🗺️ Keuken van Nederland: streetfood, kaas, seizoensgerechten en desserts

Nederland eten is simpel en vullend. Mensen eten hier haring met uitjes gewoon op straat, frituren bijna alles en drinken koffie met een warme wafel. Achter de façade van 'haring en kaas' gaat een hele keuken schuil: winterse aardappelstamppotten, Indonesische rijsttafel en Surinaamse roti. Dat allemaal doorgronden tijdens een korte reis is lastig.

We hebben 70 gerechten verzameld die het proberen waard zijn en ze in groepen ingedeeld.

Advertentie: dit artikel bevat affiliate links, we verdienen een commissie als je via hen boekt, zonder extra kosten voor jou.

De Nederlandse keuken in een notendop

💡 In het kort:

Het seizoen is belangrijker dan de plek: de eerste Hollandse Nieuwe wordt vanaf half juni geserveerd, witte asperges zijn van half april tot eind juni te koop, oliebollen worden in december gefrituurd.
Zoek streetfood in cafetaria's en snackbars, bijvoorbeeld Febo: kibbeling, kroketten, patat met mayo.
De kaasmarkt van Alkmaar is op vrijdag van 10:00 tot 13:00, in 2026 tot 25 september.
Openingstijden en seizoen 2026: 09/2026, gecontroleerd op de officiële website van de kaasmarkt.

1. Stroopwafel

Een stroopwafel bestaat uit twee dunne krokante wafels met stroop ertussen. Het recept is in de 19e eeuw in Gouda bedacht uit restjes deeg en stroop. Om de stroop zacht te maken, leg je de wafel een minuut op een kop hete koffie of thee. Warme wafels worden op markten verkocht, en in Gouda worden ze recht voor je neus gemaakt. De wafel reist goed mee, dus het is een handig eetbaar souvenir.

Waar te vinden: Gouda, straatkraampjes en kermissen.
Kosten: een pak uit de supermarkt is goedkoper dan een warme wafel van een kraam.

2. Bitterballen

Bitterballen worden gefrituurd tot ze een krokant korstje hebben. Binnenin zit een hete ragout van rund- of kalfsvlees, gebonden met bloem en runderbouillon en op smaak gebracht met kruiden. Ze worden geserveerd met mosterd en koud bier, en ze zijn de belangrijkste snack van een Nederlandse kroeg. De naam komt van het woord bitter, een bittere drank waar ze vroeger bij geserveerd werden. Het addertje onder het gras: ze zijn vanbinnen heel heet, je verbrandt makkelijk je lippen.

3. Poffertjes

Poffertjes worden gebakken op een gietijzeren pan met kuiltjes, waardoor ze rond en luchtig worden. Het beslag wordt gemaakt met gist en boekweitmeel, wat ze een lichte, luchtige textuur geeft. De gebakken poffertjes worden bestrooid met poedersuiker en voorzien van een klontje smeltende boter. In de winter verschijnen er kraampjes met poffertjes op markten en festivals in het hele land, en op elke kermis vind je ze makkelijk.

4. Hollandse Nieuwe haring

© Donald Trung Quoc Don (Chữ Hán: 徵國單) - Wikimedia Commons - © CC BY-SA 4.0 International . ( Want to use this image? ) Or · CC BY-SAFoto: Donald Trung Quoc Don (Chữ Hán: 徵國單) - Wikimedia Commons - © CC BY-SA 4.0 International . ( Want to use this image? ) Or, CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), Wikimedia Commons

Verse haring in Nederland wordt rauw gegeten, met uitjes en augurken. Hollandse Nieuwe is verkrijgbaar vanaf half juni, wanneer de vis het vetst en het meest mals is. Je eet hem met je handen: je houdt de vis bij de staart vast, kantelt je hoofd achterover en slikt een stuk door. De beste plek hiervoor is het Vlaggetjesdag-festival in Scheveningen, dat in 2026 op 20 juni plaatsvond (stand 09/2026, officiële website van Vlaggetjesdag). Het addertje onder het gras: rauwe en zoute vis is niet voor iedereen weggelegd.

5. Erwtensoep (snert)

Erwtensoep, of snert, wordt gemaakt van spliterwten, selderij, uien, wortels en varkensvlees. De soep suddert zo lang dat hij indikt tot de consistentie van een stoofpot: een lepel blijft er rechtop in staan. Hij wordt geserveerd met een plak rookworst en roggebrood met katenspek. In de winter warmt deze soep je op na een lange wandeling, en Nederlanders eten hem van november tot februari. Het recept bestaat al eeuwen, dus het gerecht heeft een huiselijke, vertrouwde smaak.

Dikke erwtensoep met rookworst in een kom

6. Stamppot

Nederlandse stamppot met aardappelen en kool

Stamppot wordt gemaakt van aardappelpuree gemengd met groenten. Meestal gebruikt men boerenkool, andijvie, zuurkool of hutspot van wortels en uien. Er bovenop gaat rookworst of een sappige gehaktbal. Het gerecht is al bekend sinds de 15e eeuw en blijft een winterklassieker. Het addertje onder het gras: het ziet er niet smakelijk uit, hoewel het stevig en huiselijk smaakt.

