Jarosław: dlaczego usunęliśmy te przewodniki

Tu leżały cztery materiały: lista zabytków, trasa na jeden dzień, wybór muzeów i przegląd świątyń miasta nad Wołgą. Wszystkie cztery zostały zdjęte we wszystkich wersjach językowych, ze starych adresów działa stałe przekierowanie tutaj.

Zacznijmy od tego, co wprost łączy to miasto z wojną. W granicach Jarosławia działa rafineria ropy naftowej „Sławneft-JANOS", którą ukraińskie drony atakowały co najmniej osiem razy w 2026 roku, a jeden z ataków pochłonął życie człowieka. Ale nawet bez tego faktu decyzja o zdjęciu przewodników nie byłaby inna: dotyczy nie pojedynczego miasta, lecz podróży do kraju, który prowadzi wojnę, i ram prawnych, w których działa wydawca z UE.

💡 Szybki przegląd:

• które cztery materiały usunięto i co w nich było
• która rafineria w granicach miasta została zaatakowana przez ukraińskie drony i dlaczego
• co wiadomo o cenie publicznego sprzeciwu wobec wojny w jakimkolwiek rosyjskim mieście
• które miasta nad dużymi rzekami Europy Środkowej zostały w naszych żywych rozdziałach
• Aktualność: 09/2026

Dlaczego usunęliśmy te przewodniki

Cztery teksty były zbudowane jak zestaw: wykaz obiektów, plan spaceru na dzień, muzea z cenami z 2021 roku, świątynie z opisami. To wszystko część praktyczna, dla której strony się otwierało.

Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę rozpoczęła się 24 lutego 2022 roku (komunikat prasowy ONZ GA/12407, 02.03.2022). Po tej dacie uważamy za niewłaściwe dla siebie publikowanie materiałów, które organizują podróż do tego kraju. Dotyczy to każdego jego miasta w równym stopniu, i w tym sensie lista usuniętych nie jest rankingiem niczyjej winy.

O pieniądzach krótko. Udział dochodów z ropy i gazu w budżecie Rosji spadł do około 22 procent w latach 2025 i 2026, a udział dochodów poza ropą i gazem wzrósł do około 78 procent (Ośrodek Studiów Wschodnich OSW, 09.12.2025). Nocleg, jedzenie i bilety do muzeów przyjezdnego trafiają właśnie do drugiej kategorii.

Rafineria pod atakami i pod sankcjami

6 sierpnia 2026 roku ukraińskie drony uderzyły w rafinerię ropy naftowej „Sławneft-JANOS" w Jarosławiu, spółkę joint venture „Rosniefti" i „Gazprom niefti" (wspólnie kontrolują 99,7 procent spółki matki „Sławneft"), jedną z pięciu największych rafinerii Rosji o przepustowości około 15 milionów ton ropy naftowej rocznie. Był to siódmy potwierdzony atak na rafinerię w 2026 roku: poprzednie miały miejsce 28 marca, 26 kwietnia, 8 maja, 22 maja, 6 lipca i 16 lipca (The Moscow Times, 06.08.2026; Euromaidan Press, 06.08.2026). 28 sierpnia 2026 roku kolejny atak dronów na rafinerię wywołał pożar i śmierć jednej osoby (The Moscow Times, 28.08.2026).

Obaj właściciele rafinerii, „Rosnieft" i „Gazprom nieft", znajdują się pod sankcjami sektorowymi UE od kwietnia 2022 roku (art. 5aa rozporządzenia 833/2014: ograniczenie dostępu do rynków kapitałowych i nowych instrumentów dłużnych); w październiku 2025 roku UE, USA i Wielka Brytania skoordynowanie zaostrzyły te ograniczenia, usuwając część wcześniej obowiązujących wyjątków (Covington & Burling, 10.2025; freepolicybriefs.org, 08.12.2025). Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nazwał ataki na rafinerie ropy naftowej w Rosji, w tym na „Sławneft-JANOS", „sankcjami dalekiego zasięgu": ukraińska kampania przeciwko infrastrukturze rafineryjnej doprowadziła do spadku wolumenu przerobu ropy w Rosji do najniższego poziomu od maja 2002 roku (CNBC, 06.08.2026; Kyiv Independent).

