16 najlepszych zabytków w Rosji – zdjęcie z nazwami, opisem, mapą, listą
Trudno znaleźć inny taki kraj, w którym reprezentowane są wszystkie strefy klimatyczne, od gorących podzwrotników po lodowatą Arktykę. Pod względem różnorodności krajobrazów Rosja jest także liderem wśród innych krajów: potężna tajga, bezkresne stepy, pasma górskie, tropikalne zarośla, morza i jeziora – czego na jej przestrzeniach nie zobaczysz. Wspaniała historia wielonarodowościowego państwa, pełna dramatu i heroizmu, znajduje odzwierciedlenie w zabytkach architektonicznych i sakralnych. Unikalne atrakcje przyrodnicze w różnych częściach Rosji zadziwiają swoim niezwykłym pięknem, a stworzone przez człowieka – skalą i rozmachem.
Kolej Transsyberyjska
Wielkie dzieło ludzkich rąk – Kolej Transsyberyjska (Transsib) – linia kolejowa ciągnąca się z europejskiej części Rosji na Daleki Wschód (długość 9288,2 km). 25 lat nieludzkiej ciężkiej (syzyfowej) pracy, głównie więźniów i okolicznych chłopów, 1,5 miliarda. ruble kosztowały ułożenie Wielkiego Szlaku Syberyjskiego, którego potrzebę uzasadnia czas. Kolej Transsyberyjska połączyła Europę z Azją w taki sposób, że np. z Kaliningradu można dojechać bezpośrednio do Władywostoku.
Szczególną atrakcją Kolei Transsyberyjskiej jest jedyny na świecie dworzec kolejowy na tym dworcu. Slyudyanka, całkowicie zbudowana z niepolerowanego marmuru, wydobywana w złożu Bajkał „Przełęcz”. Malowniczy budynek z łukowymi oknami, kopułami i iglicami, z wieloma marmurowymi wzorami to prawdziwe arcydzieło architektury. Wyjątkowa atrakcja – jak dotąd jeden z najdłuższych mostów w Rosji (2616 m), łączący brzegi Amuru, nazywa się „Amur Przystojny”. Wspaniały budynek, wzniesiony na miejscu starego mostu w 1992 roku, został nagrodzony „Złotym Medalem” (podobnie jak Wieża Eiffla).
Pociągiem transsyberyjskim codziennie jeżdżą pociągi pasażerskie i towarowe. Wśród nich jest specjalny pociąg turystyczny „Złoty Orzeł” z Moskwy do Władywostoku, wyposażony we wszystko, co niezbędne do wygodnej podróży po rozległych rosyjskich przestrzeniach. Pociąg zatrzymuje się na wycieczki do większych miast, wiosek Buriackich, wzdłuż wybrzeża Bajkału – taka wycieczka obejmuje koszt biletu w jedną stronę (w drodze – 14 dni) i jednego dnia zakwaterowania we Władywostoku. Taką podróż na długo zapadnie w pamięci ogromna liczba najlepszych wrażeń ze wszystkiego, co widzieliśmy na Transsyberyjsku.
Elbrus
Każdy, kto czytał „Bohatera naszych czasów” Lermontowa, pamięta ekspresyjny opis słynnej góry Elbrus, której śnieżnobiałą czapkę widać z Piatigorska przy dobrej pogodzie. Ile lirycznych i prozaicznych linijek poświęconych jest legendarnemu szczytowi, ile legend o jego pochodzeniu „krąży”, ile piękna kryje w sobie sama góra i region Elbrusu. Nie ma chyba alpinisty, który nie dążyłby do zdobycia potężnych szczytów dwugłowego wygasłego wulkanu. Historia zna wielu śmiałków z różnych krajów, którzy wywiesili swoją flagę na najwyższym szczycie Europy, a dokładniej na szczytach: wschodnim (5623 m) i zachodnim (5642 m). Wielu z nich niestety oddało życie za ekstremalną wspinaczkę.
okolice góry
Elbrus wznosi się nad wąwozem Baksan w Kabardyno-Bałkarii, położonym w malowniczej dolinie Baksan, nazwanej na cześć rzeki o tej samej nazwie, utworzonej przez lodowce Elbrus. Nieziemskie uroki okolic Elbrusu otwierają się na oczy podróżnych podróżujących szosą biegnącą wzdłuż doliny. Po obu stronach widoczne są porośnięte lasem zbocza gór; wijące się wstęgi rzek o egzotycznych nazwach mienią się srebrem wśród skał. 85 km autostrady jest oznaczony pomnikami pierwszego zdobywcy wschodniego szczytu Elbrus, kabardyjskiego Chaszirowa (1829) i pioniera zachodniego szczytu, Balkara Sottaeva (1874).
