Wśród wielu zabytków architektury i historii świata są te szczególne, które ucieleśniają całą warstwę trendów architektonicznych, nazwiska i losy znanych osobistości minionych stuleci. Żywym tego przykładem jest Pałac Marmurowy w Petersburgu – kolosalny majestatyczny budynek, prawdziwa „marmurowa bajka”. Obecnie jest to jedno ze słynnych miejsc turystycznych „Wenecji Północy”, uderzające wielkością, przepychem i wirtuozerią dekoracji. Bogata historia pałacu, związana z królewską dynastią Romanowów, nie może nie ekscytować i interesować ludzi XXI wieku.

Historia budowy

Pomysł budowy pałacu zrodził się u Katarzyny II, kiedy postanowiła podziękować swemu ulubieńcowi, hrabiemu G. Orłowowi, za jego towarzystwo w sprawach państwowych i za udział w wniebowstąpieniu cesarzowej na tron. Za panowania Piotra I w tym miejscu znajdował się budynek Poczty, który następnie spłonął w pierwszej połowie XVIII wieku. To tutaj, na bulwarze Newy, 10 października 1768 r. rozpoczęła się budowa przyszłego arcydzieła architektonicznego autorstwa słynnego włoskiego architekta A. Rinaldiego.

Złożoność konstrukcji

17 lat (1768-85) żmudnej pracy architektów (Rinaldi i Egorov), rzeźbiarzy, kamieniarzy, rzeźbiarzy poświęcono na stworzenie niesamowitej budowli godnej podziwu. Rinaldi musiał nie tylko przyjrzeć się czerwonej linii na placu budowy kompleksu na tle innych budynków zwróconych w stronę Wałów Pałacowych, ale także osiągnąć harmonijne „pasowanie” pałacu w ich ogólnym rzędzie.

Dlatego jako materiał budowlany, którym wykończono nasyp, wybrano granit, a budynek stał się jego naturalną kontynuacją. Niemal przed zakończeniem budowy Rinaldi został poważnie ranny przez upadek z rusztowania i opuścił Rosję. Katarzyna wielokrotnie przychodziła zobaczyć, jak postępuje budowa pałacu i osobiście wręczała nagrody robotnikom.

Rekonstrukcja

W czasach sowieckich w Pałacu Marmurowym zorganizowano Muzeum VI Lenina, a po przebudowie budynek przekazano Muzeum Rosyjskiemu, z inicjatywy którego przeprowadzono szeroko zakrojoną przebudowę, która przywróciła dawny wygląd wnętrza pałacowych pomieszczeń. Zdając sobie sprawę z nieocenionej wartości prawdziwego arcydzieła architektury, historycy sztuki, artyści i rzeźbiarze postawili sobie za cel przywrócenie wnętrzom pałacu niezrównanej autentyczności. Z budżetu państwa na pierwszy etap odbudowy przeznaczono ponad 150 milionów rubli, prace konserwatorskie przeprowadzono starannie i skrupulatnie.

Etapy renowacji

Początkowo zrekonstruowano 4 sale ceremonialne, w których umieszczono eksponaty Muzeum VI Lenina (te ostatnie znalazły swoje miejsce w innych muzeach). Doświadczeni konserwatorzy starali się „wskrzesić” unikalny parkiet Rinaldi (wykonany z 15 gatunków drewna), wyraziste elementy wystroju sztukatorskiego o tematyce morskiej: kotwice, delfiny, koniki morskie, sylwetki statków, które zostały odtworzone według rysunków z XIX wieku. Prawdziwy cud renowacji można nazwać renowacją „zielonego” parkietu z 7 gatunków drewna.

W Salonie przywrócono do życia malowidła ścienne i całkowicie przywrócono dawny wygląd wnętrz. W Sali Znamennego odtworzono stiukową dekorację sklepienia, sztuczny marmur oczyszczono z farby, a parkiet ułożono w pierwotnej formie. W Rotundzie przeprowadzono żmudnie skomplikowane prace przy rekonstrukcji kominków, czyszczeniu okładzin ze sztucznego marmuru na ścianach, renowacji parkietu zecerskiego. Renowacja słynnego budynku trwała ponad 2 dekady, ale prace trwają.