7. Kibbeling

Nederlandse kibbeling van gefrituurde visstukjes

Kibbeling wordt gemaakt van stukjes witte vis, meestal kabeljauw, in beslag. Ze worden goudgeel gefrituurd en geserveerd met knoflook- of tartaarsaus. Knijp een citroen uit over de vis, dat brengt de smaak beter tot zijn recht. Zoek verse kibbeling aan de kust: in Urk, Vlissingen, Den Haag, Haarlem, Rotterdam en Middelburg. Haal een portie direct op de vismarkt en eet het op terwijl het korstje nog knapperig is.

8. Oliebollen

Oliebollen worden gefrituurd als grote ballen van gistdeeg. Binnenin zitten rozijnen, krenten en gekonfijte vruchten, en er bovenop gaat een royale laag poedersuiker. De naam betekent letterlijk 'oliebollen', en de smaak doet denken aan donuts. Ze zijn knapperig van buiten en blijven zacht en luchtig van binnen. Ze worden de hele winter verkocht, maar het hoogtepunt valt eind december, wanneer op elk plein kraampjes staan. Dan is een rij bij de balie gegarandeerd.

Oliebollen met rozijnen in een bakkerijvitrine

9. Pannenkoeken

Pannenkoeken in Nederland worden groot en dun gebakken, meestal ter grootte van een bord. Het beslag is eenvoudig, gemaakt van bloem, melk en eieren, waardoor de pannenkoeken veelzijdig uitvallen. Vullingen kunnen zoet zijn (stroop, poedersuiker, appels) of hartig (kaas, spek, groenten). Het land heeft hele restaurants die alleen pannenkoeken serveren, en die zijn de moeite waard om met kinderen te bezoeken. Een pannenkoek wordt hier vaak als hoofdgerecht besteld, niet als dessert.

10. Appeltaart

Appeltaart wordt diep gebakken, met een stevige vulling en boterig deeg. Binnenin zitten frisse appels, kaneel, suiker, vaak rozijnen of noten, en er bovenop een deegraster. Een punt wordt geserveerd met slagroom en een kopje koffie. Je vindt deze taart in bijna elk café, vooral in Amsterdam. De korst blijft knapperig terwijl de vulling sappig blijft.

11. Gouda

Goudse kaaswielen die rijpen op houten planken

Gouda dankt zijn naam aan de stad Gouda en behoort tot de halfharde kazen. Jonge kaas is zacht en romig, terwijl oudere varianten steviger worden en karameltonen krijgen. Hij wordt gegeten in plakjes op brood, in blokjes als snack, of gesmolten in warme gerechten. Probeer naast Gouda ook Leerdammer en Old Amsterdam. De kaasmarkten in Alkmaar en Gouda werken volgens een schema (per 09/2026, officiële website van de kaasmarkt).

12. Hagelslag

Hagelslag wordt op met boter besmeerd brood gestrooid en bij het ontbijt gegeten. Voor een buitenlander ziet het eruit als een dessert, maar in Nederland beginnen zowel kinderen als volwassenen zo hun dag. De hagelslag is er in melkchocolade, pure chocolade, witte en fruitvarianten, dus je kunt de smaak kiezen die bij je past. Eet één zo'n boterham om de lokale smaak te begrijpen. Dit is het eenvoudigste gerecht op de hele lijst.

13. Kroketten

Twee kroketten met salade en brood op een bord

Kroketten worden gefrituurd, en binnenin hebben ze dezelfde romige ragout als bitterballen, alleen in cilindervorm. Ze worden gegeten als snelle snack of in een zacht broodje met mosterd, waardoor je een broodje kroket krijgt. De grootste keten, Febo, verkoopt ze uit automaten die een foodwall worden genoemd, en dat is deel van de lokale cultuur.

Haal zelf een kroket uit de muur, het is een eenvoudige en snelle manier om iets te eten in het stadscentrum. 's Avonds verzamelen jongeren zich rond deze automaten, en je zult begrijpen waarom ze er zo dol op zijn. Deze snack is goedkoop, dus zowel studenten als toeristen kopen hem.

14. Hachee

Hachee wordt gestoofd van rundvlees en een grote hoeveelheid uien. Het vlees wordt lang gekookt met laurierblad, kruidnagel en azijn tot het mals wordt en de saus dik. Het wordt geserveerd met gekookte aardappelen, rodekool of appelsaus. Dit stevige gerecht warmt je op in de koude maanden, dus het wordt vaak in de winter besteld. De geur van de kruiden vult de kamer al lang voordat het wordt geserveerd.

15. Zuurkoolstamppot

Zuurkoolstamppot wordt gemaakt door aardappelen te stampen met zuurkool. De zure smaak van de kool geeft het gerecht een lichte frisheid, en soms wordt spek toegevoegd voor de rijkdom. Er bovenop gaat rookworst. Dit is een stamppotvariant voor wie van gefermenteerde tonen houdt. Het addertje onder het gras: zuurkool is niet voor iedereen, en het gerecht zelf ziet er sober uit.

Aardappelen met zuurkool en worst op een bord

16. Speculaas

Speculaas wordt gebakken als een gekruid zandkoekje. Het deeg bevat kaneel, nootmuskaat, kruidnagel en gember, wat zorgt voor een warme, aromatische smaak. Het deeg wordt in houten mallen gedrukt met molens, Sinterklaasfiguren en dieren. Het koekje is vooral populair in begin december, rond het Sinterklaasfeest. Het wordt geserveerd bij koffie of thee, en de kleine hapklare stukjes heten kruidnootjes. De knapperige textuur blijft dagenlang goed, dus hij overleeft de reis naar huis.

