Bazylika Sacré-Coeur to najpiękniejsza katedra na szczycie Montmartre, którą w pogodny dzień można zobaczyć z każdego miejsca w Paryżu.
Historia budowy
Decyzja o budowie bazyliki Sacré-Coeur narodziła się 4 września 1870 roku, w dniu proklamowania III RP. Tego dnia biskup Fournier wygłosił żałosne przemówienie o pokonaniu wojsk francuskich w wojnie francusko-pruskiej jako karze boskiej za „upadek moralny” po rewolucji francuskiej.
Ukarano społeczeństwo, które z jednej strony podzieliło się na pobożnych katolików i legalnych rojalistów, z drugiej zaś na demokratów, socjalistów i radykałów. Choć niektóre źródła podają, że bazylikę wzniesiono na cześć pięćdziesięciu tysięcy poległych w czasie wojny, to na rozkaz Zgromadzenia Narodowego z 1873 r. (w odpowiedzi na życzenie arcybiskupa) bazylikę wzniesiono w celu za grzechy Komuny Paryskiej.
To właśnie na Montmartrze doszło do pierwszego powstania Komuny Paryskiej i tam stracono arcybiskupa Daroisa, który stał się swego rodzaju męczennikiem dla odradzającego się Kościoła katolickiego. Jego następca twierdził, że w październiku 1872 miał wizję, a w chmurach, które rozproszyły się nad Montmartre, zobaczył prawdę: „To tu, tutaj, gdzie są dusze męczenników, tu musi królować Najświętsze Serce, stając się latarnia morska dla cierpiących”.
Rezygnacją rządu Adolphe Thiersa w maju 1873 r. biskup François Pied wyraził narodowe pragnienie odnowy duchowej: „Nadeszła godzina Boża”, której głównym, materialnym pomnikiem jest Sacré-Coeur. W finansowanie przyszłej bazyliki zaangażowane były wszystkie francuskie parafie, a sama budowa trwała kilkadziesiąt lat (1875-1914).
Architektem projektu był utalentowany twórca Paul Abadi, który ominął ponad siedemdziesięciu siedmiu rywali. W 1880 roku podjęto próbę wstrzymania budowy, kiedy bazylikę nazwano „nieustanną prowokacją do wojny domowej”. Sprawa doszła nawet do dyskusji w Izbie Parlamentu, gdzie projektu bronił arcybiskup, wbrew twierdzeniom Georgesa Clemenceau (przyszłego premiera), że bazylika stanowi materialną stygmatyzację rewolucji. Kolejna próba wstrzymania prac została udaremniona w 1897 roku, chociaż do tego czasu prawie całe wnętrze było już ukończone, a Sacré-Coeur pracowało prawie sześć lat.
Abadi przeniósł się do innego świata w 1884 roku, chwytając jedynie wzniesienie fundamentów, a budowę kontynuowało pięciu architektów: Honore Dume (1884-1886), Jean-Charles Lianat (1886-1891), Henri-Pierre-Marie Raoulet (1891-1904), Lucien Magnier (1904-1916) i Jean-Louis Houlot (1916-1924). Wszystkie ważniejsze prace zakończono do 1914 roku, ale wojna interweniowała, a świątynię konsekrowano dopiero w 1919 roku.
Pieniądze na bazylikę, szacowane na siedem milionów franków francuskich i w całości pochodzące z darowizn, skończyły się jeszcze przed pojawieniem się widocznej części naziemnej. Tymczasową kaplicę konsekrowano w marcu 1876 r., a datki pielgrzymów stały się podstawą budżetu na przyszłą bazylikę. Każdy, kto zostawił darowiznę, mógł położyć np. pamiątkową cegłę.
Angielski geograf i historyk David Harvey zauważył, że echa „męczenników” wciąż można usłyszeć w murach bazyliki. Potwierdzeniem tego pomysłu jest fakt, że w 1971 r. ścigani przez policję demonstranci schronili się w Sacré-Coeur, w kościele „zbudowanym na zwłokach komunardów”. To prowokacyjne stwierdzenie zostało bardzo wymownie zilustrowane w rozdawanych przez nich ulotkach.
