Cerkiew Objawienia Pańskiego diecezji moskiewskiej jest znana i kochana przez wszystkich Moskali. Wielu pamięta ją z dzieciństwa, ponieważ jest to jedno z niewielu miejsc kultu w Rosji, które nigdy nie było zamknięte, zawsze były nabożeństwa.
Historia budowy
Kościół Jełochowski ma długi, trudny, pełen dramatycznych momentów los.
Okres założenia budowy
W 1698 r. mieszkańcy wsi Elokha wznieśli małą drewnianą salę modlitewną, nieco później, za panowania cara Piotra I, wzniesiono na tym miejscu murowaną budowlę (1717-1722). W latach 30. na cześć Zwiastowania NMP dobudowano do niego kaplicę. Pod koniec XVIII wieku pojawiły się inne budynki gospodarcze – dzwonnica i refektarz. Ale Moskwa w tym czasie szybko się rozwija, podczas nabożeństwa robi się tłoczno, ludzie przyjeżdżający z pobliskich i odległych części miasta nie mogą dostać się do środka.
Postanowiliśmy rozpocząć budowę nowej dużej świątyni. Opracowanie projektu powierzono architektowi E. Tyurinowi. Brakowało środków, więc budowa trwała bardzo długo, ale usługi odbywały się również podczas prac budowlanych lub wykończeniowych.
Kolejne uzupełnienia
Do 1845 roku ukończono budowę głównej części budynku, którą wieńczyło pięć kopuł. Z pomocą parafian, głównie dzięki darowiznom kupca Szczapowa, kościół został ukończony. W 1853 r. została konsekrowana przez Filareta, metropolitę moskiewskiego i kołomny.
Kilka lat później dobudowano górne kondygnacje dzwonnicy, w XIX wieku na refektarzu wzniesiono kopułę, a na bocznych elewacjach attyki. Wysokość od fundamentu do krzyża i dzwonnicy wynosi 56 m, powierzchnia 1164 m2. m, może jednocześnie pomieścić 3000 osób.
Nowoczesna aranżacja
Najważniejszą renowację przeprowadzono pod koniec lat 60. XX wieku, która trwała 20 lat. Wykonano dużo ciężkiej pracy. Wymieniono posadzkę na marmur, odnowiono pokrycie złotem, ambonę wyposażono w ogrodzenie z brązu. Odrestaurowano ikonostas, oczyszczono i wzmocniono malowidła ścienne. Podnieśli podłogę pod ołtarz i sole (elewację). Wyremontowano balkony, dodając jeden centralny i wydzielono pokój dla śpiewaków. Windy zostały wyposażone i nadawane, aby wierni mogli lepiej słyszeć nabożeństwo.
Elewacja i dach zostały odnowione. Zagospodarowali teren i zrekonstruowali budynki mieszkalne, jadalnie, zorganizowali miejsce do konsekracji wody. Renowację przeprowadzono pod kierunkiem wybranego naczelnika – N.S. Kapczuka.
Historia nazw
Według moskiewskiej legendy, już w XIV wieku istniał tu gęsty ols i płynęła rzeka Olchowka i potok Olchowiec (obecnie zamknięty w rurach). Jak stwierdzono w słowniku Dahla, nazwy olcha i eloh mają ten sam rdzeń. Oczywiście dało to nazwę wiosce Eloh, położonej niedaleko lasu, znanej od czasów Dimitrija Donskoya.
Słynie z tego, że Wasilij Błogosławiony urodził się tu w 1469 roku i żył przez długie 83 lata, człowiek, który nie bał się potępić nawet Iwana Groźnego, wskazując na okrucieństwo władcy. Święty został z honorami eskortowany w swoją ostatnią podróż, pochowany w kościele Świętej Trójcy na Placu Czerwonym, który od tego czasu nosi imię św. Bazylego Błogosławionego.
Architektura
Budynek wybudowano w stylu empirowym. Główna część ma kształt sześcianu z pięcioma kopułami zainstalowanymi na górze. Kopuły mają kształt rotund, w których montuje się otwory okienne. Rotunda pośrodku ozdobiona jest umiejętnym malowaniem. Od północy i południa budowlę zdobią pilastry i portale. Powyżej szerokie półkoliste okna wsparte na dwóch kolumnach. Konstrukcja dzięki licznym elementom ma lekki i przewiewny wygląd.