Infrastruktura turystyczna Elbrusu
Na południowych stokach Elbrusa znajduje się kolejka linowa (wysokość 3750 m), przeznaczona głównie dla narciarzy i wspinaczy. Kompleks 10 izolowanych przyczep i kuchnia (schronisko „Bochki”) może jednocześnie pomieścić 60 osób planujących się wspinać. Nad „Beczkami” (3912 m) znajduje się wygodniejsze schronisko „Liprus”, otwarte w 2013 roku. Jeszcze wyżej pojawił się nowy, nowoczesny budynek hotelu Priyut 11, odbudowany na miejscu spalonego. Zainstalowano tu również dodatkowe przyczepy mieszkalne, a prąd dostarczany jest za pomocą generatora diesla. Trwa budowa kolejnego schroniska wspinaczkowego (wysokość 5300 m), ponieważ z roku na rok zainteresowanie słynnymi szczytami nie słabnie, ale rośnie.
Dolina Gejzerów na Kamczatce
W przygodowej balladzie „Ziemia Sannikowa” widzowie mogli zobaczyć wyjątkową dolinę gejzerów na Kamczatce, w której kręcono główne odcinki romantycznego filmu. To tutaj, w Rezerwacie Kronotsky, sfotografowano tajemniczą krainę opisaną w swojej opowieści przez akademika Obruczewa, bo Dolina Gejzerów to naprawdę fantastyczne miejsce. Kłęby pary pokrywające zbocza nad gorącymi źródłami, woda bulgocząca pod stopami, rozrzucone głazy o skomplikowanych kształtach w jeziorach termalnych – naprawdę nieziemski krajobraz.
Dolina Gejzerów Kamczatki to największa naturalna formacja, charakteryzująca się dużym nagromadzeniem gorących źródeł w jednym miejscu – korycie wyschniętej niegdyś rzeki Geysernaya. Wykształcił się tu specyficzny ekosystem, w którym stworzono dogodne warunki do bytowania różnych przedstawicieli flory i fauny. Pierwszy gejzer został odkryty w 1941 roku i został nazwany „Pierworodnym”. Teraz jest ukryty pod warstwą gliny po katastrofalnym osuwisku w 2007 roku, ale wkrótce zmyje glinę i wyjdzie.
W sumie w dolinie znajduje się ponad 20 gejzerów, a każdemu z nich nadano nazwę. Liczba źródeł zmienia się okresowo na skutek zmian geologicznych i klimatycznych w krajobrazie. Osuwisko z 2007 r. przyczyniło się do powstania jeziora, które pochłonęło wiele gejzerów, a w 2013 r. nie tylko stare źródła zostały ponownie otwarte z powodu spływów błotnych, ale dodano nowe. Niesamowita uroda Doliny Gejzerów coraz bardziej przyciąga turystów, jednak ich pobyt tutaj jest ściśle regulowany i kontrolowany przez specjalistów ze względu na ryzyko poparzenia wrzątkiem lub inne niespodzianki. Doświadczeni przewodnicy znają wszystkie niuanse bezpiecznej podróży przez wyjątkową dolinę.
Zespół architektoniczny Kizhi
Jeśli ktoś chce być w prawdziwym środowisku starożytnej Rosji, musi się do tego zabrać. Kizhi, położone nad jeziorem Onega. Ten zarezerwowany zakątek Rosji, pełen uroków rosyjskiej północy, jest skansenem. Jego głównymi eksponatami są starożytne kościoły, dzwonnica, kaplice i inne budowle. Unikalny w swoim rodzaju zespół architektoniczny, składający się z 2 kościołów i dzwonnicy, jest wspaniałym przykładem architektury drewnianej północnej Rosji.
Letni Kościół Przemienienia Pańskiego to arcydzieło architektury, symbol najwyższego kunsztu budownictwa drewnianego i rzeźby artystycznej. 22 kopuły, pokryte połyskującymi srebrem, polerowanymi płytami z osiki, wieńczą kościół. Każdy rozdział ozdobiony jest rzeźbionymi drewnianymi iglicami z krzyżami, całkowita wysokość kościoła wynosi 37 m. Ikonostas z XVIII wieku jest nieocenionym skarbem kultury duchowej.
