Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji – historia, zdjęcia, opis, godziny otwarcia, mapa
Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji, ukazana w boskim pięknie stylu Quattrocento, zrodzonego z umiejętnego połączenia gotyku z wczesnym renesansem, stała się symbolem i wizytówką stolicy Toskanii. Wspaniała marmurowa konstrukcja, skierowana ku niebiosom, wydaje się być wypełniona boskim duchem. Jej wygląd i panująca we wnętrzu atmosfera inspirują, wywołując poczucie jedności z wiecznością i chęć odkrycia, jak powstała ta wyjątkowa twórczość architektoniczna ludzkiego geniuszu.
Historia budowy
Szybki rozwój Florencji pod koniec XIII wieku spowodował znaczny wzrost liczby ludności. Starożytny kościół miejski św. Władze miasta i Kościół Katolicki zdecydowały się na budowę dużej świątyni, która mogłaby przyćmić wielkością i wielkością katedry rywalizujących ze sobą miast, jakimi były Siena i Piza. Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji, budowana przez 6 wieków, zaczęła pomieścić 30 tysięcy wiernych, uderzając współczesnych z wdziękiem i majestatem.
W 1289 roku postanowiono zburzyć kościół św. Reparaty. Następnie ogłoszono konkurs na projekt nowego budynku kościoła. Zwycięzcą konkursu został architekt Arnolfo di Cambio. Architektowi powierzono zadanie zbudowania florenckiej katedry, majestatycznej skali i bogatszej ozdoby niż katedry w Pizie i Sienie. Rozpoczętą w 1296 roku budowę kilkakrotnie „zamrażano” z powodu śmierci architektów, braku funduszy, epidemii i skandali z przetargami.
W XIV wieku siły niebios cudem pomogły rozwiązać kwestię znalezienia finansów, gdy w podziemiach starego kościoła nagle odkryli grób z relikwiami św. Zenobiusza z Florencji. Dzięki cudownym relikwiom zebrano datki na dalszą budowę. W sumie 6 utalentowanych architektów wzięło udział w budowie cierpiącej od wieków Duomo. Nie czekając na montaż kopuły, katedra została w 1436 r. konsekrowana przez rzymskiego papieża Eugeniusza IV.
Wmurowanie symbolicznego kamienia w 1296 roku przez kardynała Pietro Valeriano Duraguerrę zapoczątkowało prace budowlane wokół starego kościoła. Architekt Di Cambio rozpoczął budowę katedry od południowej ściany, na której zostawił datę – 1310. Po jego śmierci budowa została wstrzymana na prawie 3 dekady. Prace wznowił wybitny architekt Giotto di Bonde. Zamiast dokończyć budowę katedry, rozpoczął budowę dzwonnicy według własnego projektu. Przed śmiercią w 1337 Giotto zdołał zbudować tylko 1 poziom kampanili. Ukończeniu budowy świątyni uniemożliwiła epidemia dżumy, która ogarnęła miasto.
Prace budowlane kontynuował w 1347 roku Giovanni Di Lappo Ghini, a po nim Francesco Talenti, który dokonał zmian w pierwotnym projekcie. Dokonał podziału nawy głównej na 4 nawy, rozbudowy transeptu i absydy. Zakończenie głównych prac to 1380. Na początku XV wieku wewnętrzna architektura Duomo nabrała ostatecznego kształtu. Pozostało przykrycie kopułą ogromnej powierzchni kościoła. 40 lat zajęło rozwiązanie problemu, jak sprawić, by kopuła wyglądała pięknie i wymyśliliśmy sposób na zamontowanie ogromnej konstrukcji wieży.
Projekt autorstwa Arnolfo di Cambio
Opracowany przez architekta plan architektoniczny katedry opierał się na pomysłach połączenia klasycznego detalu gotyckiego z architekturą wczesnorenesansową. Bryła świątyni według projektu przypominała krzyż łaciński o trzech szerokich nawach. Nawa główna zajmowała teren starego kościoła Santa Reparata, a po jej bokach znajdowały się dwie nawy boczne.
