Przejdź do treści
Tuła i Riazań: dlaczego usunęliśmy te przewodniki

Tuła i Riazań: dlaczego usunęliśmy te przewodniki

Leżało tu pięć materiałów: dwie listy zabytków, trasa na jeden dzień i dwa zestawy muzeów w dwóch miastach kilka godzin od Moskwy. Wszystkie pięć zdjęto we wszystkich wersjach językowych, ze starych adresów działa stałe przekierowanie tutaj.

Oba miasta sprzedawały się identycznie: dzień muzealny, niedroga wycieczka, tradycja rzemieślnicza i wieczorny pociąg powrotny. Takiej wycieczki już nie proponujemy. Powód nie leży w samych miastach ani w ich muzeach, ale w tym, że redakcja z Unii Europejskiej nie może reklamować wyjazdów do kraju, który prowadzi wojnę, oraz w tym, jak ten kraj wygląda w liczbach, które jesteśmy winni czytelnikowi.

💡 Szybki przegląd:

  • które pięć materiałów usunięto i co w nich było
  • jak zakaz publicznego sprzeciwu wygląda w liczbach, a nie w słowach
  • dlaczego nie budujemy tekstu na historii zbrojeniowej jednego z miast
  • jakie muzealne miasta Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej zostały w naszych żywych działach
  • Aktualność: 09/2026

Dlaczego usunęliśmy te materiały

Pięć tekstów składało się z wykazów i jednego gotowego planu spaceru: ile muzeów zdążysz zwiedzić, co warto zobaczyć w środku, ceny z 2021 roku, gdzie zjeść obiad między dwoma punktami. Część praktyczna była główną treścią, a nie dodatkiem.

Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę zaczęła się 24 lutego 2022 roku (komunikat prasowy ONZ GA/12407, 02.03.2022). Po tej dacie układanie dnia muzealnego w rosyjskim mieście dla czytelnika z UE stało się dla nas niemożliwe, a rzecz nie w wielkości miasta, lecz w gatunku własnego materiału.

Strona finansowa wygląda tak. Udział dochodów z ropy i gazu w budżecie Rosji spadł do około 22 procent w 2025 i 2026 roku, podczas gdy udział dochodów pozaropowych i pozagazowych wzrósł do około 78 procent (Ośrodek Studiów Wschodnich OSW, 09.12.2025). Bilet do muzeum, obiad i pociąg to dokładnie ta druga kategoria, i właśnie tak formułuje się poprawny argument zamiast utartego o ropie.

Liczby zamiast słów

Tę część przytaczamy nie dla efektu, ale dlatego, że odpowiada na pytanie, czym kraj na tych stronach różnił się od kraju w rzeczywistości.

Według danych projektu praw człowieka OVD-Info na antywojennych akcjach odnotowano 19 644 zatrzymania, z czego nie mniej niż 5 982 w ciągu pierwszych czterech dni, od 24 do 28 lutego 2022 roku, i nie mniej niż 413 przypadków nadmiernego użycia siły przez policję (OVD-Info). Prawie sześć tysięcy ludzi w cztery dni to nie eksces, lecz sposób działania systemu.

Ramy prawne dla tego stworzono szybko. Artykuł 20.3.3 Kodeksu wykroczeń administracyjnych wprowadzono 4 marca 2022 roku i karze on publiczne działania mające na celu zdyskredytowanie użycia Sił Zbrojnych (ARTICLE 19); tylko w 2023 roku wszczęto na jego podstawie nie mniej niż 2 830 spraw (RFE/RL, 31.12.2023). Artykuł karny 207.3 o świadomie fałszywej informacji dotyczącej użycia armii przewiduje w kwalifikowanych typach do piętnastu lat pozbawienia wolności (Human Rights Watch, 07.03.2022).

Górną granicę tej skali pokazuje wyrok wydany 17 kwietnia 2023 roku wobec Władimira Kara-Murzy: 25 lat pozbawienia wolności za zdradę stanu, podstawą stało się jego wystąpienie w Izbie Reprezentantów Arizony 15 marca 2022 roku (Euronews, 17.04.2023).

Nasz wniosek z tych liczb dotyczy gatunku. Miasto, w którym nie można wyjść z transparentem, pozostaje miastem, żyją w nim ludzie, działają muzea i piecze się pierniki. Ale wydawca z UE, który w 2026 roku publikuje tam lekką trasę muzealną i ani słowem nie wspomina wymienionych faktów, pokazuje czytelnikowi dekorację zamiast miejsca.

Dlaczego nie piszemy o historii zbrojeniowej

Tu potrzebne jest wyraźne zastrzeżenie, bo oczywistego ruchu świadomie nie wykonujemy.

Jedno z dwóch miast historycznie związane jest z produkcją zbrojeniową i łatwo byłoby na tym zbudować efektowną konstrukcję. Nie budujemy jej: nie mamy sprawdzonych faktów o współczesnych przedsiębiorstwach tego miasta, o ich statusie sankcyjnym ani o ich roli w wojnie. Nie udało się znaleźć żadnego dokumentu, na który moglibyśmy się powołać z datą i numerem.

Dlatego historia zbrojeniowa pojawia się tu w dokładnie jednej roli: jako to, co opisywał dawny przewodnik, który prowadził czytelnika przez ekspozycję muzealną. Żadnych wniosków z tego nie wyciągamy i nie przeniesiemy tu faktów o innych rosyjskich miastach, gdzie takie dokumenty są. Ta zasada obowiązuje w całej rubryce: argument buduje się na tym, co sprawdzalne, a nie na skojarzeniu.