17. Boterkoek

Boterkoek wordt gebakken als een compacte, boterige koek. De basis is boter, suiker en bloem, waardoor de textuur zacht en licht kruimelig wordt. De koek wordt in een ronde vorm gebakken en daarna in vierkanten of punten gesneden. Een goudbruine karamelkorst geeft hem een aangename crunch. Een stuk gaat goed samen met een kop koffie tijdens een middagpauze.

Ronde boterkoek met ruitpatroon in een bakblik

18. Patat met mayo (of patat oorlog)

Patat wordt in Nederland dik gesneden en krokant gefrituurd. De klassieke patat met mayo komt met een royale portie mayonaise. Voor de avontuurlijker eters is er patat oorlog: mayonaise met pindasaus en gesnipperde ui eroverheen. De combinatie is onverwacht, maar velen vinden het de beste snack na een avond stappen. Als dat niet genoeg is, neem dan een kapsalon, een stevige versie met vlees en kaas.

19. Tompouce (Tompoes)

Tompouce lijkt op een mille-feuille. Twee lagen krokant bladerdeeg worden verbonden met dikke vanillevla en de bovenkant is bedekt met glazuur. Het glazuur is meestal roze, maar op Koningsdag wordt het oranje gemaakt. Het is lastig eten: de room wordt eruit geperst en het wordt bijna altijd een knoeiboel. De uitdaging: hij is te zacht om netjes te snijden. De bekende keten Hema is beroemd om zijn tompouces, dus haal ze daar.

20. Frikandel speciaal

Frikandel wordt gefrituurd zonder vel, als een compacte langwerpige worst gemaakt van een vleesmengsel. In de speciale versie wordt hij opengesneden en gevuld met mayonaise, curryketchup en gesnipperde ui. De snack ziet er simpel uit, maar het is een van de populairste items bij snackbars. Neem er een en ervaar de Nederlandse fastfood van binnenuit. Hij smaakt naar een gepaneerde schnitzel, alleen dan zonder paneer.

Streekgerechten van Nederland

De eerste gerechten op de lijst vind je door het hele land, terwijl de volgende verbonden zijn aan specifieke provincies en steden. Buiten hun regio zijn ze moeilijker te vinden, maar tijdens het reizen krijg je een reden om dieper het land in te trekken. Zoek ernaar in lokale bakkerijen, op markten en in cafés bij bezienswaardigheden.

21. Limburgse vlaai (Limburg)

Limburgse vlaai wordt gebakken op een dun gistdeeg met verschillende vullingen. Kers, abrikoos, rijstevlaai en kruimelvlaai zijn populair. Anders dan andere taarten is vlaai licht en niet te zoet, dus hij wordt bij de koffie gegeten als onderdeel van de koffietijd-traditie. Maastricht, Venlo en Roermond zijn beroemd om hun vlaaien. Een reis naar Limburg zonder een stuk vlaai zou onvolledig zijn.

22. Haagse hopjes (Den Haag)

Haagse hopjes worden gemaakt als koffiekaramels. Volgens de legende hield baron Hendrik Hop van koffie, maar zijn dokter verbood hem die te drinken, dus bestelde hij een karamel met koffiesmaak. De snoepjes hebben een sterke koffienoot met een vleugje boter en karamel. Probeer ze bij thee als je van zoet bij koffie houdt. Deze karamels gaan lang mee, ze worden per stuk verkocht.

23. Brabantse worstenbroodje (Brabant)

Brabantse worstenbroodje wordt in de oven gebakken, niet gefrituurd, en dat onderscheidt hem van frikandel. Een zacht broodje wordt gevuld met een gekruide worst en goudbruin gebakken. Hij is vooral geliefd met kerst en carnaval, maar wordt het hele jaar door verkocht. In Brabantse bakkerijen grijpen mensen hem onderweg als snelle snack. Een warm worstenbroodje met mosterd valt ook bij kinderen in de smaak.

Stadhuis van Groningen op de Grote Markt

24. Drentse kniepertjes (Drenthe)

Drentse kniepertjes worden dun en krokant gebakken, vergelijkbaar met wafels zonder karamel. De vorm heeft betekenis: een plat koekje symboliseert het afgelopen jaar, terwijl een opgerold koekje het aanbrekende nieuwe jaar vertegenwoordigt. Ze worden vooral met oud en nieuw gegeten. Als je in de winter in Drenthe bent, zoek ze dan op lokale braderieën. De koekjes zijn licht en je eet zo een heel pak leeg op één avond.

25. Groninger eierbal (Groningen)

Groninger eierbal lijkt op een Scotch egg. Een heel gekookt ei wordt bedekt met een dikke gekruide ragout, gepaneerd en gefrituurd. Hij is krokant van buiten en romig van binnen. Dit is een populaire Groningse snack die het proberen waard is voor liefhebbers van ongewone hapjes. Houd hem voorzichtig vast, de vulling is heet en loopt er makkelijk uit.

