Dziś nie można sobie wyobrazić centrum stolicy bez słynnego budynku. Jest widoczny zewsząd. Złote kopuły o każdej porze dnia witają mieszkańców i gości miasta. Trudno sobie wyobrazić, jak kiedyś było inaczej. Sobór Chrystusa Zbawiciela w Moskwie to odrestaurowana świątynia prawosławna. Historia katedry jest złożona i tragiczna. Pierwszy pomnik rosyjskiej broni i męstwa ludu tego typu nie od razu nabrał znanej dziś formy. A na obecnym miejscu katedra nie była od razu.
Historia budowy
W XVIII wieku chwalebna rosyjska broń została uwieczniona niejednokrotnie. Poświęcono mu kolumny, łuki, obeliski. Ale po wypędzeniu wojsk napoleońskich stało się jasne: tym razem pomnik powinien być wyjątkowy.
Pomysł na stworzenie
Zwycięstwo nad armią Bonapartego było niezaprzeczalne. Przez wieki gloryfikowała rosyjską broń. Jednak bez wstawiennictwa Boga niemożliwe byłoby pokonanie armii przyzwyczajonej do prowadzenia działań na obcym terytorium. Generał Kikin jako pierwszy wyraził ideę, że konieczne jest pozostawienie potomkom świątyni-pomnika, w którym poległych będzie na zawsze upamiętniać. Polecił generałowi Szyszkowowi zapoznać cesarza Aleksandra I z ideą budowy katedry.
Nie można powiedzieć, że wcześniej nie było świątyń poświęconych chwalebnym zwycięstwom. Znany:
Nowością było to, że Rosja po raz pierwszy rozpoczęła Wojnę Ojczyźnianą, w której uczestniczyły wszystkie klasy, wszyscy ludzie, od młodych do starych. A więc pomnik musiał być wyjątkowy. Aleksander I opublikował Manifest, w którym przepisał ideę i cel budowy świątyni. Zakładał, że taki pomnik będzie stał przez wieki i to właśnie tutaj przybędą potomkowie, by upamiętnić swoich bohaterskich przodków.
Świątynia na Wzgórzach Wróbli
Miejsce na pierwszą świątynię wybrano symbolicznie: katedrę planowano wznieść na Wzgórzach Wróblich, między traktem smoleńskim a kaługą. To tutaj Kutuzow zmusił Bonapartego do skręcenia na zdewastowany trakt smoleński, omijając bogatą Kaługę.
W ogłoszonym konkursie wzięli udział wszyscy znani architekci XVIII wieku:
Komisja wybrała spośród 20 opcji, ale zatwierdziła pracę Witberga. Pierwszy kamień położono w 1817 roku. Ale po połączeniu projektu z terenem od razu pojawiły się trudności. Okazało się, że gleba jest mobilna, a samą glebę przenikają podziemne strumienie i małe rzeki. W 1826 roku, po śmierci Aleksandra I, nowy autokrata Mikołaj I przerwał budowę.
Świątynia na Wołchonce
Tym razem miejsce na świątynię wybrał osobiście Mikołaj I, wskazując na przybrzeżne tereny rzeki Moskwy niedaleko Kremla. To prawda, że na miejscu planowanej budowy znajdował się kościół Wszystkich Świętych i klasztor Alekseevsky. Kościół rozebrano, a klasztor przeniesiono do Sokolnik. Konkurs został ogłoszony ponownie.
Udział:
Nicholas I zatwierdziłem projekt Tona. W 1839 roku uroczyście położono pierwszy kamień. Budowa trwała 44 lata. Jednocześnie równolegle prowadzono pewne prace: na przykład nasyp powstał jednocześnie z malowaniem wnętrza.
Tak rozbudowaną budowlą kontrolowali cesarze: Mikołaj I, Aleksander II, Aleksander III. Hierarchowie cerkwi: metropolita moskiewski i kolomna Filaret oraz biskup Dmitrowskiego Leonid, pobłogosławili przedsięwzięcie, a nad całością prac czuwała komisja i generalny gubernator moskiewski Golicyn.