Przytaczamy ten fakt nie jako jedyny powód zdjęcia materiałów właśnie o tym mieście, lecz jako konkretne potwierdzenie ogólnej zasady: rafineria w granicach miasta, którą w 2026 roku celowo i wielokrotnie atakowano, z właścicielami pod sankcjami sektorowymi UE. Nie twierdzimy nic ani o innych miejscowych przedsiębiorstwach, ani o muzeach, a tym bardziej o mieszkańcach: wszystko, co powiedziano poniżej, dotyczy przepisów obowiązujących na całym terytorium kraju i zostało potwierdzone odnośnikami.

Ile warte jest jedno publiczne słowo

To jest właśnie ta część, która w równym stopniu odnosi się i do stolicy, i do miasta nad Wołgą.

Artykuł 20.3.3 Kodeksu wykroczeń administracyjnych, wprowadzony 4 kwietnia 2022 roku, karze publiczne działania mające na celu zdyskredytowanie użycia Sił Zbrojnych Rosji (ARTICLE 19). Tylko w 2023 roku na podstawie tego artykułu wszczęto co najmniej 2 830 spraw (RFE/RL, 31.12.2023). Równolegle obowiązuje artykuł 207.3 Kodeksu karnego o publicznym rozpowszechnianiu świadomie fałszywych informacji o użyciu Sił Zbrojnych, którego maksymalna kara w kwalifikowanych typach czynu sięga piętnastu lat pozbawienia wolności (Human Rights Watch, 07.03.2022).

Jak to wygląda w liczbach zatrzymań, wiadomo z danych projektu praw człowieka OVD-Info: 19 644 zatrzymania uczestników antywojennych akcji, z czego co najmniej 5 982 w pierwszych pięciu dniach, od 24 do 28 lutego 2022 roku (OVD-Info).

Najgłośniejszy wyrok pokazuje, że geografia nie chroni przed tymi artykułami. Władimira Kara-Murzę 17 kwietnia 2023 roku skazano na 25 lat pozbawienia wolności w związku z łącznym rozpatrzeniem kilku artykułów. Wśród nich znalazły się zdrada stanu, „fejki" o armii oraz udział w „niepożądanej organizacji". Podstawą oskarżenia o „fejki" stało się jego wystąpienie w Izbie Reprezentantów Arizony 15 marca 2022 roku, gdzie potępił działania Rosji w Ukrainie (Euronews, 17.04.2023). Został zwolniony podczas wymiany więźniów 1 sierpnia 2024 roku.

Przytaczamy to nie jako straszak dla turysty, ale jako opis środowiska, w którym istnieje miasto, o którym wcześniej pisaliśmy lekkim tonem przewodnika.

Co to oznacza dla czytelnika z UE

Dokąd można pojechać zamiast tego

Zapytanie, z którym trafiano do tych tekstów, dotyczyło dużego starego miasta nad rzeką: nabrzeże, kupieckie kwartały, świątynie i muzeum, do którego można wstąpić między spacerami. Odpowiadają na to żywe działy serwisu: Niemcy z Ratyzboną, Pasawą i Koblencją nad Renem i Dunajem, Czechy z Pragą i Litomierzycami nad Łabą, Węgry z Budapesztem i Szentendre, Polska z Toruniem i Płockiem nad Wisłą. Konkretnych obiektów i rozkładów tu nie podajemy: to zadanie żywych działów krajoznawczych.

Ogólne wyjaśnienie decyzji dotyczącej całego działu zebrano w hubie rubryki. Tematyczni sąsiedzi na tej samej trasie: stanowisko wobec Suzdala i stanowisko wobec Kołomny.