Architektura i wnętrza

Pałac Marmurowy to prawdziwy przykład architektury wczesnego klasycyzmu, której cechy wyraźnie przejawiają się w zewnętrznym wyglądzie monumentalnej budowli. Surowość linii architektonicznych, masywna solidność, wyraźna symetria okien, opaski, okazały przepych trzypiętrowego kamiennego „giganta” czynią z budynku prawdziwie klasyczną architekturę. Patrząc na majestatyczny budynek Pałacu Marmurowego, wydaje się, że stał on na zawsze nad brzegiem Newy i przetrwa jeszcze wiele stuleci.

Wnętrze

Układ pomieszczeń, wnętrza zewnętrzne i wewnętrzne również są w większości zaprojektowane w tradycji klasycznej: główna klatka schodowa, główna sala recepcyjna, główne hole. Głównym materiałem wykończeniowym zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz był marmur w różnych odcieniach. W przestrzeniach pałacu znajduje się wiele symbolicznych rzeźb i płaskorzeźb. Jednak podczas przebudowy w XIX w. (1844-49) wystrój sieni II piętra wykonano w duchu nowego stylu architektonicznego – eklektyzmu, którym zachwycał się architekt-restaurator A. Bryułłow. Dekorację sal uzupełniono wspaniałymi żyrandolami wykonanymi ze złoconego brązu, z kryształowymi zawieszkami, zmieniono i złocono dekoracje stiukowe, przeniesiono słynny plafon „Amorek i Psyche” Torelliego.

fasady

Niewątpliwą wartością artystyczną i architektoniczną pałacu są jego unikatowe elewacje, wyłożone naturalnym kamieniem (granit i marmur) i przetrwały do dziś w niemal oryginalnej formie. To właśnie dzięki intensywnemu wykorzystaniu marmuru różnych odmian i odcieni w dekoracji pałac otrzymał swoją nazwę. Kolorystyka i nienaganny gust artystyczny Rinaldiego w projektowaniu elewacji okazały się więcej niż udane: ciemnoczerwony granit pokrywający elewację pierwszego piętra stworzył wygląd cokołu na kolejnych 2 piętrach, wyłożonego jasnoszarym granitem. Zewnętrzne centralne elewacje ozdobione są balkonami z marmurowymi balustradami i pozłacanymi tralkami z brązu.

Porządek koryncki

Jako element łączący 2. i 3. piętro Rinaldi wykorzystał styl architektoniczny porządku korynckiego. Pełne wdzięku pilastry i korynckie kolumny, rytmicznie przeplatające się z otworami okiennymi, wyrzeźbiono z różowego marmuru (Tivdia), kapitele i inne elementy wykonano z białego marmuru. Rzeźbiony ornament z szarego marmuru (Ruskeala) na framugach okiennych stał się wspaniałą dekoracją. Przestrzenie między oknami wypełniają tłoczone girlandy z białego marmuru. Na poddaszu pałacu na całej długości znajdują się „wazony” z szarego dolomitu.

Rzeźbiarskie dekoracje elewacji

Środkowa elewacja wschodnia, „patrząca” na frontowy dziedziniec, ozdobiona jest dekoracją rzeźbiarską. U góry wieńczy go pawilon zegarowy w formie marmurowych wazonów z wbudowanymi kurantami (odtworzonymi w trakcie przebudowy). Po obu stronach pawilonu znajdują się marmurowe posągi o alegorycznym znaczeniu „Hojność” i „Wierność”. Przy głównym wejściu frontowym znajduje się monumentalny posąg cesarza Aleksandra III przedstawiający go na koniu (arcydzieło rzeźbiarza P. Trubieckiego), przeniesiony tu z podziemi Muzeum Rosyjskiego.

marmurowa sala

Jedna z głównych sal obrzędowych – Marmur, w której projekt ścian i sufitów zachował się niemal w autentycznej formie, jest unikalnym przykładem wykorzystania we wnętrzach naturalnego kamienia i naturalnego drewna. Po przebudowie Bryulłowa pomieszczenie z jednokondygnacyjnej hali stało się dwupoziomowe, co nadało jej wielkiego majestatu. Doświetlenie od góry przez okna drugiego piętra stworzyło przestrzenną przewiewność. Ściany hali pokryte są specjalnie sprowadzonym z Włoch i krajowym marmurem o różnych gatunkach i kolorach.

dekoracja ścienna

Harmonijne połączenie kolorów marmuru w dekoracji ścian nie może nie zachwycać odwiedzających. A stylistyka porządku korynckiego doskonale pokazuje zalety tego naprawdę bezcennego materiału (marmuru). Pilastry z różowego marmuru z kapitelami i cokołami z pozłacanego brązu spoczywają na cokole otaczającym ściany. Panele oddzielające cokół wykonano z jasnozielonego marmuru sprowadzonego z Włoch i ozdobiono reliefowymi wizerunkami szarych wazonów. Niektóre elementy dekoracyjne wykonane są z lapis lazuli.