Zniszczony budynek
Początkowo katedrę zbudowano w typie centrycznym z główną kopułą i 4 narożnymi dzwonnicami. Architektonicznym „atrakcją” konstrukcji było zaaranżowanie przestrzeni zewnętrznej i wewnętrznej w formie równo zakończonych krzyży. Umożliwiło to pozostawienie pustego centrum katedry.
Parametry oryginalnego budynku to:
Łączna pojemność to 7,2 tys. parafian.
Według ustaleń K. Tona wejście do budynku prowadziło przez galerie. Później jednak zrezygnowano z tego pomysłu i otwarte loggie zastąpiono przeszklonymi masywnymi drzwiami. Powierzchnię ścian pokryto tynkiem, na którym wykonano malowanie i umieszczono różne elementy dekoracji. Marmur do dekoracji sprowadzono z powiatu kołomńskiego. Płaskorzeźby przedstawiały historie o tematyce historycznej i biblijnej.
W 1931 r. w ramach prowadzonej w państwie sowieckim walki z religią wysadzono w powietrze katedrę Chrystusa Zbawiciela. Zgodnie z planem planowano na jego terenie wybudować Pałac Kongresów. Jednak wybuch wojny w 1941 roku uniemożliwił realizację planu. W latach 50. Wykop został przekształcony w basen.
Rekreacja
Po obchodach 1000-lecia Chrztu Rosji z rozmachem w Związku Radzieckim opinia publiczna wzywa do odrodzenia zniszczonych sanktuariów, przede wszystkim Soboru Chrystusa Zbawiciela. Program funduszu odrodzenia stolicy wskazuje na konieczność odbudowy katedry na dawnym miejscu.
Budynek jest projektowany przez grupę architektów pod przewodnictwem M. Posokhina i A. Denisova. Później zastępuje ich Z. Tsereteli, który wprowadza pewne zmiany do już zatwierdzonego planu. Ze strony RKP budową kierował archiprezbiter L. Kalinin.
Zgodnie ze swoją koncepcją świątynia jest wotywna, tj. stworzony na pamiątkę ważnego wydarzenia, jako pomnik żołnierzy poległych podczas Wojny Ojczyźnianej w 1812 roku. Hołdem dla pamięci o heroicznej przeszłości są marmurowe tablice, które zawierają szczegółowe informacje o bitwach na terytorium Rosji:
Wzdłuż Dolnego Korytarza znajdują się tablice pamiątkowe. Ponadto osobno prezentowane są teksty głównych manifestów cesarskich. Po raz pierwszy w nowym gmachu katedry odprawiono uroczyste nabożeństwo pod wezwaniem Narodzenia Pańskiego w 2000 roku. Odprawił je patriarcha Aleksy II. W sierpniu tego samego roku katedra biskupów konsekrowała świątynię. Tu dokonano kanonizacji rozstrzelanej rodziny królewskiej i nadano imiona nowych męczenników i spowiedników Rosji.
Architektura i wnętrza
Każda osoba, która widziała budynek powie, że jest oryginalny. To naturalne: architekci nie tylko rysowali szkice, a potem przygotowywali rysunki. W swoich projektach ucieleśniali idee, które widzieli w zwycięstwie nad Napoleonem. Zwycięstwo, które odniosła nie tylko rosyjska broń, ale cały naród.
oryginalna świątynia
Twórca oryginalnego projektu, Witberg, był masonem. Ale pomysły braci masonów nie zniekształcały wykreowanego przez niego wizerunku. Witberg uważał, że świątynia powinna być trójdzielna i składać się z trzech połączonych i uzupełniających się części:
- Pod ziemią w kształcie trumny. Ta część poświęcona jest Narodzenia Pańskiego. Tutaj miały być odprawiane stałe nabożeństwa pogrzebowe za zmarłych bohaterów.
- Grunt. Ta część poświęcona jest Przemienieniu Pańskiemu i miała kształt krzyża. Symbolicznie odzwierciedla mieszankę światła i ciemności w ludzkiej duszy. W tej części miało być wiele posągów.