Architektura
Bazylika Sacré Creux to niezwykła konstrukcja architektoniczna. To ogromne zadanie, któremu udało się zachować jasny biały kolor nawet w tak hałaśliwym i brudnym mieście, jak Paryż. Sztuczka polega na tym, że budynek został zbudowany z trawertynu wydobywanego w kopalniach Chateau Landon. Jego główną cechą jest to, że w kontakcie z wodą deszczową kamień nabiera białego odcienia.
W ten sposób świątynia oświetla stolicę swoimi śnieżnobiałymi ścianami. Bardzo nietypowe jest ogólne rozwiązanie stylistyczne – święta świątynia jest przesiąknięta cechami rzymsko-bizantyjskimi, co wyraźnie przeciwstawia się nadmiarowi francuskiego baroku w dekoracji Pałacu Granier.
Wiele elementów wystroju bazyliki symbolizuje motywy nacjonalistyczne: w galerii, która ma trzy łuki, znajdują się brązowe posągi św. Savoyarde”, odlany w Annecy i wzniesiony na cześć wkroczenia Sabaudii do Francji w 1860 roku. Kompleks bazylikowy obejmuje ogród medytacyjny z fontanną. Szczyt kopuły jest udostępniony dla turystów, oferuje niezapomniany widok na Paryż (wejście na szczyt jest płatne).
Dekoracja wnętrz
Podobnie jak na zewnątrz, wnętrze bazyliki jest urządzone w stylu rzymsko-bizantyjskim, co nadaje „Domowi Pana” atmosferę harmonii i spokoju. Światło i niektóre detale konstrukcyjne skupiają uwagę w taki sposób, aby skupiać się na półkolistej absydzie. Niezwykle piękne witraże zostały zniszczone podczas bombardowania w 1944 roku i wymienione w 1946 roku. Również we wnętrzu znajdują się dwa ważne elementy, które dopełniają zachwycający zespół: mozaika i wspaniałe organy.
Mozaika o powierzchni 475 metrów kwadratowych przedstawiająca Jezusa Chrystusa jest jedną z największych na świecie. Jezus ukazany jest zmartwychwstały, ubrany w białe szaty i z wyciągniętymi ramionami, jakby otwierał swoje serce na ludzi. Otaczają go wielbiciele, w tym święci, którzy bronili Francji: Matka Boska, św. Michał, św. Joanna d'Arc jako personifikacja Francji, ofiarowująca koronę, oraz papież Leon XIII.
Wielkie organy w Bazylice są jednogłośnie uważane za jedne z najpiękniejszych nie tylko w Paryżu, ale w całej Europie. Instrument ten jest ostatnim dziełem znanego mistrza Aristide Cavaillé-Col. Ze względu na imponujące rozmiary i wyjątkową jakość dźwięku, w 1981 roku rząd francuski uznał organy za pomnik narodowy.
Godziny otwarcia i zasady zwiedzania
Bazylika jest otwarta dla zwiedzających codziennie od 6:00 do 23:00. Po godzinie 11:00 na terenie Bazyliki mogą pozostać tylko osoby zarejestrowane na służbę nocną.
Ponieważ Bazylika Sacré Creux jest kościołem katolickim, istnieje kilka podstawowych zasad zwiedzania:
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Adres: 35 Rue du Chevalier de la Barre, 75018 Paryż, Francja
Autobusem:
Autobusy o numerach 30, 31, 80 i 85 (przystanek Anvers Sacr-Coeur).
Bazylika Sacré Coeur w Paryżu na mapie
[iframe src=//www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2623.5054021089527!2d2.340915615675394!3d48.886704579290274!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!i768i1024!!4f13.1!3m3!1m2!1s0x47e66e4334868de3%3A0xcfc3870abe2b8519!2z0JHQsNC30LjQu9C40LrQsCDQodCw0LrRgNC1LdCa0ZHRgA!1695e0!3m27657479!