dekoracja rzeźbiarska

Znani rzeźbiarze rosyjscy i włoscy stworzyli wysoce artystyczne dzieła rzeźbiarskie. Wzdłuż ścian na całej długości znajdują się okrągłe płaskorzeźby (14) o tematyce „Ofiary”, wykonane przez F. Shubina i A. Valli. Przestrzeń nad drzwiami wypełnia elegancka kompozycja dekoracyjna (firmy Shubin). Dekorację ściany zachodniej stanowią 2 zachwycające w wyrazie artystycznym płaskorzeźby, oparte na mitologii rzymskiej (M. Kozłowski).

Główna klatka schodowa

Niezbędny element architektury klasycznej – schody główne, wykonane z kilku odmian kolorowego marmuru, w dużej mierze zachowały swój pierwotny wygląd. Zasadniczo do wykonania schodów wykorzystano srebrnoszary marmur z Uralu, stopnie wykonano z zielono-srebrnego (kolor amuletu) piaskowca, a płaskorzeźby i rzeźby z białego marmuru greckiego. Każdego, kto zaczyna wchodzić po schodach, „pozdrawia” rzeźbiarski portret Rinaldiego – znak wdzięczności i zachęty zasługi hrabiego Orłowa dla architekta (autor nieznany).

Alegoria artystyczna w projekcie I piętra

Głównym elementem dekoracji Schodów Głównych są rzeźby o alegorycznym znaczeniu. Wszystkie są unikatowe jako jedyny zachowany w Petersburgu przykład alegorycznej rzeźby XVIII wieku. 4 nisze I piętra, otoczone marmurowymi muszlami, oznaczone są posągami w postaci postaci kobiecych, symbolizującymi zmianę pory dnia: Noc z figurką sowy (autor nieznany); Poranek (bogini Aurora z tarczą Słońca); Południe (strzałka to promień słońca na zegarze słonecznym) Wieczór przedstawiony jest w postaci Diany, bogini łowów. Wszystkie 3 posągi to niewątpliwe arcydzieło F. Shubina.

Rzeźby górnych kondygnacji

Nisze drugiego i trzeciego piętra zdobią 2 posągi przedstawiające dni przesilenia sezonowego: równonoc wiosenną (postać kobiety z kwiatami w dłoni i znakiem Barana u jej stóp) oraz równonoc jesienną – postać mężczyzny z kiścią winogron luzem. Peron III piętra wieńczą rzeźbiarskie obrazy symbolizujące 4 podstawowe cnoty: sprawiedliwość, siłę Ducha, roztropność i umiar.

Recepcja przednia

Według kanonów klasycznych główną salą pałacu jest Recepcja Główna, będąca częścią ciągu sal amfilady Newy. Tutaj, podobnie jak na Schodach Głównych, zachowały się autentyczne elementy wystroju o wartości historycznej i kulturowej.

Kolumnada

Monumentalny majestat sali nadaje 8 kolumn, wyrzeźbionych z rodzimego granitu Serdobol, sprowadzonego z wysp Ładoga. Szaro-czarne odcienie marmuru na monolitycznych kolumnach tworzą uroczyste i oficjalne tło, które budzi szacunek dla właściciela pałacu. Perfekcyjne wypolerowanie kolumn świadczy o ogromnej żmudnej pracy murarzy.

Dekoracja recepcji

Podziw budzą autentyczne stiukowe wzory, które zdobią łuki stropów. Wystrój został oczyszczony i ponownie złocony przez konserwatorów. W wielu miejscach na posadzce zachowały się fragmenty XVIII-wiecznego parkietu składowego. z cennego drewna (wysoka umiejętność parkietu jest niesamowita). W wyniku renowacji w 2015 roku odrestaurowano kominki wyłożone marmurem, skrzydła drzwiowe oraz żyrandol z pozłacanego brązu.

hala o podwójnej wysokości

Największe pod względem powierzchni pomieszczenie – Sala Marmurowa stała się „podwójna” podczas przebudowy XIX wieku, kiedy to z rozkazu A. Bryulłowa podniesiono strop o jedną kondygnację wyżej. Oświetlona oknami 2 kondygnacji sala nabrała majestatycznego rozmachu, otrzymała nową dekorację w stylu neogotyckim i zaczęto nazywać go gotyckim lub białym. Zainstalowano w nim organy, odbywały się wieczory muzyczne i taneczne.