Zimowy Kościół Wstawiennictwa ma 9 kopuł z krzyżami, 4-kopułowy ikonostas ozdobiony jest ikonami, z których wiele zostało stworzonych dla tej świątyni. Niesamowity zespół uzupełnia 30-metrowa XVIII-wieczna dzwonnica, która harmonijnie wpasowuje się między 2 kościoły. W Kizhi znajduje się jeszcze jeden rarytas starożytnej architektury drewnianej – cerkiew Zmartwychwstania Łazarza (13-14 w.), przeniesiona tu z klasztoru Murom. Według legendy sam święty ściął tę pozornie prostą świątynię. Kaplica Michała Archanioła, wiatrak i inne drewniane budowle budzą szacunek. Chciałbym, aby te rosyjskie symbole cieszyły nas jeszcze długo.
Kreml kazański
Centralnym zabytkiem kulturalnym i historycznym Kazania jest Kreml Kazański, który jest muzeum-rezerwatem unikalnej architektury z X-XIII wieku. Pierwsza osada na lewym brzegu rzeki pochodzi z X wieku. Kazanka, która przez 2 wieki stała się Kremlem, niezawodną północną placówką Wołgi Bułgarii. Po zdobyciu Kazania przez Iwana Groźnego drewniane budynki rozebrano, a meczety usunięto. Zbudowano Kreml z białego kamienia, przy budowie którego pracowali utalentowani architekci z Pskowa.
Do końca XIX wieku na terenie Kremla trwały prace budowlane: pojawił się Pałac Namiestniczy, szkoła junkrów, konsystorz duchowy, dom biskupi. Majestatyczny kompleks architektoniczno-historyczny to wspaniały widok: wysokie minarety meczetów, okrągłe kopuły kościołów, większość klasycznych budynków wygląda jak bajkowe królestwo. Tutaj harmonijnie przeplatają się rosyjskie i tatarskie tradycje architektury i kultury.
Szczególną atrakcją Kremla i Kazania jest pochylona siedmiopiętrowa wieża Syusyumbike, jedna z wież obronnych. Meczet Kul-Sharif, Katedra Zwiastowania, Klasztor Przemienienia Pańskiego są bardzo interesujące ze względu na swoją architekturę. Kilka muzeów historycznych przedstawia przeszłość i teraźniejszość Tatarstanu. Istnieje również muzeum sztuki, oddział Ermitażu w Petersburgu – „Ermitaż Kazań”. Wizyta na kazańskim Kremlu pozostawia niezatarte wrażenie na całe życie.
Katedra św. Sofia w Nowogrodzie
Główną atrakcją starożytnego i współczesnego Nowogrodu jest katedra św. Sofia, zbudowana na początku XI wieku. pod księciem Włodzimierzem. Wiedząc, jak bardzo jego ojciec Jarosław Mądry kocha katedrę św. Zofii w Kijowie, Władimir zaprosił kijowskich rzemieślników do zbudowania katedry podobnej architekturze do kijowskiej świątyni. Majestatyczny biały budynek wieńczy 5 kopuł w kształcie hełmów, z których 4 są szare, a piąta lśni złotym połyskiem. Przez wieki swojego istnienia katedra była kilkakrotnie odbudowywana i przebudowywana, przetrwała wojny i rabunki, ale przetrwała i jest obecnie architektonicznym i duchowym symbolem Nowogrodu.
Wiele reliktów utrzymuje katedrę wewnątrz i na zewnątrz. Jednym z nich jest Brama Sigtun, przywieziona przez Nowogrodu jako trofeum wojenne ze Szwecji. Odlewane są z metalu i stanowią unikalny przykład artystycznego odlewnictwa europejskiego XII wieku. Arkusze z brązu przedstawiają sceny ze Starego i Nowego Testamentu. We wnętrzu katedry zachowały się fragmenty dekoracji z XI-XII wieku, starożytne folio, kroniki i inne bezcenne rarytasy. W katedrze znajdują się grobowce jej założyciela – Włodzimierza, księżniczek Anny i Aleksandry oraz innych dobrze urodzonych Nowogrodzian.