Łuki przechodzące przez dzwonnicę sprawiają, że konstrukcja jest elegancka i pełna wdzięku. Okrągłe kolumny znajdują się w rogach wyższych kondygnacji. Górna kondygnacja nie jest ozdobiona, na górze zamontowana jest kopuła pokryta złotem płatkowym i krzyż. Wnętrze połączone jest niewielkim przejściem z refektarzem. Fasada jest ozdobiona z boku attykami, na dziedzińcu zbudowano chrzcielnicę, w której dorośli i dzieci mogą odbyć obrzęd chrztu.
Dekoracja wnętrz
W październiku 1846 r. parafianie wystąpili do Świętego Synodu o pozwolenie na udekorowanie wnętrza nowego, odbudowanego budynku. Z pomocą parafian wnętrze jest bogato zdobione, w wystroju dominują złote kolory.
Sufity i ściany są bogato malowane drobnym malowaniem. Do 1853 roku po wschodniej stronie powstał wielopoziomowy ikonostas o skomplikowanym kształcie, wysoki na 18 metrów. Mistrzowie malowania ikon specjalnie namalowali 65 ikon. Wchodząc do pokoju, osoba mimowolnie podnosi wzrok – na obraz Trójcy Nowego Testamentu, przedstawiony w kopulastej części centralnej rotundy.
Dominującą rolę odgrywa majestatyczna rotunda we wnętrzu, oparta na potężnych łukach nośnych, które wsparte są na czworościennych filarach i podtrzymują sklepienie. Ołtarz główny poświęcony jest Świętej Teofanii, są jeszcze dwie kaplice – po lewej stronie została zainstalowana ku czci św. Mikołaja Cudotwórcy, po prawej – ku czci Zwiastowania Bogurodzicy. Malowanie murów katedry zostało wykonane w pierwszej połowie XX wieku przez mistrzów z Mstery, która jest największym ośrodkiem malarstwa ikon.
Katedra dzisiaj
Życie kościelne było tutaj zawsze aktywne, nawet w trudnych czasach prześladowań i ucisku. W 1925 r. na Spotkaniu Pańskim, za zgodą przywódców sowieckich, patriarcha Tichon odprawił uroczystą liturgię. Budynek w 1926 roku otrzymał status „pomnika architektury sakralnej” kategorii I. Być może dlatego nie został zniszczony i nie urządził kina ani magazynu.
Nowe władze nie zamknęły centrum moskiewskiego prawosławia ani na początku swojego panowania, ani w kolejnych latach, ale to zagrożenie zawsze wisiało nad ministrami i wyznawcami. Pierwsza decyzja o zamknięciu została zatwierdzona wiosną 1930 roku. 5 tys. parafian podpisało list do władz z prośbą o anulowanie takiej decyzji i prośba, o dziwo, została przyjęta.
W 1935 roku postanowili wyremontować budynek i urządzić kino, ale ten plan również się nie ziścił. Ostatni raz zamknięcie zaplanowano na 22 czerwca 1941 r. W tym dniu, jak wiadomo, rozpoczęła się wojna z hitlerowskimi Niemcami, która uniemożliwiła wykonanie decyzji władz. Zaraz po wypowiedzeniu wojny metropolita Sergiusz zaapelował do parafian, aby udali się w obronie Ojczyzny przed najeźdźcami.
Z inicjatywy ministrów kościoła zorganizowano zbiórkę pieniędzy na obronę kraju. Metropolita dał przykład – oddał krzyż z kapturem i pektorał, bogato zdobiony drogocennymi kamieniami, oddając je na potrzeby państwa w trudnych czasach wojennych. Pomimo prób władz zamknięcia budynku sakralnego, ciągłych szykan i prześladowań, duchowni Kościoła pomagali swojemu krajowi przez cztery lata wojny, zbierając na obronę ponad 835 000 rubli i kupując dary dla żołnierzy Armii Czerwonej za ponad 500 000 rubli.
Wiosną 1942 r. za zgodą władz odprawiono nabożeństwo w Święta Wielkanocne, w którym wzięło udział ponad 6500 wiernych. Od 1943 r. metropolita Sergiusz został podniesiony do rangi patriarchy Moskwy i Wszechrusi. W 1945 r. katedra przeszła w ręce Aleksego I, który dekretem nadał mu status Kościoła Patriarchalnego Objawienia Pańskiego (pozostał do 1991 r.). W okresie patriarchatu miały miejsce ważne wydarzenia dla Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego – intronizacja metropolitów, przeniesienie relikwii św. Aleksego z katedry Wniebowzięcia NMP w 1947 r. i inne.