26. Zeeuwse bolus (Zeeland)

Zeeuwse bolus wordt tot een spiraal gedraaid van zacht deeg met donkere suiker en kaneel. Het resultaat is een plakkerig zoet broodje dat vaak met boter wordt gegeten. Het recept heeft Joodse wortels en het broodje zelf is een traditie van Zeeland geworden. Zoek hem in Domburg, Veere of andere kustplaatsen. Neem hem bij de koffie, anders plakt de suiker snel aan je handen.

27. Fries suikerbrood (Friesland)

Fries suikerbrood wordt gebakken als een zacht zoet brood met grote suikerklontjes en kaneel. Tijdens het bakken karamelliseert de suiker en wordt de korst licht knapperig. Volgens traditie wordt dit brood aan kraamvrouwen gegeven. In Sneek en Leeuwarden wordt het verkocht in lokale bakkerijen. Een plak van dit brood kan zowel het dessert als het ontbijt vervangen.

28. Arnhemse meisjes (Arnhem)

Arnhemse meisjes worden gebakken van bladerdeeg, ovaal en dun. Ze worden bestrooid met suiker en gebakken tot ze gekaramelliseerd zijn, zodat de korst knapperig is. Ondanks hun eenvoud hebben ze een delicate zoetheid en een gelaagde textuur. Koop er een paar voor bij de koffie in Arnhem, het is een betaalbaar genoegen. Ze blijven ook goed, dus neem een voorraad mee voor onderweg.

29. Bossche bol (Den Bosch)

Bossche bol ziet eruit als een reusachtige soes. Hij is gevuld met slagroom en bedekt met een dikke laag glanzende chocolade. Het dessert komt uit 's-Hertogenbosch, en daar moet je hem vers bij een bakkerij halen. De uitdaging: hij is bijna niet te eten zonder te knoeien, maar dat hoort erbij. Bestel er koffie bij, dat brengt de zoetheid in balans.

Aangesneden bossche bol met slagroom erin

30. Uitsmijter

Uitsmijter wordt geserveerd als ontbijt of als late avondmaaltijd. Plakken brood worden belegd met ham, kaas en gebakken eieren, soms met komkommer of sla erbij. De naam betekent 'uitsmijter': het gerecht is stevig en werkt goed als afsluiter van een avond eten. Bestel hem in een café in Amsterdam, de portie houdt je lang vol. Dit is een stevig ontbijt dat je de hele dag erop laat teren.

Tip: wil je op één avond meerdere gerechten proberen, bekijk dan foodtours in Amsterdam op GetYourGuide.

31. Gelderse rookworst (Gelderland)

AIIllustratieve afbeelding: gegenereerd met AI

Gelderse rookworst is gerookt en wordt vaak bij erwtensoep geserveerd. De worst is gemaakt van varkensvlees met kruiden, waardoor de smaak vol en rokerig is. Anders dan massaproducten heeft de traditionele worst een natuurdarm en een krokant velletje. Culemborg en Tiel staan bekend om deze worst. Koop hem op de markt en doe hem in de erwtensoep, de smaak wordt dieper.

32. Haringbroodje (Rotterdam)

Haringbroodje wordt geserveerd in een zacht broodje. De haring wordt belegd met ui en augurk, waardoor het een handig tussendoortje is dat je onderweg kunt eten. In Rotterdam verkiezen mensen dit broodje boven de klassieke manier om haring aan de staart te eten. Zoek het bij de viskraam op de markt. Het is een makkelijkere manier om haring te proberen als je afknapt op het zicht van een hele vis.

33. Brabantse suikerwafel (Brabant)

Zonnige Amsterdamse gracht met boten en bomen

Brabantse suikerwafel wordt dik en boterig gebakken op gistdeeg. Grove suiker gaat erin en karamelliseert tijdens het bakken. Anders dan de stroopwafel is deze wafel krokant van buiten maar blijft hij zacht van binnen. Eet hem warm, bestrooid met poedersuiker. Een verse wafel smaakt het lekkerst direct van de kraam.

34. Hete bliksem

Hete bliksem wordt gemaakt van aardappelpuree met zoetzure appels. De naam betekent 'hete bliksem' en verwijst naar het vermogen van het gerecht om lang warm te blijven. Het wordt geserveerd met rookworst of spek. Dit is een stevig wintergerecht, vooral populair in het noorden van het land. Ondanks de eenvoudige ingrediënten is de smaak memorabel.

35. Amsterdamse osseworst (Amsterdam)

Amsterdamse osseworst is gemaakt van rundvlees en koud gerookt. Specerijen zoals nootmuskaat en zwarte peper geven het een rijke smaak. Hij wordt rauw gegeten, zoals tartaar, in dunne plakjes gesneden. Hij gaat goed samen met mosterd of op een boterham. Probeer hem als je wel van rauw gerookt vlees houdt.

36. Kruidnoten

Kruidnoten worden klein en knapperig gebakken van hetzelfde specerijenmengsel als speculaas. Ze worden in december gegeten voor het Sinterklaasfeest, vaak met een chocoladelaag. Het is een licht tussendoortje dat je makkelijk met een handvol tegelijk pakt. Probeer ze bij koffie of glühwein. In december liggen ze in elke supermarkt.

37. Zwolse balletjes (Zwolle)

Zwolse balletjes worden al meer dan een eeuw als harde caramels gekookt volgens een geheim recept. Er zijn veel smaken, van fruit tot munt. Voor veel Nederlanders zijn het snoepjes uit hun jeugd, verbonden aan bezoekjes aan een oude snoepwinkel. Koop een handvol in Zwolle als aandenken. Ze blijven goed onderweg, dus ze komen wel thuis aan.