- Górna, pod wezwaniem Narodzenia Pańskiego. Powinien być okrągły.
Świątynia miała stanąć przed rzeką Moskwą. Projekt Tona również zakładał podobny układ. Ale skala była zupełnie inna. W tamtych czasach najwyższą budowlą była dzwonnica Iwana Wielkiego. Współcześni zauważyli, że wszystko to może wejść do wnętrza budowanej katedry.
Tonowi udało się organicznie dopasować świątynię do zespołu cerkwi Kremla i Moskwy. Stało się to możliwe dzięki udanej budowie. Budynek znajdował się w pewnej odległości od Kremla, jednocześnie harmonijnie z nim połączony.
Charakterystyczne cechy świątyni z tego okresu to:
Elementy te zostały zapożyczone z kościołów zbudowanych przez rosyjskich architektów w XV i XVI wieku. W projekcie Ton odszedł od klasyki, preferując tradycje ludowe. Architektowi udało się z powodzeniem połączyć elementy starożytnej architektury rosyjskiej i Bizancjum. Autorka pokazała w ten sposób ciągłość form i jednocześnie nowe trendy w modzie.
nowoczesna świątynia
Nowoczesny budynek wzniesiono na potężnym stylobat. Budowa tej części była konieczna w celu odtworzenia wzgórza, na którym znajdowała się pierwotna katedra. Naturalna elewacja została zniszczona po wybuchu w latach 30. XX wieku.
W rzeczywistości katedra to zespół kilku budynków, które łączy rozwiązanie architektoniczne:
W części stylobate znajduje się kościół Przemienienia Pańskiego. Znajdują się tu pomieszczenia biurowe, muzeum, refektarz, sale soborów i katedr. Nad stylobatem wzniesiono katedrę. Kaplica jest oddzielnym budynkiem. Budynek posiada 4 werandy. Aby się na nie wspiąć, trzeba pokonać 15 stopni. Werandy wyłożone są ciemnoczerwonym granitem. Na górnych platformach zainstalowano lampy do oświetlenia.
Wnętrze jest dobrze doświetlone światłem dziennym. W tym celu przewidziano 60 okien. Fasada ozdobiona jest łukami kokosnikowymi. Wsparte są na 36 kolumnach. Na osobny opis zasługuje iluminacja architektoniczna budynku. Potężne latarnie wysyłają na fasadę wiązki miękkiego światła zbliżonego do światła dziennego. Kopuły oświetlane są lampami zamontowanymi na masztach o długości 30 m każda.
rzeźby
Katedra jest zorientowana na boki horyzontu. Każda fasada jest ozdobiona specjalnymi rzeźbami:
Fasadę zachodnią łatwo rozpoznać po postaci Jezusa Chrystusa błogosławiącego lud. Płaskorzeźba znajduje się w dużym łuku centralnym. Po bokach środkowej znajdują się 4 małe łuki. W nich rzeźbiarz umieścił wizerunki Aleksandra Newskiego, Mikołaja Prałata, św. Elżbiety, Mikołaja z Nowogrodu.
Poniżej, nad bramą środkową, przedstawione są 4 anioły. Ich skrzydła są otwarte, w ich rękach jest płótno, na którym jest napisane: Pan jest z nami. Nad małą bramą widnieją figury 4 aniołów. To dedykacja dla poległych żołnierzy 1812 roku.
Archaniołowie Yehudiel, Varahiel, Gabriel, Uriel znajdują się w łukach okiennych. Jehudiel trzyma wieniec, reszta to kwiaty. W rogach znajduje się symboliczna kompozycja – ślub Salomona z królestwem i Dawida, przekazanie rysunków Salomonowi. To alegoryczny obraz obietnicy Aleksandra 1, spełnianej przez następcę.
Elewacja wschodnia zwrócona jest w stronę Kremla. Tutaj są przedstawieni orędownicy Rosji i ci, którzy się za nią modlili. W centralnym łuku znajduje się rzeźba ikony Matki Boskiej Włodzimierskiej. Po bokach, w małych łukach, znajdują się wizerunki Świętej Cesarzowej Aleksandry, Wielkiej Męczennicy Katarzyny, Marii Magdaleny, Anny Prorokini.