Co to oznacza dla czytelnika z UE

Punkt

Stan 09/2026

Źródło

Usługi związane z turystyką w Rosji

Zakazane artykułem 5n(2) rozporządzenia 833/2014 w brzmieniu rozporządzenia 2025/2033 z 23.10.2025

EUR-Lex

Okres przejściowy

Zakończył się 01.01.2026, wyjątków nie ma

Skadden, 11.2025

Trasy i usługi przewodników

Wprost wymienione wśród objętych zakazem

Skadden, 11.2025

Zatrzymania na antywojennych protestach

Zob. rozdział „Liczby zamiast słów"

OVD-Info

Zalecenie MSZ Niemiec

„Vor Reisen in die Russische Föderation wird gewarnt"

Auswärtiges Amt

Dokąd można pojechać zamiast tego

Pytanie dotyczyło taniego dnia muzealnego w starym prowincjonalnym mieście: muzeum regionalne, tradycja rzemieślnicza, kreml albo twierdza i droga powrotna wieczorem. Odpowiadają na to aktywne działy serwisu: Polska z Lublinem, Toruniem i Sandomierzem, Czechy z Ołomuńcem, Kutną Horą i Telczą, Węgry z Egerem, Pécsem i Szentendre, Bułgaria z Wielkim Tyrnowem i Płowdiwem. Nazw muzeów ani cen tu nie podajemy: tym zajmują się aktywne działy krajoznawcze serwisu.

Ogólne wyjaśnienie decyzji dotyczącej całego działu zebrano w hubie rubryki. Tematyczni sąsiedzi: stanowisko wobec Pskowa i Smoleńska oraz stanowisko wobec Niżnego Nowogrodu i Jekaterynburga.

Nasze stanowisko

Uważamy, że przewodnik po prowincjonalnym mieście to też wypowiedź, tylko cicha. Naszym zdaniem publikując lekki muzealny szlak po kraju, w którym prawie sześć tysięcy osób zatrzymano w ciągu czterech dni protestów przeciw wojnie, wydawnictwo mówi czytelnikowi, że wszystko jest w porządku, nawet nie wypowiadając ani jednego słowa o polityce. Podjęliśmy decyzję o zdjęciu wszystkich pięciu materiałów i wyjaśnieniu przyczyny pod tym samym adresem.

Uważamy też za słuszne powiedzieć, czego nie robimy. Nie przypisujemy tym miastom tego, czego nie zdołaliśmy potwierdzić dokumentem, i nie używamy skojarzeń historycznych jako zamiennika faktu. Czytelnik ma prawo wiedzieć, gdzie przebiega granica naszej wiedzy.

Piszemy o państwie i jego polityce, a nie o ludziach według paszportu. W Rosji są tacy, którzy wystąpili przeciw wojnie i dostali za to wyrok. Nasza decyzja o niepublikowaniu przewodników po Rosji dotyczy pieniędzy, sankcji i bezpieczeństwa czytelnika, a nie narodowości.

Data publikacji: 3 września 2026 roku. Data ostatniej aktualizacji: 3 września 2026 roku.

⁉️🤔 Częste pytania

Muzeum to kultura, a nie polityka. Po co usuwać zestawienie?

Zestawienie muzeów z cenami i planem dnia to nie kultura, lecz usługa organizacji wyjazdu. Właśnie takie usługi i ich reklama są zakazane dla osoby z UE od 1 stycznia 2026 roku. Opowieść o historii kolekcji pod zakaz nie podlega, ale nie była też treścią usuniętych tekstów.

Jedno z miast jest historycznie związane z produkcją broni. Dlaczego o tym nie napisaliście?

Bo nie mamy zweryfikowanych faktów o współczesnych przedsiębiorstwach tego miasta, a budować oskarżenia na skojarzeniu historycznym nie będziemy. Taka zasada obowiązuje u nas w całej rubryce i w tekście poświęcono jej osobny rozdział.

Liczby zatrzymań dotyczą całego kraju, a nie tych miast. Czy to uczciwe?

Uczciwe, bo tak właśnie piszemy. Przepisy są federalne, statystyka ogólnorosyjska i nigdzie nie twierdzimy, że pochodzi właśnie z tych dwóch miast.

Czy odmowa wyjazdu pomaga mieszkańcom?

Nie dajemy czytelnikowi wskazówek, czy jechać, czy nie jechać. Wyjaśniamy, dlaczego nie publikujemy już materiałów, które organizują taki wyjazd, a dla wydawcy z UE to nie kwestia wyboru, lecz wprost zakaz.

Co z dawnymi adresami tych pięciu tekstów?

Prowadzą tutaj. Zamiast pustej strony czytelnik otrzymuje wyjaśnienie i listę kierunków, o których nadal piszemy.

W skrócie

Pięć materiałów o Tule i Riazaniu zostało usuniętych w całości, a pod starymi adresami stoi przekierowanie tutaj. Decyzja opiera się na liczbach, a nie na wrażeniach: zatrzymania na antywojennych akcjach z sekcji „Liczby zamiast słów", administracyjny przepis o dyskredytacji armii od 4 marca 2022 roku oraz nie mniej niż 2 830 spraw z niego tylko w 2023 roku, przepis karny z maksymalnym wymiarem piętnastu lat i wyrok 25 lat za przemówienie wygłoszone za granicą. Historii zbrojeniowej jednego z miast nie bierzemy jako argumentu, bo nie mamy zweryfikowanych dokumentów o współczesnych przedsiębiorstwach. Ramy prawne działają przy tym niezależnie od tematu podróży. Miasta muzealne Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej, o których nadal piszemy, są wymienione powyżej.

Jak możesz pomóc

Nie zbieramy pieniędzy i nic nie otrzymujemy z poniższych linków. To oficjalne strony organizacji, które pracują z konsekwencjami wojny:

Źródła

Daty weryfikacji linków: 03.09.2026.