Kopje koffie met Zwolse balletjes op een schotel

38. Pepernoten

Pepernoten worden vaak verward met kruidnoten, maar ze hebben een onregelmatige vorm en een taaie textuur. Je proeft de anijs, en dit is ook een Sinterklaastraktatie. Het recept is bekend sinds de 16e eeuw. Kies deze als je van zachtere speculaaskoekjes houdt. Hun smaak is milder dan die van knapperige kruidnoten.

Traditionele gekruide pepernoten close-up

39. Drentse turf (Drenthe)

Drentse turf wordt gebakken als een compact koekje dat op een stuk turf lijkt. De vorm verwijst naar de geschiedenis van de turfwinning in Drenthe. Het deeg bevat bruine suiker en specerijen, dus de smaak is rijk. Dit is een lokale favoriet die je in de bakkerijen van de provincie echt moet zoeken. Neem hem bij thee, het koekje combineert er goed mee.

40. Groningens mosterdsoep (Groningen)

Groningens mosterdsoep wordt gekookt als een romige mosterdsoep. Grove mosterd, prei en ui geven hem een milde pittigheid die door room wordt verzacht, en soms wordt er spek aan toegevoegd. Hij wordt geserveerd met een sneetje boerenbrood. Als je van gekruide soepen houdt, zal deze je verrassen. Neem hem als lunch, hij houdt je de hele dag vol.

41. Moorkop

Moorkop lijkt op een kleinere Bossche bol. Het is soezendeeg gevuld met slagroom en bedekt met een glanzende chocoladeglazuur. Soms wordt er een lepel room en een stukje fruit bovenop gelegd. Je vindt dit dessert in bakkerijen door het hele land, vooral in het zuiden. Hij is kleiner van formaat, dus makkelijker om onderweg te eten.

Moorkop met chocoladeglazuur en slagroom

42. Fries suikerlatte (Friesland)

Fries suikerlatte wordt gebakken als een met suiker bedekt broodstokje. De buitenkant is licht knapperig, terwijl de binnenkant zacht en luchtig blijft. Hij gaat vooral goed bij koffie. Dit is een minder bekende Friese lekkernij die je in lokale bakkerijen moet zoeken. Je vindt hem niet in een supermarkt, alleen bij een bakker.

43. Amsterdamse ui (Amsterdam)

Amsterdamse ui wordt ingelegd van gele uien, waardoor hij zoet wordt met een lichte scherpte. De heldergele kleur komt van een marinade met kurkuma en mosterdzaad. De uien worden gegeten bij haring of als snack. Neem hem bij een haringbroodje, en de smaak wordt frisser. Gewone zilveruitjes zien er niet zo uit, deze herken je meteen.

44. Riefkoek (Twente & Achterhoek)

Riefkoek wordt gebakken als een stevige aardappelpannenkoek. Hij wordt gemaakt van geraspte aardappelen, ui en een beetje bloem, en vervolgens in een pan goudbruin en knapperig gebakken. Hij wordt geserveerd met appelmoes of spek. Een goede riefkoek vind je in Almelo en Enschede. Dit is een gerecht uit de oostelijke provincies, waar het thuis wordt gemaakt.

45. Utrechtse vockingworst (Utrecht)

Utrechtse vockingworst wordt gerookt en halfdroog gemaakt. Anders dan rookworst wordt hij nauwelijks met specerijen gekruid, dus de smaak is mild maar merkbaar. Hij gaat het best samen met mosterd en roggebrood. Het recept in Utrecht is meer dan een eeuw oud. Als je van delicate gerookte vleeswaren houdt, begin dan met deze.

46. Goudse kaaswafels (Gouda)

Goudse kaaswafels worden gebakken als knapperige kaaskoekjes met echte Goudse kaas. Ze zijn boterig, kaasachtig en kruimelig. Dit tussendoortje gaat uitstekend bij Nederlands bier. Probeer ze als je een ongebruikelijk kaashapje bij je drankje wilt. Ze werken ook bij wijn, maar bier is hier de klassieke combinatie.

47. Blote billetjes in het gras

Blote billetjes in het gras wordt gemaakt van witte bonen en groene erwten. De naam verwijst naar de bonen die de billetjes spelen en de erwten die het gras voorstellen. Soms worden er wortels of aardappelen toegevoegd voor de stevigheid. Het gerecht komt uit het noorden van het land. De naam zul je sneller onthouden dan het recept.

48. Zeeuws spek (Zeeland)

Zeeuws spek wordt gemaakt van varkensbuik. Het wordt gekruid met specerijen en langzaam geroosterd, waardoor de smaak rijk is met een rokerige toon. Het wordt gegeten als snack, op een boterham gedaan of aan stamppot toegevoegd voor de smaak. Bestel het in Zeeland als je van gerookt vlees houdt. Op een boterham werkt het goed als vervanging van ham.

49. Hengelose krentenwegge (Twente & Overijssel)

Hengelose krentenwegge wordt gebakken als een vruchtenbrood met rozijnen en krenten. Soms wordt hij heel lang gemaakt, tot wel een meter. Traditioneel wordt dit brood aan nieuwe ouders gegeven om de geboorte van een kind te vieren. In Twente en Overijssel kopen mensen hem bij lokale bakkerijen. Een stuk van dit brood doet het een hele week goed bij de thee.

