Najstarszy klasztor św. Daniłowa w Moskwie jest obecnie administracyjnym, a przede wszystkim duchowym centrum Rosji. Położony w malowniczym miejscu nad brzegiem rzeki, zachwyca piękną i niepowtarzalną rosyjską architekturą.
Historia budowy
Klasztor został założony w 1282 roku przez czwartego syna księcia Aleksandra Newskiego – Daniela. Został nazwany na cześć Daniela Słupnika, który żył w V wieku i otrzymał nazwę od swojego ascetycznego wyczynu. Podczas pobytu w Syrii Daniel spotkał mnicha Symeona, który przez wiele lat mieszkał na szczycie kamiennego wzniesienia – filaru. Sprawiedliwe życie mnicha Symeona uderzyło Daniela, postanowił pójść za przykładem i po osiedleniu się w pobliżu Konstantynopola rozpoczął nowe życie jako stylista. Po pewnym czasie wykazał się umiejętnością uzdrawiania i przewidywania.
Książę Daniel był kochającym pokój i łagodnym człowiekiem. Żył nieco ponad czterdzieści lat i w swoim krótkim, ale owocnym i obfitującym w wydarzenia życiu starał się zrobić jak najwięcej dla podniesienia księstwa moskiewskiego i zjednoczenia ziem rosyjskich. W latach panowania Moskwa stała się samodzielnym swoistym księstwem. Pod koniec życia książę Daniel został tonsurą, aw XVII wieku kanonizowany jako święty. Szczątki księcia, które kiedyś znajdowały się na cmentarzu, zostały uroczyście przeniesione do Katedry Trójcy Świętej.
Po zamknięciu zespołu klasztornego w 1930 r. święte relikwie umieszczono w kościele Zmartwychwstania Słowa. Wtedy informacja o ich lokalizacji zostaje utracona, nie została jeszcze znaleziona. Klasztor został reaktywowany za Iwana Groźnego. W latach 1555-1560 wybudowano murowany kościół pw. Świętych Ojców Siedmiu Soborów Ekumenicznych. W maju 1561 r. został konsekrowany przez metropolitę Makariusza w obecności Iwana Groźnego, jego współpracowników i krewnych. Car podarował katedrze Włodzimierską Ikonę Matki Bożej, na której znajdowały się portrety samego władcy, najstarszego syna i metropolity moskiewskiego Makariusa.
Na początku XVII wieku teren klasztoru był otoczony potężnym kamiennym murem z wieżami widokowymi. Klasztor Daniłow był kilkakrotnie w czasie swojego istnienia poddawany rabunkom i podpaleniom. Bardzo ucierpiał od pożaru w 1610 r., w tzw. Czasie Kłopotów, kiedy pod mury miasta podszedł fałszywy Dymitr II z wojskiem, chcąc przejąć tron. W czasie Wojny Ojczyźnianej francuscy zdobywcy plądrowali i bezlitośnie niszczyli kapliczki prawosławne, zagarniając i wywożąc ze sobą cały skarbiec kościelny.
Klasztor w okresie sowieckim
W rzeczywistości po przejściu władzy w kraju na bolszewików kompleks świątynny nie mógł w pełni funkcjonować od 1918 roku, ale życie zakonne trwało aż do ostatecznego zamknięcia. Zwłaszcza biskupi mianowani przez patriarchę Moskwy Tichona przybyli tu w latach 20. XX wieku, choć nie mogli wypełniać swoich obowiązków z powodu zakazów władz.
W 1929 r. utworzono tu kolonię dla młodocianych przestępców i dzieci represjonowanych. Warunki życia były nieludzkie, dzieci często chorowały i umierały, chowano je na starym cmentarzu klasztornym. Podczas zamknięcia ucierpiała wyjątkowa biblioteka – część książek zniknęła, część nadal znajduje się w archiwach moskiewskich. Prawdopodobnie stare księgi kościelne zostaną zwrócone prawdziwemu właścicielowi.
Rosyjska Cerkiew Prawosławna przez ponad 50 lat nie była właścicielem kompleksu religijnego, zwrócono go dopiero w 1983 roku. Władze zezwoliły także na budowę nowych budynków usługowych i sakralnych. Odbudowę sfinansowały moskiewskie parafie oraz wpływy z diecezji nierezydentów. Prace nadzorował architekt I. I. Makovetsky. Prawdziwe odrodzenie kompleksu świątynnego rozpoczęło się za archimandryty Evlogii.