Dzięki boskiej liturgii sprawowanej w świątyni w 1988 r. rozpoczęły się świąteczne wydarzenia z okazji tysiąclecia chrztu Rosji. Często wystawiano do kultu kapliczki prawosławne – relikwie Serafina z Sarowa, głowy uzdrowiciela Panteleimona, ikony Matki Bożej Władimira. W 1991 roku świątyni nadano status katedry, w 1992 roku tablicę pamiątkową poświęconą poecie A.S. Puszkina, który tu został ochrzczony.
W 1990 r. dokonano znacznej renowacji, zagospodarowano teren wewnętrzny, w pobliskich domach umieszczono różne usługi gospodarcze (po przesiedleniu mieszkańców). Tu spoczywają prochy patriarchy Aleksy II, który został tu pochowany w 2008 roku. Dziś w katedrze odbywają się codzienne nabożeństwa, nabożeństwa niedzielne i świąteczne, szkółka niedzielna i klasa śpiewu kościelnego.
Kapliczki i ikony
Światło z wielkich okien pada na ułożone w okrąg wizerunki świętych – Wielkiego Księcia Włodzimierza i Wielkiej Księżnej Olgi, Aleksandra Newskiego, Sergiusza z Radoneża, świętych Michała, Piotra, Błogosławionego Bazylego i wielu innych. Szczególnie czczona jest kazańska ikona Matki Bożej, która kiedyś znajdowała się w kazańskiej katedrze. W nawie głównej znajdują się ikony:
Relikwie św. Aleksego zostały dostarczone w 1947 r. i spotkały się z patriarchą Aleksym I. W 1944 r. patriarcha Sergiusz został pochowany w nawie północnej.
Kler
Duchowieństwo Katedry Objawienia Pańskiego wielokrotnie się zmieniało, zawsze chroniąc interesy owczarni.
W XX-XXI wieku opaci katedry:
Archidiakonami, którzy tu służyli byli: Georgy Antonenko (1943-1958); Władimir Prokimnow (1963-1990); Stefan Gawszew – (1975-1990); Andrzej Mazur – od 1990 roku. Ci ludzie, służąc Bogu, bronili interesów Kościoła w trudnych dla niej czasach, gdy znajdowała się pod naciskiem władz. Pod wieloma względami dzięki ich działalności udało się uchronić świątynię przed zamknięciem.
Godziny pracy
Harmonogram uwielbienia na dni powszednie:
- 08:00 – Liturgia
- 17:00 – Wieczór i jutrznia
Niedzielny harmonogram nabożeństw:
Chrzest w dni powszednie o godz. 11:00 i 15:00, w weekendy o godz. 09:00, 12:00, 15:00.
Wesela odbywają się w poniedziałek, środę, piątek i niedzielę.
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Katedra znajduje się na ulicy Spartakovskaya 15, w dzielnicy Basmanny w Centralnym Okręgu Administracyjnym Moskwy w Rosji.
Możesz tam dojechać metrem:
- Idź do stacji Krasnoselskaya, a następnie idź ulicą Nizhnyaya Krasnoselskaya. Lub skorzystaj z tramwaju, linie nr 37, 45, 50 do przystanku Baumanskaya.
- Do stacji metra Baumanskaya, a następnie idź ulicami Baumanskaya i Spartakovskaya.
- Dojedź do stacji metra „Komsomolskaja”, a następnie z przystanku „Fabryka Bolszewicka” autobusem nr 88 lub trolejbusem nr 22 idź do przystanku „Plac Elokhovskaya”.
Kościół Objawienia Pańskiego jest jednym z nielicznych w Rosji, którym udało się uniknąć zamknięcia i zbezczeszczenia, w nim zawsze odprawiano nabożeństwa. Wierzący zawsze znajdą tu wsparcie i zrozumienie w radości i smutku.
W Moskwie polecamy następujące hotele:
Sobór Bogoyavlensky Elokhovsky w Moskwie na mapie
[iframe src=//www.google.com/maps/embed?pb=!1m18!1m12!1m3!1d2244.1859702017055!2d37.6725698158244!3d55.772641880558666!2m3!1f0!2f0!3f0!3m2!i7681524!!4f13.1!3m3!1m2!1s0x46b54a81e82d83ad%3A0x683ba72800da0ebf!2z0JHQvtCz0L7Rj9Cy0LvQtdC90YHQutC40Lkg0LrQsNGE0LXQs5dLING1RQiLQ9A079!vGa0LDRQu9A0!