W łuku wielkiej bramy znajdują się rzeźby św. Stefana z Permu, św. Sergiusza z Radoneża, metropolitów moskiewskich Jonasza i Filipa. W łukach okiennych są Józef Wołokołamski, Nikon z Radoneża, Michaił i Teodor z Czernigowa. W rogach kompozycji znajdują się Zmartwychwstanie Chrystusa i Narodzenia Pańskiego.
Fasada północna zwrócona jest w stronę Prechistenki. Istnieją rzeźbiarskie grupy oświecających, świętych, za których dni toczyły się bitwy podczas wyprawy wojsk rosyjskich za granicę. W centrum wizerunek Matki Bożej Iberyjskiej. Wzdłuż krawędzi znajdują się rzeźby Laurusa, Grzegorza, Chrysantusa, Sergiusza. Poniżej 4 ewangelistów i apostołów Piotra i Pawła. W rogach znajduje się rzeźba Sergiusza z Radoneża błogosławiącego za bitwę Dymitra Donskoja oraz Dionizego błogosławiącego Minina i Pożarskiego.
Fasada południowa wychodzi na rzekę Moskwę. Przedstawiono tu świętych, w których dni miały miejsce bitwy 1812 roku. W centrum wizerunek Matki Bożej Smoleńskiej. Po bokach są Jan Chrzciciel, Tomasz Apostoł, Roman Ryazansky, Jonah Novgorodsky.
W dolnej części – pojawienie się Archanioła Michała u Jozuego. Nad małą bramą przedstawiono Deborrę, Baraka, Mojżesza i Miriam. W narożach przedstawiono kompozycje: powrót Dawida po zwycięstwie nad Goliatem i Abrahama z jego sprzymierzeńcami, powrót po zwycięstwie nad królami.
dzwony
Oczywiście lepiej byłoby zwrócić stare dzwony do świątyni. Ale ze wszystkich znajdujących się w dzwonnicy ocalał tylko jeden. I znajduje się w Ławrze Trójcy Sergiusz. Z reszty pozostały jedynie niejasne obrazy i przybliżone opisy w lokalnej literaturze historycznej. Dlatego ogłoszono konkurs na wykonanie dzwonów. Wzięły w nim udział odlewnie z Rosji i zagranicy.
Warunki były dość surowe. Wyprodukowane dzwony trzeba było w krótkim czasie przedstawić komisji. Waga powinna wynosić od 8 kg do 3,5 t. Ilość egzemplarzy – 10 lub więcej. I co ważne: musieli pracować z własnym materiałem i na własny koszt. Swoje możliwości zaprezentowało 13 przedsiębiorstw. Ale do finału dotarły tylko 2 firmy: ZIL i LITEX.
Niestety komisja nie była w stanie wyciągnąć jednoznacznego wniosku. Dlatego konkurs został rozszerzony, a w prace zaangażowani zostali historycy i akustycy. Dopiero po raz drugi komisja w rozszerzonym składzie była w stanie wyłonić zwycięzcę. Okazało się, że to ZIL. W muzeum poczesne miejsce zajął dzwon procesowy. W celu realizacji zamówienia przetestowano prototyp i wyeliminowano błąd w dźwięku.
Przez 10 miesięcy ZIL produkował:
Taki czas realizacji złożonego zamówienia to rekord. Wykonawcy z Włoch powiedzieli, że wykonanie dzwonów zajmie co najmniej 3 lata.
Harmonogram uwielbienia
Nabożeństwa odbywają się w katedrze miejskiej. Tutaj przechodzą:
Szczegółowy harmonogram znajduje się na stronie katedry.
kapliczki
Do świątyni przybywają pielgrzymi z różnych części Rosji, bliskich i dalekich zagranicy, aby pokłonić się przechowywanym w niej kapliczkom:
Dla dostępu wierzących przedstawiono cząstki relikwii:
Wierzący mają okazję zobaczyć cudowne ikony:
Ponadto na wystawie znajdują się:
W ołtarzu głównym znajduje się tron patriarchy Moskwy św. Tichona. Jednym z głównych sanktuariów świątyni są relikwie metropolity moskiewskiego św. Filareta. Od czasu do czasu do katedry przynoszone są znane w świecie prawosławnym relikwie, które w ciągu kilku dni stają się dostępne do kultu.