Monumentalne, surowe piękno największego pomnika sakralnego zachwyca do głębi duszy, sprawiając, że można podziwiać i być dumnym.
jezioro Bajkał
We wschodniej Syberii znajduje się unikalny starożytny zbiornik – najgłębsze jezioro na świecie, Bajkał (1637 m). Można go nazwać prawdziwym skarbcem naturalnym, zawierającym 19% światowych zasobów najczystszej świeżej wody, dużą liczbę ryb. Wszyscy znają słynny omul Bajkał, który mieszka tylko w tym jeziorze. Bogaty i różnorodny jest również świat flory i fauny nad brzegiem jeziora Bajkał, którego terytorium jest aktywnie eksplorowane przez naukowców i podróżników. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że akwen Bajkału znajduje się na wysokości około 500 m n.p.m., to możemy uznać je za jezioro górskie, powstałe miliony lat temu w wyniku ruchu płyt tektonicznych.
27 malowniczych wysp zdobi taflę wody jeziora Bajkał, z których każda jest wyjątkowa na swój sposób. Woda Bajkału jest tak przejrzysta, że można zobaczyć kamienne dno na głębokości 40 metrów. Bajkał urzeka swoim niepowtarzalnym pięknem o każdej porze roku. Odwiedzenie największego jeziora na świecie to wielkie szczęście.
Kreml moskiewski
Majestatyczny kompleks architektoniczny – serce Moskwy i Rosji – Kreml po raz pierwszy został wymieniony w annałach z 1156 r., gdy u ujścia rzeki. Neglinnaya zaczęła budować drewniane ogrodzenia dla przyszłej twierdzy, która później została spalona przez Mongołów-Tatarów. Współczesny Kreml, jak wszyscy go teraz widzą, jest zasługą wszystkich rosyjskich władców, od Dmitrija Donskoja po przywódców państwa sowieckiego. Zespół architektoniczny Kremla moskiewskiego obejmuje fortecę z potężnymi murami i wieżami (20), katedrami (10), komnatami, pałacami, budynkami administracyjnymi, 4 placami i 3 ulicami.
Cała historia państwa rosyjskiego znajduje odzwierciedlenie w majestatycznych budynkach o nieodpartym pięknie; olśniewający luksus dekoracji katedr, pałaców i komnat jest dowodem potęgi i bogactwa rozległego państwa. Wielki Pałac Kremlowski, komnaty Fasetowane i Zbrojownia zachwycają wspaniałymi wnętrzami i luksusowym wyposażeniem. Każda kremlowska katedra to naprawdę bajeczny budynek, ucieleśniający wysoką duchowość, jasne piękno i nieograniczony talent jej twórców. Cerkiew Wasyla Błogosławionego z 10 rozdziałami jest unikalnym przykładem cerkwi, znanej wszystkim z licznych zdjęć na okładkach podręczników, czasopism i kalendarzy. Wiele najlepszych wrażeń czeka na tych, którzy po raz pierwszy widzą piękno moskiewskiego Kremla.
Pustelnia
Dumą narodową Rosjan jest świątynia dzieł sztuki Ermitaż, której eksponaty znajdują się w 6 budynkach, pochodziły z prywatnej kolekcji oświeconej monarchini Katarzyny II, która nabyła 220 obrazów artystycznych znanych mistrzów. Nowa kolekcja została umieszczona w odległych salach pałacowych, zwanych „Ermitażem” (fr. zaciszne miejsce). Każdy kolejny władca uważał za zaszczyt uzupełnianie kolekcji obrazów, rzeźb, przedmiotów sztuki użytkowej, zabytków archeologicznych iw efekcie zgromadzono ich tak dużo, że zajmowali cały zespół budynków (6). Do co najmniej 1-2 minut. aby podarować każdemu eksponatowi (jest ich prawie 3 miliony), trzeba tu przychodzić codziennie przez cały rok.
Wszystko tutaj robi wrażenie: luksusowe fasady budynków, przepych dekoracji, niezrównane arcydzieła malarstwa i rzeźby, w tym dzieła L. Da Vinci, Tycjana, Rembrandta, Iwanowa, Repina, Lewitana. Łatwiej jest wymienić twórców, których dzieł tu nie ma – wachlarz nazwisk sławnych mistrzów jest tak szeroki. Ermitaż jest głównym celem odwiedzin każdego, kto przyjeżdża do Petersburga.
Katedra św. Bazylego
Wśród światowych arcydzieł architektury Sobór Wasyla Błogosławionego zajmuje nie ostatnie miejsce, będąc uosobieniem piękna tajemniczej rosyjskiej duszy, wiary narodu rosyjskiego w jaśniejszą przyszłość. Bez tego nie można było stworzyć takiej architektonicznej doskonałości, zachwycającej jasnym pięknem i elegancką filigranem wszystkich elementów. Patrząc na katedrę, aż trudno uwierzyć, że to dzieło ludzkich rąk: wydaje się, że powstała dzięki baśniowej magii. Świątynia została zbudowana na cześć świętego moskiewskiego cudotwórcy Błogosławionego Bazylego, świętego widzącego głupca.