Końce naw stanowiły ośmioboczne chóry o ostrołukowych łukach, zbiegające się pod podstawą kopuły. Planowano na nich postawić ośmioboczną wieżę kopułową, obejmującą obszar katedry. Uzupełnieniem planu była półokrągła absyda ołtarzowa dołączona do nawy głównej oraz dwa boczne transepty przecinające nawy.
Kampanila
Projekt 85-metrowej Campanile, opracowany przez Giotto, składał się z planu budynku i szkicu do projektu elewacji na pierwszym poziomie. W pobliżu katedry na fundamencie Arnolfo di Cambio zaczęto budować dzwonnicę. Giotto zdołał zbudować tylko 1 kondygnację dzwonnicy. Po nim Andrea Pisano był zaangażowany w realizację projektu, a Francesco Talenti dokończył budowę kampanili.
Elewacje dzwonnicy ozdobiono trójkolorową okładziną z marmuru, bogato uzupełnioną płaskorzeźbami wybitnych rzeźbiarzy renesansowych. 100 lat po zakończeniu budowy drugi poziom elewacji został ozdobiony rzeźbami autorstwa Donatello. Teraz są przechowywane w Muzeum Duomo, a ich kopie znajdują się na dzwonnicy. Warto wspiąć się na taras widokowy dzwonnicy, do którego prowadzą schody z 414 stopniami, by podziwiać niesamowitą panoramę Florencji.
Kopuła
Problem wzniesienia kopułowej wieży rozwiązał architekt Brunneleschi, który dokładnie obliczył parametry ośmiobocznej kopuły i wydłużonej iglicy. Przed rozpoczęciem montażu 37-tonowej wieży wykonano ramę z 24 pionowych sztywnych żeber i 6 poziomych pierścieni. Architekt opracował mechanizm, który podniósł każdą z ośmiu sekcji kopuły na wysokość 45 metrów katedry, a następnie je łączył. Na skrzyżowaniu 8 zewnętrznych i wewnętrznych powierzchni żeber na szczycie kopuły Brunneleschi wykonał kamienne ogrodzenie – seraglio, które otaczało otwór w szczycie kopuły o średnicy 6 metrów i wysokości do 4,4 metrów.
Kopuła została ustabilizowana przez zwieńczenie jej wieżą latarniową, co umożliwia równomierne rozłożenie nacisku jej ciężaru na „bęben”. Jednocześnie wieżyczka służyła jako eleganckie uzupełnienie świątyni. W każdym z 8 żeber kopuły zaprojektowano po 3 okna do oświetlenia i powietrza. Po 15 latach zakończenia prac przed florentyńczykami pojawiła się kopuła w postaci czerwonego kwiatu, który rozkwitł nad murami świątyni.
Zakończenie budowy
Iluminacja Duomo w 1436 roku przez papieża nie oznaczała zakończenia budowy. W 1461 roku ściany nowej katedry przykryto kopułą. Pozostało dokończyć elewację i udekorować wnętrze. Prace nad projektem zewnętrznym Duomo w XVI wieku zostały wystawione na konkurs, który zakończył się skandalem z powodu chęci skorzystania przez urzędników z przyznanych środków finansowych. W efekcie w połowie XIX wieku rozpoczęto prace wykończeniowe przy elewacji i dekoracji wnętrz.
Prace dekoracyjne powierzono włoskiemu architektowi Emilio de Fabris, który w 1887 roku ukończył ostateczną budowę Santa Maria del Fiore. Wzory i kompozycje rzeźbiarskie stworzone przez architekta stały się ozdobą Duomo, czyniąc jej wygląd niezwykle lekkim.
Architektura
Majestatyczna konstrukcja katedry wyróżnia się na placu majestatycznym rozmiarem i pięknem fasady. Świątynia o powierzchni 8300 metrów kwadratowych, szerokości 90 metrów i długości 153 metrów nie sprawia wrażenia masywnej konstrukcji. To niesamowite uczucie, jakby unosił się nad ziemią. Mury o wysokości 45 metrów, zwieńczone kopułą o średnicy 42 metrów z wieżą latarniową i krzyżem, podniosły Duomo od podstawy do czubka krzyża o 114 metrów. Po wszechogarniającym zdumieniu majestatu katedry nie sposób oderwać wzroku od boskiego piękna fasady.