Taras widokowy
Platforma widokowa znajduje się na wysokości 40 m. To świetny sposób na oglądanie Moskwy z nieoczekiwanego punktu. Wejście tutaj jest płatne i trzeba się wspinać na piechotę. (Czasami turystom udaje się wsiąść do windy usługowej. Jakie szczęście.) Ale wysiłek, jaki poświęcicie, zostanie z nawiązką wynagrodzony niesamowitą panoramą.
Na schodach znajdują się automaty. Sprzedają monety z wizerunkiem katedry. Kupowanie pamiątek ułatwi nudną wspinaczkę. Witryna otacza budynek na całym obwodzie. Terytorium jest zamknięte przed opadami i jasnym słońcem. Poruszając się po witrynie, stolicę można oglądać pod różnymi kątami. Wszędzie są kamery monitorujące, poręcze są wystarczająco wysokie, są dodatkowe ogrodzenia. Dlatego rozważenie miasta wcale nie jest przerażające.
Na punkcie widokowym dozwolone jest robienie zdjęć i filmów. Lornetki są instalowane w niektórych miejscach dla wygody obserwacji. Za korzystanie z nich trzeba zapłacić. Czas spędzony na tarasie widokowym jest ograniczony. To pół godziny.
Ważne jest, aby pamiętać: ponieważ wejście do witryny prowadzi przez świątynię, będziesz musiał przestrzegać określonego ubioru.
Wycieczki
Sanktuarium jest interesujące dla turystów. Atrakcję można zwiedzać w grupie lub samodzielnie. Popularne są następujące wycieczki:
Ciekawa wycieczka. Polega na zwiedzeniu wszystkich cerkwi w centrum Moskwy.
drzewko świąteczne
Występ noworoczny jest jednym z najbardziej imponujących w Rosji. Spektakl wystawiany jest zarówno na podstawie znanych baśni, jak i specjalnie napisanych scenariuszy. Do ról zapraszani są aktorzy najlepszych teatrów metropolitalnych. Sceneria jest przygotowana do przedstawienia. Są też efekty 3D.
Cechą akcji świątecznej jest to, że fabuła jest związana z opowieściami biblijnymi. Dzieci dyskretnie zapoznają się z podstawami prawosławia, święta Narodzenia Pańskiego. Dla małych gości wakacje zaczynają się już na podwórku. Spotykają ich uczciwe bufony, bajeczne zwierzęta. Chłopaki prowadzą okrągłe tańce, bawią się, a potem idą do sali.
Ważne jest, aby dzieci w wieku 6+ mogły same chodzić na przedstawienia. Pomaga się im rozebrać, eskortuje do miejsca wskazanego na bilecie. Po przedstawieniu komedianci przekazują dzieci rodzicom. Występy są za każdym razem nowe. Przez cały czas świątecznych wydarzeń nie było powtórzeń przedstawień. W jednym z dni patriarcha Cyryl ogląda przedstawienie wraz z małą publicznością.
Niektóre bilety dystrybuowane są bezpłatnie. Otrzymują je dzieci znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej: niepełnosprawni, sieroty, dzieci z biednych rodzin wielodzietnych, dzieci poległych wojskowych i policjantów. Reszta publiczności kupuje bilety.
Godziny pracy
Katedra działa. Możesz odwiedzić codziennie od 10:00 do 19:00. Odbywają się tu nabożeństwa, podczas których turyści nie mogą zwiedzać wnętrza. Harmonogram usług można znaleźć na oficjalnej stronie internetowej.
Jak się tam dostać
Sobór Chrystusa Zbawiciela znajduje się w pobliżu centrum stolicy, nad brzegiem rzeki Moskwy, obok pieszego Mostu Patriarchalnego. Oficjalny adres znajduje się na ulicy Wołchonka 15.