Każda z 10 kopuł kamiennej świątyni namiotowej ma swój niepowtarzalny piękny widok, swoją indywidualność, wyrażoną w rzeźbionych wzorach i tęczowym spektrum kolorów. Jakże utalentowani byli rosyjscy Michał Anioł i Rafaele, którzy wznieśli jeden z głównych pomników nie tylko Moskwy, ale całej Rosji! Nie wiadomo dokładnie, kto dokładnie zbudował katedrę, symbolizującą Niebiańskie Jeruzalem: według jednej wersji byli to rosyjscy architekci Barma i Postnik, według innej zachodnioeuropejski architekt. Cześć i uwielbienie dla twórców niezrównanego arcydzieła architektonicznego kultury duchowej.
Plac Czerwony
Kolejnym głównym symbolem Rosji obok Kremla, bliskim i drogim każdemu mieszkańcowi kraju, jest Plac Czerwony. Na legendarnych kostkach brukowych rozgrywają się wszystkie najważniejsze wydarzenia z życia państwa i narodu: szeregowcy i generałowie wybijają krok, potęgę sprzętu wojskowego demonstruje Parada Zwycięstwa; odbywają się pokazy i koncerty galowe, występy gwiazd światowych i krajowych. Każdego dnia można tu zobaczyć obcokrajowców zachwycających się pięknem otaczającej architektury.
Za datę powstania placu uważa się rok 1493, kiedy to kolejny pożar zniszczył znajdującą się tu drewnianą zabudowę. Postanowiono już nie budować tego miejsca. Powstały plac nazwano „Ogniem”, ale po wspaniałych budynkach, które powstały wokół niego i zaprojektowaniu placu z kostki brukowej, zaczęto go nazywać „Czerwonym” od staroruskiego „piękny”. Ta nazwa trafnie określała istotę głównego placu kraju.
Jest tu co zobaczyć: majestatyczne katedry Wniebowzięcia NMP, św Bazylego i Kazań, słynna Wieża Spaska z kurantami, Bramy Zmartwychwstania, kaplica Ikony Iberyjskiej, okazały gmach GUM. Historycznym punktem orientacyjnym jest osławiony Miejsce Egzekucji, na którym przestrzegano królewskich dekretów, a skazanym pozbawiano głowy. Najbardziej czczonym obiektem kultu czasów sowieckich jest Mauzoleum, w którym ustawiały się wielokilometrowe kolejki. Ogromnym zainteresowaniem cieszą się wyrazisty pomnik rosyjskich bohaterów Minina i Pożarskiego oraz Państwowe Muzeum Historyczne.
Góry Ałtaj
Rozległy system pasm górskich, zlokalizowany w 4 krajach, obejmuje część rosyjskiej Syberii między Nowosybirskiem a Kemerowem. „Rosyjskie Alpy” – tak czasami nazywa się Ałtaj w Rosji, podbijając swoją ogromną wielkością i niesamowitym pięknem. Urzekająco piękne krajobrazy z „kryształowymi” jeziorami, błyszczącymi wodospadami, bystrymi rzekami, potężnymi lasami świerkowymi, sosnowymi i urzekającymi alpejskimi łąkami. Niezwykła hojność natury Gór Ałtaj zadziwia i podbija; Nic dziwnego, że tak wielu utalentowanych ludzi urodziło się na tej ziemi.
Miejsca światowego dziedzictwa UNESCO – Jezioro Teleckie, Biełucha, płaskowyż Ukok, rezerwaty Ałtaju i Katuńskiego, zjednoczone w kompleksie „Ałtaj – Złote Góry”. Najbogatsza flora i fauna regionu, malownicze jeziora Karakol, wiele tajemniczych jaskiń, pogańskie bożki Shavlin, wyjątkowe rzeki przyciągają coraz więcej turystów i miłośników ekstremalnych podróży. Nie musisz podróżować do Kanady czy Ameryki, aby zobaczyć prawdziwe piękno gór; wystarczy przyjechać do Ałtaju.