50. Brabantse eierkoek (Brabant)

Brabantse eierkoek wordt zacht en licht poreus gebakken. Het is een lichte eierkoek met een matige zoetheid, gegeten bij het ontbijt of als tussendoortje. Hij gaat goed met een beetje boter of jam. Neem hem mee onderweg als je een lichte hap nodig hebt. De textuur lijkt op die van biscuit, alleen compacter.

51. Gerookte paling

Gerookte paling en forelstukjes op een bord

Gerookte paling wordt al lang als een Nederlandse delicatesse beschouwd. Paling uit meren en kustwateren wordt gezouten en langzaam gerookt boven eiken- of beukenhoutsnippers, waardoor de smaak diep en rokerig is. Hij wordt eenvoudig gegeten, als filet op witbrood of als onderdeel van een visplateau. De vissersdorpen Volendam en Harderwijk zijn beroemd om hun paling, en daar moet je hem proberen. Het is een dure maar memorabele traktatie.

Koloniaal erfgoed in de Nederlandse keuken

Het koloniale verleden van Nederland bracht Indonesische, Surinaamse en Turkse gerechten naar het land. Vandaag worden ze door het hele land geserveerd en ze horen al lang bij het dagelijkse menu. Hieronder staan gerechten die je zowel in een restaurant als in een gewone snackbar vindt.

52. Rijsttafel

Rijsttafel betekent letterlijk 'rijsttafel'. Het is een set van kleine porties Indonesische gerechten geserveerd met rijst. De set kan saté, rendang (gestoofd rundvlees), gado gado (groenten met pindasaus) en sambal goreng (pittig gefrituurd hapje) bevatten. Het gerecht kwam in de koloniale tijd naar Nederland en is nog steeds een feestelijk diner. Bestel het voor een groep, de portie is genoeg voor twee of meer. Hoe meer gasten, hoe interessanter de selectie gerechten.

53. Saté

Saté wordt in Nederland gemaakt van vlees aan een spies. Kip of varkensvlees wordt gegrild en geserveerd met dikke pindasaus. Je vindt het in Indonesische restaurants, in snackbars en zelfs bij friet, in welk geval het gerecht patat saté heet. De saus is dik en stevig, hij vult goed. Als je van noten houdt, probeer de saus dan apart bij het vlees.

54. Babi pangang

Babi pangang wordt gemaakt in Nederlands-Chinese restaurants. Knapperig varkensvlees wordt geserveerd in een zoetzure tomatensaus met witte rijst of friet. Ondanks zijn Indonesische wortels is het gerecht een klassieker geworden van de 'Chinese' keuken in Nederland. Probeer het als je een vertrouwde smaak met een lokale twist wilt. Bestel het voor de lunch, de portie is groot.

55. Nasi goreng

Nasi goreng is Indonesische gebakken rijst. In Nederland wordt het geserveerd met saté, een gebakken ei, ingelegde groenten (atjar) en kroepoek. Veel Nederlandse gezinnen maken het thuis met kant-en-klare kruidenmixen. Het is een handige maaltijd als je snel en stevig wilt eten. Bestel het in een restaurant met een gebakken ei erop, dat is de meest voorkomende manier waarop het wordt geserveerd.

56. Sotosoep

Sotosoep wordt bereid als een aromatische kippensoep met kurkuma, citroengras en kokosmelk. Er gaan gekookte eieren, taugé en gebakken uitjes in, en vaak wordt er rijst aan toegevoegd. Voor veel Nederlands-Indische families is dit huiselijke troostvoedsel. Bestel het als je lekker wilt opwarmen. De soep is tegelijk stevig en aromatisch.

57. Roti (Suriname)

Roti komt uit de Surinaamse keuken, die een sterke invloed heeft op het Nederlandse eten. Een dun platbrood wordt geserveerd met kerriekip (masala kip), aardappelen, kousenband en een gekookt ei. Je eet het met je handen: scheur stukjes van het platbrood en schep de curry ermee op. Voor afhaal raden we roti rol aan, een rol met dezelfde vulling. De curry is hier niet tranentrekkend pittig, de smaak is mild en gekruid.

58. Pom (Suriname)

Pom wordt in de oven gebakken van tayerwortel, een tropische groente die lijkt op cassave. Het wordt gemengd met gekruide kip en citroensap. De smaak is lichtzoet, pittig en vullend. Het gerecht wordt vaak gemaakt voor feestdagen en familiefeesten, en je moet het aan een gedeelde tafel proberen. Het ziet eruit als een ovenschotel, maar de smaak is met niets anders te vergelijken.

59. Bara (Suriname)

Bara wordt gemaakt van zwarte linzen, knoflook en komijn. Het deeg wordt gefrituurd, waardoor het snackje aan de buitenkant krokant is en van binnen zacht en licht taai blijft. Het wordt geserveerd met pittige chutneys of masalasaus. Je vindt bara in Surinaamse bakkerijen en bij straatkraampjes, zoek ze in de grotere steden. Zonder saus is het wat droog, dus neem het met chutney.