Rekonstrukcja Bryulłowa

Całą powierzchnię hali podzielono na 3 części, po zamontowaniu podpór podtrzymujących sklepienia stropowe. Jako dekorację podpór służyły „snopy” cienkich (gotyckich) kolumn, wspartych niczym wachlarz na sklepieniach. Po bokach otworu drzwi południowych umieszczono marmurowe kolumny z rzeźbiarskimi wizerunkami rosyjskich bohaterów-rycerzy. Środkowa ściana pośrodku została ozdobiona luksusowym marmurowym kominkiem z wbudowanym lustrem, obramowanym pozłacaną rzeźbioną ramą.

Nowoczesna renowacja

Przez ponad rok trwała kompleksowa renowacja Białej Sali, podczas której starano się przywrócić jej dawny wygląd, niegdyś stworzony przez Bryulłowa. Dużo pracy wymagało odtworzenie parkietu składowego, unikatowego w swoim wzorze i różnorodności drewna. Przeprowadzono staranną pracę artystyczną nad „zmartwychwstaniem” posągów rosyjskich rycerzy, stiukowych zdobień sufitów, rzeźbiarskich wizerunków dwugłowych orłów. Wspaniałe brązowe żyrandole i kinkiety znów zabłysły złoceniami, wschodnie okna „drugiego świata” otworzyły się.

Galeria grecka

Na północ od Białej Sali znajduje się galeria sztuki, zwana „grecką” ze względu na ozdobienie jej ścian sztucznym greckim marmurem. W przeciwnym razie za życia Katarzyny sala ta została nazwana Orłowskim na pamiątkę królewskiego ulubieńca, który nie doczekał pełnego zakończenia budowy pałacu.

Dekoracja galerii

Podobnie jak w innych pomieszczeniach pałacowych, przy projektowaniu galerii szeroko wykorzystano wysoce artystyczną dekorację stiukową na stropach. Podłoga pokryta jest parkietem intarsjowanym o skomplikowanej konstrukcji z różnych gatunków drogiego drewna (został całkowicie odrestaurowany po przebudowie XXI wieku). Okładziny ścian, pokryte sztucznym marmurem, zostały przywrócone do dawnego wyglądu. Odtworzone luksusowe żyrandole z pozłacanego brązu harmonijnie wpisują się w ogólny wygląd wnętrza.

Zawartość artystyczna galerii

Główną dekoracją i bezcennymi rarytasami są obrazy wielkich artystów renesansu (206 płócien) Rafaela, Tycjana, Rembrandta i wielu innych. W sali portretowej na honorowym miejscu umieszczono portrety braci Orłow siedzących na koniach. Zaprezentowano portrety (91) wszystkich królewskich osób z rodziny Romanowów i panujących monarchów Europy epoki Katarzyny.

Ogród zimowy

Na miejscu Ogrodu Wiszącego, znajdującego się na tarasie, podczas przebudowy Bryulłowa (XIX w.) zorganizowano Ogród Zimowy, łączący przestrzeń II i III piętra. Jako podpory dla sklepienia stropowego zainstalowano pośrodku potężne żeliwne kolumny, a po obu stronach żeliwną półkolumnę, na której spoczywają końce łuków sklepienia. Sala podzielona jest na 2 części – Ogród i Ogród Kwiatowy.

Dekoracja Ogrodu Zimowego

Stalowy strop III piętra podzielony jest płaskorzeźbowo kesonami, łuki sklepienia ozdobione są ozdobnymi dekoracjami. Wspaniały minibalkon, ogrodzony ażurową kutą kratą, zdobi wschodnią ścianę ogrodu (odrestaurowany po renowacji). Środek ogrodu zajmuje wspaniała marmurowa fontanna (3 misy), wznosząca się na mozaikowy „dywan” kamiennej podłogi. Starannie odtworzone 3 skrzydła masywnych szklanych drzwi, z misternymi drewnianymi ornamentami; Według starych rysunków w Ogrodzie Kwiatowym wybudowano marmurowy kominek lustrzany.

Prywatne apartamenty wielkiego księcia Konstantina Konstantinovicha

Do 1998 roku prywatne komnaty księcia Konstantyna były zamknięte dla publiczności, teraz jego biuro, biblioteka, sale muzyczne i prywatne oraz sala modlitw są otwarte dla publiczności. Apartamenty przeszły na własność księcia w przeddzień jego 18. urodzin, gdzie mieszkał z rodziną aż do śmierci (1915). Będąc osobą zróżnicowaną, niepozbawioną talentu poetyckiego, głównymi pomieszczeniami swoich komnat uczynił gabinet (w całości zachowany) i bibliotekę.