Fasada
Bogato zdobiona elewacja wygląda elegancko i kolorowo. Dekoracja, wykonana z pionowych i poziomych marmurowych paneli, zachwyca grą połączenia zielonego marmuru z Prato, różu z Maremmy i bieli z Cararry, nawiązując do włoskiej flagi.
Na tle kolorystyki elewacji jasno wybijają się rzeźbiarskie kompozycje, które przykuwają uwagę w drodze do świątyni. Luksusowym dodatkiem do elewacji jest pojawienie się prostokątnej dzwonnicy, w której niszach umieszczono posągi i sześciokątne medaliony ilustrujące sceny z Biblii. Na ostrołukowych łukach fasady znajdują się freski przedstawiające ziemskie życie Matki Boskiej.
główne wejście
Zewnętrzna część centralnego wejścia głównej fasady jest uznawana za arcydzieło architektury neogotyckiej. Bramy z brązu, które służą jako wejście, są umiejętnie ozdobione płaskorzeźbami ilustrującymi biografię Matki Boskiej. Nad bramą uwagę przyciąga płaskorzeźba Matki Boskiej siedzącej na tronie z Dzieciątkiem Jezus i otaczającymi ją 12 apostołami. Nad portalem z posągami fasadę zdobi duża, wzorzysta rozeta, otoczona reliefowymi medalionami przedstawiającymi honorowych obywateli. Łuk nad wejściem głównym został ozdobiony freskiem przedstawiającym Madonnę trzymającą w rękach lilię.
Piwnica
Krypta katedralna to krypta znajdująca się pod ołtarzem z fragmentami pozostałymi po zrujnowanym kościele Santa Reparata, pozostałościami starożytnych rzymskich podłóg mozaikowych, mozaik ściennych i fresków z XIV wieku. Możesz zorientować się, jak wyglądał kościół Santa Reparata, badając jego układ. W sarkofagach pochowani są florenccy duchowni i architekci zaangażowani w budowę świątyni: projektant katedry Arnolfo di Cambio, architekt kampanili Giotta i twórca kopuły, Filippo Brunneleschi i Giovanni Medici. Przybywają tu, by pokłonić się świętej relikwii, znajdującej się w spiżowej kapliczce – relikwiom Zenobiusa z Florencji, mającego według legendy moc wskrzeszania zmarłych.
Wnętrze
Wnętrze katedry wykonane jest w najlepszych tradycjach włoskiej architektury gotyckiej. Elegancko majestatyczny wygląd nadają ostrołukowe sklepienia w nawach, liczne łuki i krużganki, wysokość ścian ozdobiona pilastrami. Przy wejściu uwagę przykuwa wspaniała marmurowa posadzka. Patrząc w górę, goście podziwiają XV-wieczne freski na sklepieniu z wybitnymi mieszkańcami miasta, w tym wizerunkami Dantego i Giotta.
Jeszcze wyżej – na kopule pięciopoziomowe obrazy ze scenami Sądu Ostatecznego w centrum, biografie Chrystusa, Matki Bożej, komisarza fresków Cosimo I i mistrzów, którzy namalowali kopułę – Dzukuari i Vizavi ze swoimi rodziny są niesamowite. Łączna powierzchnia malowideł wyniosła 3600 m², co odpowiada połowie boiska piłkarskiego. Możesz je obejrzeć z bliska, wspinając się po schodach na kopułę, prowadzących na specjalne balkony, z których wszystkie szczegóły są dobrze widoczne.
Nie sposób nie podziwiać umiejętnych witraży Duomo na łukach naw, transeptów i bębna, przedstawiających czyny świętych i wielkich męczenników. Na uwagę zasługuje ogromny fresk naścienny autorstwa artysty Paolo Uccelo przedstawiający pomnik florenckiego dowódcy Johna Hawkwooda. Kolejną atrakcją stworzoną przez geniusza Uccelo w 1443 roku jest wyjątkowy zegar z cofniętymi wskazówkami, odmierzającymi czas do Sądu Ostatecznego. Przez prawie 7 wieków zegarek ten regulował życie Florentczyków, informując ich 24-suwową walką o zakończeniu pracy.
kompleks architektoniczny
Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji to zespół architektoniczny składający się z dzwonnicy, XII-wiecznej baptysterium Jana Chrzciciela i muzeum.