60. Saoto soep (Suriname)

Saoto soep is de Surinaamse versie van sotosoep met andere kruiden en presentatie. Deze Javaans-Surinaamse kippensoep is op smaak gebracht met gember, citroengras en sojasaus. Hij wordt geserveerd met rijst, taugé, gekookte eieren en krokante gebakken aardappelen. Als je van pittige soepen houdt, begin dan met deze. De krokante aardappelen erop zorgen voor een prettig contrast.

61. Kapsalon (Turkije)

Kapsalon is uitgevonden in Rotterdam en werd een cultfavoriet. Friet gaat onderop, met daaroverheen döner of shoarma en gesmolten kaas. Er worden salade, knoflooksaus en sambal aan toegevoegd. Het is de perfecte late-night snack, een van de beroemdste Nederlandse streetfoods, en je moet er een nemen na een feest. De portie is groot, zelfs genoeg voor een heel hongerig persoon.

Kapsalon in een bakje: friet, vlees en salade

62. Döner kebab (Turkije)

Döner kebab komt uit Turkije en werd in Nederland een gangbaar fastfood. Dun gesneden vlees, op zijn eigen manier gekruid, gaat in een platbrood of broodje met salade, knoflooksaus en sambal. Het is een handige lunch onderweg of eten na een feest. Er zijn genoeg kebabzaken in de steden, je vindt de jouwe snel. Het vlees kan lam, kip of rund zijn, kies naar jouw smaak.

63. Shoarma (Midden-Oosten)

Shoarma lijkt op döner, maar de kruiden zijn anders. Het vlees wordt geserveerd in een platbrood met knoflooksaus en frisse salade, of als bord met friet. Nederlandse shoarma wordt soms gemaakt met een mix van lam en kip om aan de lokale smaak tegemoet te komen. Als je vertrouwd en vullend eten wilt, ga ervoor. De bordportie is groter dan het broodje.

64. Lahmacun (Turkije)

Lahmacun, dat in Nederland Turkse pizza wordt genoemd, wordt gebakken van een dun krokant platbrood. Gekruid gehakt, tomaten en uien worden erop uitgespreid. Daarna wordt het opgerold met salade, knoflooksaus en sambal. Kebabzaken verkopen het vaak goedkoper dan een dönerbroodje. Het is een lichtere lunchoptie als je geen zwaar eten wilt.

Lahmacun met kruiden, tomaten en citroen op een bord

65. Falafel (Midden-Oosten)

Falafel is in Nederland een populaire vegetarische streetfood geworden. Deze krokante kikkererwtenballetjes worden geserveerd in een platbrood met hummus, knoflooksaus en ingelegde groenten. Het is vooral populair in studentensteden. Amsterdam heeft uitstekende plekken met verse falafel, en je vindt ze makkelijk in het centrum. Voor vegetariërs is dit het handigste snackje in de stad.

Falafelballetjes met groenten in platbrood

66. Börek (Turkije)

Börek wordt gebakken van dun filodeeg. Het wordt gevuld met kaas, spinazie of gehakt, en het gebak is vullend en bladerig. In Turkse bakkerijen in Nederland wordt het vaak gegeten bij het ontbijt of de lunch. Het smaakt het best bij een kopje Turkse thee, bestel ze samen. Warme börek is krokant van buiten en zacht van binnen.

67. Witte asperges (Limburg & Brabant)

Witte asperges, of 'wit goud', gelden als een van de meest gewilde seizoensdelicatessen van Nederland, vooral in Limburg en Brabant. Anders dan groene asperges groeien deze scheuten onder de grond en worden ze niet groen zonder zonlicht. Ze smaken mild en lichtzoet, en ze worden alleen verkocht van half april tot eind juni. Ze zijn ook heerlijk in soepen, probeer ze in het seizoen. Buiten het seizoen vind je ze niet, dus plan je reis vooraf.

68. Drop

Drop is al lang een nationale passie. Nederlandse drop loopt van mildzoet tot intens zout, en populaire soorten heten zoute drop, dubbelzoute drop en honingdrop. Sommige soorten bevatten salmiak, en dan lijkt de smaak jou ongewoon scherp en zout. Drop wordt verkocht in supermarkten, snoepwinkels en zelfs apotheken als keelmiddel. Het addertje onder het gras: deze smaak is lang niet voor alle buitenlanders aantrekkelijk, begin met een klein zakje.

Zwarte dropmunten op een witte achtergrond

69. Beschuit met muisjes

Beschuit met muisjes wordt geserveerd als er een kind is geboren. Een krokante ronde beschuit wordt besmeerd met boter en bestrooid met anijssuikerparels, de zogenoemde muisjes. Roze en witte parels betekenen een meisje, blauwe en witte een jongen. De traditie gaat terug tot de 17e eeuw en is nog altijd springlevend, en anijs zou goed zijn voor zogende moeders. Probeer deze beschuit als je wordt uitgenodigd voor een Nederlandse familiefeest. Het wordt zowel thuis als in het ziekenhuis geserveerd.

70. Spekkoek

Spekkoek wordt gebakken als een meerlagige Indonesisch-Nederlandse cake. Ondanks de naam, die 'spek' betekent, zit er geen spek in: de naam komt van de gelijkenis met laagjes vet. Dunne laagjes gekruid beslag worden de een na de ander gebakken, waardoor de snijkant gestreept lijkt. Het beslag bevat kardemom, kaneel, nootmuskaat en kruidnagel. Deze cake wordt gemaakt voor feestdagen en geserveerd in kleine plakjes bij de koffie. Vanwege het werk wordt hij zelden thuis gebakken.