Układ szafek

W aranżacji wnętrza szafki wykorzystuje się głównie naturalne drewno i skórę. Ściany, ozdobione wysoce artystycznymi obrazami i portretami, oklejone są złoconą skórzaną tapetą, ilustrowaną herbami królewskimi. Sufit pokryty mahoniem, meble wykonane z różnych gatunków drewna, na podłodze parkiet dębowy. Fotel książęcy, wsparty na przednich „nogach” w postaci złoconych łabędzi z uniesionymi skrzydłami, to szczególny rarytas szafy.

Pozostałe sale mieszkań

We wnętrzach pozostałych pomieszczeń drewno jest również obecne we wzornictwie. Właścicielka szczególnie upodobała sobie Salon Muzyczny „gotycki”, urządzony w niezwykle malowniczym stylu gotyckim z ażurowymi drewnianymi panelami u dołu i oklejony szarą skórzaną tapetą ze złoconymi zdobieniami. Elegancki model gotyckiej świątyni, osadzony na płycinie, zdobi jedną ze ścian salonu. Antyczny czarny lakierowany fortepian symbolizuje przeznaczenie tego pomieszczenia.

Właściciele

Podyktowaną czasem i okolicznościami zmianę właścicieli Marmurowego Pałacu można ułożyć w symboliczny ciąg.

Pierwszy właściciel pałacu, najbliższy faworyt Jekateriny G. Orłowa, adiutanta generalnego i posiadacza wielu innych stopni i tytułów, został właścicielem pałacu na dwa lata przed jego oficjalnym otwarciem (zmarł w 1783 r.).

Wystawy i ekspozycje

W czasach sowieckich w kilku salach Pałacu Marmurowego zorganizowano oddział Centralnego Muzeum VI, co było pierwszym przykładem wykorzystania zabytku architektonicznego w nowej pojemności, odpowiadającej potrzebom społeczeństwa. Prace nad odbudową pomieszczeń prowadził architekt N. Lansere, a muzeum zostało otwarte w 1937 roku, niestety pamiętnym dla kraju roku. Ekspozycje muzeum szczegółowo zapoznały zwiedzających z życiem i rewolucyjną działalnością wodza proletariatu.

Nowoczesna koncepcja – propaganda sztuki

Dziś najpiękniejszy budynek północnej stolicy, przekazany Muzeum Rosyjskiemu, jest ośrodkiem prezentacji dzieł „sztuki rosyjskiej w połączeniu z trendami światowymi. Tutaj, poprzez stałe i czasowe ekspozycje i wystawy, szeroko prezentowane są obiekty malarstwa, rzeźby i innych gatunków. Regularnie organizowane są różnorodne wystawy tematyczne:

Ponadto stale odbywają się wystawy czasowe prezentujące sztukę światową.

Legendy i tradycje

Jak wszystkie znaczące zabytki architektury, historia Pałacu Marmurowego jest otoczona mitami. Jedna z legend mówi, że w momencie kładzenia fundamentu wmurowano w niego pudełko wypełnione po brzegi królewskimi monetami. Chociaż nie ma na ten temat dokładnych informacji, plotki o tajemniczym pudełku nadal żyją. Istnieje legenda o tym, dlaczego cesarzowa zabrała pałac podarowany Konstantinowi Pawłowiczowi. Podobno za to, że mając 16 lat strzelał z armaty do żywych szczurów, strasząc młodą żonę. Jedna z legend mówi o tajnych drzwiach, przez które weszła Katarzyna na randkę z Orłowem, gdy jeszcze trwała budowa pałacu.

Gdzie się znajduje i jak się tam dostać

Monumentalny budynek, który zdobi historyczne centrum Petersburga, znajduje się pod adresem:

Petersburg, ul. Millionnaya, N 5/1 lub Nabrzeże Pałacowe, 6.

Przystanek metra. Newski Prospekt (Gostiny Dvor), przejdź przez przejście podziemne do ulicy Sadovaya. przejdź obok kraty Ogrodu Michajłowskiego i pałacu o tej samej nazwie, przejdź przez most na rzece. Moika i wzdłuż Ogrodu Letniego na Millionnaya Street. wyjście do Pałacu Marmurowego.