland-Fietsroute in Zuid-Limburg (thematische fietsroutes).

• Voor wie: wie een flexibele route wil en zelf de afstand kiest.
• Niet voor: wie een kant-en-klare begeleide tocht met een vast programma wil.

⁉️🤔 Veelgestelde vragen

Kun je de knooppunten ook in omgekeerde richting fietsen?

Ja. Elk traject tussen twee knooppunten is in beide richtingen gemarkeerd, dus je kunt het allebei de kanten op fietsen. Je volgt de nummers gewoon in omgekeerde volgorde. De witte en groene bordjes veranderen niet, alleen de volgorde van de punten op je lijstje verandert.

Heb je een kaart nodig als je op knooppunten fietst?

Strikt genomen is een lijst met nummers genoeg. In de praktijk werken de bordjes tussen de knooppunten niet goed zonder een geschikte kaart of knooppuntenlijst, en dat is een erkende tekortkoming van het systeem (netwerk naslagwerk). Neem een papieren knooppuntenkaart mee of houd de planner open op je telefoon.

Werkt de route zonder internet?

De planner levert een GPX-bestand dat het traject op je apparaat opslaat. Laad het in een fietscomputer of app, en de navigatie blijft offline werken.

Waar overnacht je op een meerdaagse tocht?

Als je meerdere dagen fietst, kijk dan naar LF-routes: elke lange route heeft een gids met overnachtingsadressen en een gratis app (overnachten op LF-routes). Het knooppuntennetwerk verdwijnt niet: je begint de nieuwe dag bij het knooppunt waar je gisteren bent geëindigd.

Werkt het systeem op de eilanden?

Vrijwel heel Nederland is door knooppunten gedekt. De kleine Friese Waddeneilanden vormen de uitzondering: die hebben hun eigen systeem van fietsbordjes (systeem op de eilanden). Als je een tocht naar Texel plant, check dan vooraf de plaatselijke bewegwijzering.

Kort samengevat: zo bouw je een route

Het knooppuntennetwerk draait op kruispuntnummers en witte en groene bordjes, dus je stelt je hele fietsroute door Nederland zelf samen, zonder gids of kant-en-klaar programma. Heb je een halve dag, sluit dan een kort rondje rond je start punt. Heb je een hele dag, verleng dan de ketting verder en keer 's avonds terug. Met kinderen kies je knooppunten zonder lange stukken en houd je een station of hotel in de buurt voor als het gaat regenen.

Open de dag ervoor de planner van de Fietsersbond en download het traject als GPX-bestand.