Seizoenskalender en waar je de gerechten vindt

De Nederlandse keuken hangt af van het seizoen, en het loont om vooruit te plannen. Van april tot juni verschijnen witte asperges op de menukaarten, en vanaf half juni wordt de eerste Hollandse Nieuwe gevangen. In de zomer aan de kust haal je kibbeling of een haringbroodje bij een viskraam: de vis is daar verser en goedkoper dan in het centrum. In het najaar in Limburg en Brabant moet je uitkijken naar vlaai en seizoensgebak. In december komen oliebollen, kruidnoten en speculaas terug, en die worden op bijna elk plein verkocht.

Het dagelijkse Nederlandse eten eet je in cafetaria's en snackbars. Daar krijg je patat met mayo, kroketten en frikandel, en de keten Febo serveert warm eten rechtstreeks uit de muur. Voor vis en kaas ga je naar de markt, waar ook haring, kibbeling en vers gebak worden verkocht. Voor een lang diner kies je restaurants met rijsttafel of Surinaamse keuken: daar kun je op één avond meerdere gerechten van de lijst proberen.

Kom je in het voorjaar, vraag dan naar het seizoensmenu in cafés, asperges en jonge kaas worden vaak samen geserveerd. Zoek in de winter naar straatkramen met oliebollen en warme chocolademelk, die warmen je op op koude dagen. Zo pak je de seizoensgerechten mee, niet alleen wat het hele jaar door wordt verkocht.

Markt- en feestdagschema's veranderen, dus check ze voor je reis. De data van de kaasmarkt in Alkmaar en het Vlaggetjesdag-festival worden elk jaar apart aangekondigd. Je kunt alles nakijken op de officiële websites van de locaties en de lokale toeristenbureaus, de links staan in de secties hierboven.

⁉️🤔 Veelgestelde vragen

Wat moet je in Nederland zeker als eerste proberen?

Begin met bitterballen, verse Hollandse Nieuwe haring en stroopwafel. Voeg in de winter dikke erwtensoep en stamppot toe. Deze gerechten geven je een basisgevoel van de keuken, en van daaruit kun je je eigen richting kiezen: streetfood, kaas, of de koloniale gerechten van Indonesië en Suriname.

Wanneer is het seizoen van de Hollandse Nieuwe?

Jonge haring wordt vanaf half juni geserveerd, wanneer de vis vet heeft opgebouwd. Je kunt haring kopen tot het einde van de zomer. Vraag bij viskramen specifiek naar Hollandse Nieuwe, zodat je niet met gezouten haring van de vorige vangst eindigt.

Is het waar dat Nederlanders rauwe vis eten?

Ja, verse haring in Nederland wordt bijna rauw gegeten, maar de vis wordt vooraf licht gezouten. Het is geen ceviche of tartaar in de restaurantzin, gewoon een eenvoudige straathap met ui en augurk. Ben je het niet gewend, begin dan met een haringbroodje in een broodje: het zachte brood verzacht de smaak.

Welke kaas is het waard om mee naar huis te nemen?

Begin met middelbelegen Goudse: die balanceert tussen romigheid en een karamelnoot. Probeer daarna Leerdammer en Old Amsterdam. Jonge kaas werkt goed op brood, terwijl belegen varianten combineren met wijn of bier. Je kunt ze kopen in een supermarkt of op de kaasmarkt in Alkmaar.

Wat eten mensen in Nederland bij het ontbijt?

Het ontbijt is meestal eenvoudig: brood met boter en hagelslag, een plakje kaas of vlees. Veel mensen voegen yoghurt, kwark of muesli met fruit toe. Koffie hoort bijna altijd bij de ochtend. Voor een stevig ontbijt bestel je een uitsmijter met ham, kaas en gebakken eieren.

Hoe pittig is de Nederlandse keuken?

Op zichzelf is die niet pittig, maar streetfood voegt pit toe. Surinaamse en Indonesische gerechten komen met sambal en pittige chutneys die je naar smaak toevoegt. Kapsalon en döner bevatten ook sambal. Maak je je zorgen om de pit, vraag er dan om apart.

Kort samengevat: wat je moet boeken

Nederland heeft een lange gastronomische lijst, en je kunt niet alles in één reis afdekken. Kies dus gerechten op basis van de situatie.

Als het je eerste keer in Amsterdam is, begin dan met streetfood: bitterballen, kroketten en patat oorlog.
Als je in de winter op bezoek bent, bestel dan erwtensoep en stamppot, die warmen je beter op dan wat dan ook.
Heb je een zoetekauw, ga dan voor stroopwafel, appeltaart en Bossche bol.
Zoek je iets ongewoons, probeer dan drop, haring en Indonesische rijsttafel.

Een route door de stad samenstellen gaat makkelijker met een kant-en-klaar plan: bekijk foodtours in Nederland op GetYourGuide. Ze combineren proeverijen en marktwandelingen, waardoor je tijd vrijkomt voor de stad zelf. We hebben de marktschema's geverifieerd per 09/2026 (bron: kaasmarktschema Alkmaar).

70 Gerechten uit Nederland: wat je moet proberen van haring tot drop