Nasze stanowisko

Uważamy, że uczciwy tekst jest silniejszy niż efektowny. Fakt o zakładzie „Sławneft-JANOS" został szczegółowo omówiony powyżej. Nasza decyzja opiera się na ogólnych ramach, które są takie same dla każdego miasta w kraju. To prawny zakaz dla osoby z UE, oficjalne ostrzeżenie MSZ Niemiec i struktura budżetu, do którego trafiają pieniądze przyjezdnego.

Nie uważamy też, że usunięcie przewodnika to wypowiedź o mieście. Miasto pozostaje tym, czym było, a zmienił się nasz stosunek do gatunku, który zaprasza tam jechać.

Piszemy o państwie i jego polityce, a nie o ludziach według paszportu. W Rosji są tacy, którzy wystąpili przeciw wojnie i dostali za to wyrok. Nasza decyzja o niepublikowaniu przewodników po Rosji dotyczy pieniędzy, sankcji i bezpieczeństwa czytelnika, a nie narodowości.

Data publikacji: 3 września 2026 roku. Data ostatniej aktualizacji: 3 września 2026 roku.

⁉️🤔 Częste pytania

Jeśli o mieście nie ma nic złego do powiedzenia, po co usuwać przewodniki?

Bo podstawa decyzji nie leży w mieście. Dla osoby z UE świadczenie usług turystycznych w Rosji jest zabronione od 1 stycznia 2026 roku, a MSZ Niemiec odradza podróże do tego kraju. Dotyczy to wszystkich adresów tak samo.

Jaki konkretnie fakt łączy Jarosław z wojną?

Rafineria „Sławneft-JANOS" w granicach miasta. Szczegóły o atakach, właścicielach i sankcjach podano wyżej, w sekcji „Zakład pod atakami i pod sankcjami".

Co ma do tego wyrok na Kara-Murzy?

To, że pokazuje zasięg tych przepisów: wyrok wydano za przemówienie wygłoszone poza Rosją. To opis otoczenia prawnego, w którym znajduje się każde miasto w tym kraju, a nie twierdzenie o konkretnym miejscu.

Proponujecie bojkot rosyjskich miast?

Nie stawiamy czytelnikom żadnych wymagań i nie układamy list bojkotowych. Podjęliśmy decyzję o własnych publikacjach: nie wydawać materiałów, które organizują podróż.

Dokąd prowadzą stare linki?

Tutaj. W miejscu każdego usuniętego materiału znajduje się wyjaśnienie oraz lista kierunków, o których nadal piszemy.

W skrócie

Cztery materiały o Jarosławiu usunięto w całości, ze starych adresów następuje przekierowanie tutaj. Fakt o zakładzie „Sławneft-JANOS" w granicach miasta omówiono wyżej. Podstawa decyzji jest wspólna: od 1 stycznia 2026 roku świadczenie usług turystycznych w Rosji dla osoby z UE jest zabronione, MSZ Niemiec odradza podróże, a wydatki przyjezdnego trafiają do tej części budżetu, której udział wzrósł do około 78 procent. Publiczny sprzeciw wobec wojny jest karany na całym terytorium kraju: przepis administracyjny od 4 kwietnia 2022 roku, przepis karny do piętnastu lat i 19 644 zatrzymania na antywojennych akcjach. Miasta nad wielkimi rzekami Europy, o których nadal piszemy, wymieniono wyżej.