W niespełna pięć lat bracia zakonni odrestaurowali budynki, a w 1988 r. zorganizowano tu centrum obchodów wielkiego wydarzenia dla wszystkich prawosławnych, 1000-lecia Chrztu Rosji.
Budynki i konstrukcje
Obecny męski klasztor w Moskwie powstał w XIII wieku, budynki, które przetrwały do dziś, powstały znacznie później – w XVI, niemniej jednak kompleks uważany jest za najstarszy. W jego murach znajdują się budynki o znaczeniu religijnym, budynki mieszkalne i administracyjne – budynek szpitalny, hotel, sala dla braci, rezydencja Świętego Synodu i inne.
Kościół Świętych Ojców Siedmiu Soborów Ekumenicznych
Jest to najstarsza istniejąca do dziś kamienna budowla. Kościół zbudowano w latach 1555-1560, wiosną 1561 konsekrował go metropolita Makary w obecności Iwana Groźnego i jego świty. W drugiej połowie lat 70. XVII w. w pobliżu wybudowano kościół refektarzowy pod wezwaniem wstawiennictwa. W 1730 r. rozebrano refektarz, a na sklepieniach wzniesiono nowy w stylu „moskiewskiego baroku”.
W 1752 r. wybudowano po zachodniej stronie kościół Daniela Stylity, a w 1806 r. dobudowano nawy boczne poświęcone świętym Borysowi i Glebowi oraz księciu Danielowi. W latach 1970-1980 budynek został odrestaurowany i ponownie poświęcony w 1988 roku. Budynek jest złożonym obiektem, który był kilkakrotnie przebudowywany. Powstała wyjątkowa kompozycja dla architektury Moskwy, w której dwie górne świątynie zostały umieszczone na jednej dolnej.
Katedra Trójcy Świętej
Najważniejszy budynek w stylu rosyjskiego klasycyzmu. Według niektórych źródeł projekt należy do architekta Beauvais, inne uważają, że autorem był architekt Tyurin. W 1930 roku katedrę zamknięto, a wnętrze gruntownie przebudowano. Wiele unikalnych detali zostało bezpowrotnie utraconych.
W XX wieku. po przeniesieniu klasztoru do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej świątynię ponownie przeplanowano i przywrócono jej pierwotny wygląd – elewacje budowli ozdobiono toskańskimi portykami, rotundę zwieńczono kopulastym dachem. Katedrę zbudowano na wysokiej piwnicy, w której obecnie znajduje się kościół św. Jana Chrzciciela. Obecnie Katedra Trójcy Świętej jest największą funkcjonującą świątynią.
kościół bramny
Do 1732 r. do 1732 r. datuje się budowa kościoła bramnego – dzwonnicy Szymona Stylity. Zainstalowany nad Świętymi Bramami. Budynek barokowy ma kilka kondygnacji i jest bogato zdobiony tralkami. Architektura zachowała się w pierwotnej formie. Rozebrano dzwonnicę nad świątynią, chcieli wylać dzwony na potrzeby gospodarcze kraju, ale zostały one wykupione i wywiezione do USA przez dyplomatę Charlesa Crane'a, prezentując je na Uniwersytecie Harvarda. 45-metrowa dzwonnica została odrestaurowana w 1984 roku, zainstalowano 16 nowych dzwonów. W 2007 roku zostały wymienione na oryginalne, które zachowały się na Harvardzie.
Współczesne kaplice
Kaplica górna została wybudowana w 1988 roku. Projekt został zaprojektowany przez architekta Yu.G. Alonov, mają cztery łuki. Budynek wieńczy kopuła z krzyżem.
Zaprojektował Kaplicę Pamięci, przypominającą świecę, również autorstwa Alonowa. Zbudowane w pobliżu wieży Nagornaya miejsce nie zostało wybrane przypadkowo – stąd zaczęła się stara nekropolia, założona w XIX wieku.
Za kaplicą wzdłuż muru klasztornego można zobaczyć zachowane nagrobki oraz kamienną płytę z wizerunkiem krzyża, gdyż w 1930 roku większość cmentarza została zrównana z ziemią. Jak wyjaśniły władze, zrobiono to w celu powiększenia terytorium kolonii dziecięcej znajdującej się w klasztorze.
