Wenecja to wyjątkowe miasto, którego piękno potrafi urzec nawet najbardziej wyrafinowanego podróżnika. Słynie nie tylko z niezwykłego projektu architektonicznego, ale co roku przyciąga turystów wyjątkowymi zabytkami, a także możliwością odwiedzenia fascynujących wycieczek i wydarzeń kulturalnych na dużą skalę. Piazza San Marco jest jednogłośnie uznawana za serce miasta na wodzie, a jego perłą jest majestatyczna katedra o tej samej nazwie.
Historia budowy
Historia katedry sięga 828 roku. W tym czasie włoscy kupcy Buono i Rustico przebywali w Aleksandrii, odnajdując najgorszy czas w chronologii starożytnego miasta. Wyznawcy islamu niszczyli kościoły chrześcijańskie, budując na ich miejscu muzułmańskie meczety. Wiele zabytków i świętych relikwii było zagrożonych, a dwóch Wenecjan postanowiło przynajmniej coś uratować. Ich wybór padł na szczątki świętego Marka Apostoła. Zadanie nie było dla nich łatwe. Aby nie zostać złapanym, zmuszeni byli ukryć relikwie pod świńskimi tuszami, ponieważ dla muzułmanów świnia jest nieczystym zwierzęciem, którego nie wolno nawet dotykać.
Ukryty w płótnach ładunek Saracenów przeszedł bez kontroli. Po tym, jak przebiegli Wenecjanie przybyli do ojczyzny, Apostoł Mark został nazwany patronem Wenecji, a skrzydlaty lew stał się symbolem włoskiej perły. Dzięki braciom Partechipazio – szlachetnym dożom miasta na wodzie – budowa katedry trwała trzy lata. Niestety, pierwotna budowla nie zachowała się, a jej zamierzony wygląd mogą ocenić jedynie fragmenty starożytnych zapisów i znalezisk archeologicznych. Pożar z 976 r. spowodował poważne zniszczenia oryginalnej budowli i dopiero pod koniec X wieku udało się ją odrestaurować.
Formowanie obrazu, w którym katedra ukazuje się współczesnym podróżnikom, rozpoczęło się w XI wieku. Za czcigodnego doży Domenico Selvo inkrustowano pierwszą mozaikę, a jego następca Vitale Faliera przyczynił się do konsekracji świątyni. Projekt bazyliki, budowa i rozbudowa kościoła z kopułą krzyżową, budowa baptysterium, kaplic i zakrystii trwały kilka wieków. Sądząc po obrazach artystów weneckich, główne prace na zewnątrz zostały ukończone pod koniec XV wieku. Niebagatelną rolę odegrali w tym architekci J. Sansovino i B. Longena. Pomimo tego, że Katedra jest uznana za obiekt UNESCO i przyciąga wielu turystów, nadal jest aktywna.
Architektura i wnętrze
Światowi badacze historii i architektury są zgodni, że katedra wenecka jest wyjątkowa w swoim rodzaju, gdyż nie należy do żadnego ze znanych obecnie stylów architektonicznych. Powodem tego jest przedłużająca się budowa, podczas której klasyczna bazylika grecka przemieniła się w przepych, ozdobiona orientalnym marmurem, włoskimi rzeźbami i romańskimi płaskorzeźbami. Ale najbardziej zaskakujące jest to, że rzeczy całkowicie niezgodne w sensie stylistycznym wyglądają harmonijnie i majestatycznie. Katedra została zbudowana według projektu podobnego do cerkwi Świętych Apostołów w Konstantynopolu, ale nie powtarza go całkowicie. Elewacje budynku wyłożone są marmurem, mozaikami i rzeźbami.
Centralna kopuła bazyliki wznosi się na 63 metry, a od wewnątrz, podobnie jak sklepienia i górny poziom murów, wyłożona jest mozaikami. Do produkcji większości fragmentów użyto szkła z wyspy Murano – głównej dumy weneckich rzemieślników. Fabuły mozaik dotykają Nowego i Starego Testamentu, a także życia apostołów Marka, Izydora i Jana Chrzciciela. Znani historycy i kulturoznawcy uznają świątynię za księgę architektoniczną – nigdzie indziej wątki biblijne nie są przedstawione tak skrupulatnie, kompletnie i efektownie. Każda kopuła obejmuje jedną fabułę. Na przykład Kopuła Stworzenia Świata zawiera sceny z Księgi Rodzaju, a Kopuły Józefa, których są trzy, zawierają biografię Józefa Pięknego.
Co zobaczyć
Bogata dekoracja i wybitne mozaikowe intarsje przykuwają uwagę turystów już od pierwszych kroków, ale bazylika słynie nie tylko z efektownej dekoracji. Dociekliwy turysta zobowiązany jest zajrzeć do baptysterium. Jego wyłożone marmurem ściany niesamowicie ocieniają sklepienia, które są filigranowe ozdobione mozaikami w stylu bizantyjskim. W grobowcach znajdują się Andrea Dandolo i Giovanni Soranza, odpowiednio 54. i 51. doż Wenecji. Na środku sali znajduje się chrzcielnica zapieczętowana brązową pokrywą. Nad nim, pod kopułą, inkrustowane są twarze dwunastu apostołów.
Nie mniej uwagę przykuwa Pala D`Oro, złoty obraz znajdujący się obok głównego ołtarza bazyliki. Obraz rozciąga się na około 3 metry długości i szerokości i zawiera około 250 miniatur. Niektóre z nich zostały napisane za Enrico Dandolo (41 doża weneckiego), wiele z nich – za Pietro Gianniego, który go zastąpił. Ostateczny wygląd obraz zawdzięcza Andrei Dandolo, na której zlecenie zamówiono złoconą ramę, w której zainstalowano gotowe miniatury. Przez długi czas obraz ołtarzowy był zamknięty przed ludzkimi oczami, ukazując się tylko w ważne święta kościelne, ale dziś może go podziwiać każdy odwiedzający bazylikę.
Kolejnym miejscem wartym uwagi jest Skarbiec Katedry San Marco, który znajduje się pomiędzy świątynią a Pałacem Dożów. Drzwi do niego ozdobione są mozaikowym obrazem przedstawiającym anioły otoczone płomieniami. Temat nie został wybrany przypadkowo – przypomina pożar, który zniszczył znaczną część oryginalnej budowli. Wewnątrz znajdują się dwie sale: Sanktuarium i sam skarbiec. Różnorodność zbieranych reliktów jest niesamowita. Znajdują się tam naczynia kościelne, biżuteria z metali szlachetnych, szkatułki z relikwiami świętymi, kielichy, a nawet relikwiarz tronowy samego św. Marka. Większość skarbów przywieziono ze splądrowanego Konstantynopola, a już wtedy tylko niewielki ułamek dawnego bogactwa. Niestety, część zbiorów została skradziona, a niektóre metale szlachetne i kamienie sprzedano w celu uzyskania niezbędnych środków na odbudowę katedry.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Pobyt w Bazylice nie powinien przekraczać 10 minut. Zabronione jest: wchodzić do Bazyliki w zbyt otwartych ubraniach, robić zdjęcia i kręcić filmy, rozmawiać głośno, zabierać ze sobą nieporęczne bagaże.
Wizyta od listopada do czerwca:
Wizyta od czerwca do listopada:
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Dokładny adres: San Marco, 328, 30124
Można się tam dostać vaporetti (tramwajem wodnym) na trasach 1, 51 i 2.