Jak możesz pomóc

Nie zbieramy pieniędzy i nic nie otrzymujemy z poniższych linków. To oficjalne strony organizacji, które zajmują się skutkami wojny:

• Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców, unhcr.org
• UNICEF, unicef.org
• Ukraiński Czerwony Krzyż, redcross.org.ua

Źródła

• Zgromadzenie Ogólne ONZ, rezolucja ES-11/1 „Agresja przeciwko Ukrainie", 02.03.2022. https://press.un.org/en/2022/ga12407.doc.htm
• ARTICLE 19, o artykule 20.3.3 Kodeksu wykroczeń administracyjnych Federacji Rosyjskiej dotyczącym dyskredytowania Sił Zbrojnych. https://www.article19.org/resources/russia-repeal-legislation-that-penalises-criticism-of-armed-forces/
• RFE/RL, o liczbie spraw z artykułu 20.3.3 Kodeksu wykroczeń administracyjnych za 2023 rok, 31.12.2023. https://www.rferl.org/a/russia-suppression-dissent-putin-fear-ukraine-war/32754222.html
• Human Rights Watch, o artykule 207.3 Kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej, 07.03.2022. https://www.hrw.org/news/2022/03/07/russia-criminalizes-independent-war-reporting-anti-war-protests
• OVD-Info, Repressions in Russia in 2022, dane o zatrzymaniach. https://ovd.info/en/repressions-russia-2022
• Euronews, o wyroku dla Władimira Kara-Murzy, 17.04.2023. https://www.euronews.com/2023/04/17/russian-opposition-activist-kara-murza-sentenced-to-25-years-in-prison
• Rozporządzenie Rady (UE) 2025/2033 z dnia 23.10.2025 zmieniające rozporządzenie 833/2014, EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=OJ:L_202502033
• Skadden, analiza 19. pakietu sankcji UE, 11.2025. https://www.skadden.com/insights/publications/2025/11/eu-adopts-19th-sanctions-package
• Auswärtiges Amt, Russische Föderation: Reise- und Sicherheitshinweise, stan 02.09.2026. https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/laender/russischefoederation-node/russischefoederationsicherheit-201536?isLocal=false&isPreview=false
• Ośrodek Studiów Wschodnich OSW, budżet Rosji na 2026 rok, 09.12.2025. https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/osw-commentary/2025-12-09/russias-2026-budget-mounting-financial-challenges-and-economic
• The Moscow Times, o ataku dronów na „Sławnieft-JANOS" 06.08.2026, siódmym w tym roku. https://www.themoscowtimes.com/2026/08/06/ukrainian-drones-strike-oil-refineries-in-yaroslavl-and-bashkortostan-a93425
• Euromaidan Press, o tym samym ataku i chronologii wcześniejszych ataków w 2026 roku. https://euromaidanpress.com/2026/08/06/seventh-time-this-year-ukrainian-drones-torch-a-top-five-russian-refinery-in-yaroslavl/
• The Moscow Times, o ataku 28.08.2026 z pożarem i ofiarą śmiertelną. https://www.themoscowtimes.com/2026/08/28/ukrainian-drone-attack-kills-one-sparks-fire-at-yaroslavl-oil-refinery-a93595
• Covington & Burling, o sektorowych sankcjach UE przeciwko „Rosniefti" i „Gazprom niefti" oraz ich zaostrzeniu w 10.2025. https://www.cov.com/en/news-and-insights/insights/2025/10/us-and-uk-sanctions-target-russias-two-largest-oil-companies-eu-issues-significant-new-russia-and-belarus-sanctions-package
• freepolicybriefs.org, o tym samym pakiecie sankcji, 08.12.2025. https://freepolicybriefs.org/2025/12/08/eu-russia-oil-sanctions/
• CNBC, o wypowiedzi prezydenta Zełenskiego na temat „sankcji dalekosiężnych" i spadku przerobu ropy w Rosji, 06.08.2026. https://www.cnbc.com/2026/08/06/ukraine-war-russia-zelenskyy-oil-refinery.html
• Kyiv Independent, o atakach na rosyjskie rafinerie, w tym na Jarosław. https://kyivindependent.com/ukrainian-drones-target-moscow-one-of-russias-largest-oil-refineries-in-yaroslavl-sparking-fire-media-reports/

Data weryfikacji linków: 03.09.2026.