Baptysterium San Giovanni
Baptysterium, nazwane imieniem Jana Chrzciciela, stoi na Placu Katedralnym w pobliżu katedry Santa Maria del Fiore. Do XIX wieku pod jej podziemiami chrzczono nowo narodzonych Florentczyków, w tym poetę Dantego i Medyceuszy. Wygląd baptysterium, wyrażony niską budowlą w stylu romańskim o sześciokątnym kształcie, zachował się od XII wieku. W wystroju sali chrztu zwracają uwagę złote malowidła na kopule, przedstawiające twarze świętych i sceny biblijne.
Silna energia czerpie z bizantyjskich mozaik z XIII-XIV wieku, które zdobią sklepienia kopułowe. Na bramach baptysterium znajdują się ciekawe płaskorzeźby z XIII-XV wieku z Janem Chrzcicielem i cnotami biblijnymi. Złocone bramy wschodnie z połowy XV wieku, podzielone na 10 tablic tej samej wielkości, odtwarzających sceny biblijne, nazywane są Bramami Raju, uznając je za prawdziwe arcydzieło.
Opera del Duomo
Muzeum Duomo, założone w 1891 roku, zajmuje dawny warsztat architekta Filippo Brunneleschi. Ekspozycja muzealna przedstawia fragmenty i detale wystroju ze starego kościoła, dzwonnicy i baptysterium, które mają wartość historyczną i artystyczną, a także przedmioty, które nie zostały uwzględnione w projekcie nowej katedry po renowacji jej wnętrz. Tutaj warto zapoznać się z modelami i rysunkami kopuły, opracowanymi przez Filippo Brunneleschi, aby zobaczyć kolekcję rzeźb z XVI wieku, które wcześniej zdobiły fasadę i wnętrze katedry.
Posągi z XV wieku przepełnione są tajemniczą energią: „Pokuta Marii Magdaleny”, przeniesionej z baptysterium i proroka Habakuka, stworzonego przez Donatella, znajdującego się wcześniej na dzwonnicy. Jest też rzeźba papieża Bonifacego VIII, stworzona przez Arnolfo di Cambio, która w przeszłości stała na fasadzie katedry. Bezcennym skarbem artystycznym kolekcji muzealnej są obrazy Donatella „Maria Magdalena”, „Opłakanie Chrystusa” Michała Anioła.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Możesz zapoznać się z wnętrzem Duomo:
Wejście do katedry jest bezpłatne.
Resztę zabytków kompleksu katedralnego można wygodnie zwiedzać, kupując bilet jednorazowy za 18 €, ważny przez 72 godziny. Z biletem złożonym możesz wejść na dowolną atrakcję tylko 1 raz.
Na taras widokowy dzwonnicy można wejść codziennie od 10.30 do 19.00 i tylko w sobotę do 16.45 latem i od 8.15 do 19.00 jesienią i zimą. Bilet kosztuje 6 €.
Wejście na kopułę kosztem 8 € otwiera się od 8.30 i trwa do 17.30.
Rarytasy i zabytki muzealne można oglądać codziennie od 9.00 do 20.00 latem i do 19.00 jesienią i zimą, a w niedziele do 13.45. Muzeum jest zamknięte tylko w pierwszy wtorek każdego miesiąca. Koszt biletu połączonego ze zwiedzaniem baptysterium to 11€.
Do baptysterium można przejść osobno za jedyne 3 €. Od 8.15 do 18.30. Wygodne jest kupowanie biletów na oficjalnej stronie Duomo przez wydrukowanie. Bilety kupuje się na miejscu w Centro Arte e Cultura, znajdującym się naprzeciwko baptysterium.
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Katedra Santa Maria del Fiore we Florencji wznosi się w centrum na Piazza del Duomo. Łatwo się do niego dostać pieszo ze stacji Santa Maria Novella, wychodząc ulicą Panzani, z której skręcamy w ulicę Cerretani, skąd widać Katedrę z wyjściem na plac Duomo. Z innych części miasta łatwo dojechać autobusami linii 6,14, 17, 22, 23, 36, 37, 71 jadącymi na Plac Katedralny.