Pantofel Spiridona Trimifutsky
Od XV wieku relikwie św. Spiridona z Trimifuntsky są przechowywane w Grecji. W kwietniu 2007 r. metropolita Kerkyry podarował klasztorowi Daniłowa w prezencie wyszyty złotymi nićmi pantofel z relikwii świętego w związku z pobytem jego prawej ręki w Rosji. Pantofelek został umieszczony w szklanej gablocie wraz z wizerunkiem świętego. Spyridon z Trimifuntsky dokonywał cudów za życia, ale nawet po jego śmierci wierzący obserwują niesamowite rzeczy: jego niezniszczalne ciało ma taką samą temperaturę jak ciało żywej osoby.
Mówią, że święty nadal pomaga potrzebującym – buty Spiridona zużywają się, są okresowo wymieniane, a stare buty jako sanktuarium przenoszone są do różnych parafii. Każdy wierzący może pokłonić się relikwii i poprosić o tajemnicę lub zostawić notatkę, którą następnie ministrowie palą, aby prośby zostały spełnione.
Nekropolia klasztoru Danilov
Według badań archeologicznych zaczęli tu chować zmarłych w XV wieku. Podczas wykopalisk prowadzonych w latach 60. XIX w. odnaleziono nagrobki z kamienia pochodzące z tamtych czasów. Na niektórych wyrzeźbiono napisy w języku niemieckim i łacińskim. Od XVII wieku Na nekropolii chowano zwykłych mnichów i opatów, późniejszych przedstawicieli szlachty, dowódców wojskowych, znanych mecenasów sztuki, wybitnych osobistości Rosji.
Chwała cmentarza Danilovsky jest w miejscach pochówku utalentowanych i oryginalnych osobistości, pochowano tu pisarza Gogola, poetę i artystę Chomiakowa, filozofa Samarina, publicystę Kosheleva, historyka Venelina i innych. Nekropolia została zniszczona, wiele nagrobków zaginęło. Część szczątków, m.in. Gogola i Jazykowa, przeniesiono na cmentarz Nowodziewiczy w Moskwie. Obecnie na terenie cmentarza wybudowano nowy budynek, w którym mieści się rezydencja patriarchów.
Chór Klasztorny
Męski, świąteczny chór koncertowy powstał w 1994 roku. W święta i niedziele chór bierze udział w uroczystych nabożeństwach, ale angażuje się nie tylko w działalność kościelną: chór uczestniczy również w koncertach edukacyjnych, często koncertuje w całej Rosji i poza granicami naszego kraju.
Zespół składa się z profesjonalnych muzyków, z których wszyscy posiadają dyplomy wyższych uczelni muzycznych. W repertuarze znajdują się rozbudowane hymny kościelne na cześć świąt chrześcijańskich. Ponadto zespół wykonuje walce i romanse, rosyjskie pieśni ludowe i patriotyczne, hymny. Wydaje płyty, regularnie dokonując nagrań zarówno starych, jak i znanych oraz nowych utworów.
Harmonogram uwielbienia
Dla zwiedzających wejście na teren jest otwarte od 06:00 do 21:00. Wycieczki – codziennie od 09:00 do 18:00. Sklep kościelny jest otwarty.
Codziennie:
Nie odbywają się ceremonie pogrzebowe, chrzty i śluby.
Należy pamiętać, że klasztor jest czynny, dlatego należy przestrzegać zasad zwiedzania: kobiety muszą być w sukienkach lub spódnicach poniżej kolan, z zakrytymi głowami. Mężczyźni nie powinni przychodzić w krótkich spodenkach i koniecznie zdjąć czapki.
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Adres: Moskwa, ul. Daniłowski Wał, 22.
- Metrem wzdłuż linii Serpukhovsko-Timiryazevskaya do stacji „Tulskaya” (wsiądź do ostatniego samochodu od centrum). Następnie przejdź do ulicy Danilovsky Val, wzdłuż torów tramwajowych, bez skręcania. Czas – około 10 minut ze średnim krokiem.
- Tramwajem ze stacji metra „Paveletskaya” – przystanek „Klasztor św. Daniłowa”.
Klasztor Daniłowski w Moskwie jest jednym z głównych ośrodków duchowych w całej Rosji. Są kursy dla dorosłych i szkółka niedzielna dla dzieci, prawosławne wydawnictwo i biuro wycieczek. Wszystkie budynki zostały odrestaurowane, nabożeństwa odprawiane są w kościołach. Do tych świętych miejsc przyjeżdżają nie tylko wierni, ale wszyscy, którzy interesują się historią swojego kraju.