Państwowa Galeria Tretiakowska
Nieoceniony atut Rosji, prawdziwy skarbiec dzieł sztuki rosyjskich malarzy – Galeria Tretiakowska – największe w kraju muzeum sztuki zostało założone przez wybitnego filantropa, kupca P.M. Tretiakowa. Ten postępowy człowiek i patriota może być żywym przykładem służenia ojczyźnie obecnym oligarchom, którym bardziej zależy na zdobywaniu osobistych jachtów, samolotów i zagranicznych willi. Każdy odwiedzający galerię odbiera wyrazy wdzięczności za możliwość zobaczenia niesamowitych arcydzieł malarstwa, rzeźby, malarstwa ikonowego i grafiki (ponad 100 tys.).
Co roku kolekcja galerii uzupełniana jest o nowe prace współczesnych mistrzów rosyjskich. Teraz eksponaty Galerii Trietiakowskiej znajdują się w 3 budynkach (2 – na pasie Lavrushinsky i 1 – na Krymsky Val). Masy ludzi „płyną” do nich nieprzerwanym strumieniem, chcąc cieszyć się spektaklem najlepszych przykładów sztuk pięknych Wierieszczagina, Repina, Wasiliewa, Fiedotowa, Lewitana, Sierowa, Kustodiewa, Polenowa i wielu innych genialnych twórców Rosji.
Peterhof
Współczesne kontrowersje, jakie toczyły się wokół wzniesionego w Orelu pomnika Iwana Groźnego, dotykają także reformatora cara Piotra I, który przeprowadził reformy „na kościach i krwi”. Ale kiedy płynąc łodzią do Peterhofu o godzinie 11.00, widzisz nieziemskie piękno architektonicznej i krajobrazowej perły Rosji w blasku fontanny, śpiewasz w myślach pochwały dla wielkiego Piotra Aleksiejewicza. A przechodząc przez jego cesarską rezydencję wiejską, widząc nieodparcie piękny wygląd „rosyjskiego Wersalu”, pozostajesz na zawsze podbity siłą umysłu i talentu rosyjskiego innowatora cara i usprawiedliwiasz wszelkie przejawy okrucieństwa.
Ale jeszcze większą wdzięczność odczuwa się tym, którym udało się przywrócić barbarzyńsko zniszczone przez wojnę zabytki, przywrócić im pierwotny wygląd. Wspaniałe piękno pałaców, złoconych posągów, pawilonów, fontann (150), parków, odziedziczonych przez Rosję, przewyższa piękno rezydencji Francji i Anglii. Wielki Pałac, Monplaisir, Marly, pawilon Ermitażu to niezrównane arcydzieła architektury, najwyższe przykłady estetycznego wystroju wnętrz. Każda z fontann jest cudem inżynierii fontann i artystycznego projektu. Zachwycające projekty krajobrazowe parków, klombów i trawników. Po odwiedzeniu tego bajecznego miejsca o nazwie Peterhof zakochasz się w nim na całe życie!
Mamaev Kurgan i rzeźba „Ojczyzna wzywa”
Kompleks pamięci, jeden z „Siedmiu Cudów Rosji”, którego utworzenie zaplanowano jeszcze w 1944 r., poświęcony jest 2 milionom obrońców Stalingradu, którzy zginęli w najkrwawszej i najstraszniejszej bitwie, gdy ziemia płonęła pod ich stopami. Wybitny rosyjski rzeźbiarz Vuchetich stworzył rzeźby i pomniki, które są wyjątkowe pod względem artystycznej ekspresji i mocy. Na wielu z nich nie można patrzeć bez łez – tak pojemnie i dokładnie oddają wygórowane brzemię bohaterskiej obrony miasta, wywołując uczucia niezmierzonego żalu i wdzięczności odważnym bohaterom.
Pomnik znajduje się w miejscu najbardziej zaciekłych bitew, na strategicznym „wysokości 102″ i zajmuje 26 hektarów, zaczynając od kompozycji rzeźbiarskiej „Pamięć pokoleń”: wyrzeźbione w kamieniu postacie ludzi w różnym wieku idą pokłonić się popiołom umarłych. Na granitowych płytach wyryte są nazwy rosyjskich miast-bohaterów. Powyżej znajduje się plac „Walka na śmierć”, gdzie granitowy wojownik z granatem i karabinem maszynowym wznosi się na środku basenu niczym epicki bohater, symbol odwagi i męstwa.
Nie sposób spojrzeć bez dreszczy na zrujnowane mury, których wysokie płaskorzeźby przedstawiają okropności bitew. Żałosne wrażenie dopełnia oprawa dźwiękowa: trzask karabinów maszynowych, ryk bojowników, raporty informacyjne. „Salę Smutków”, w której rozbrzmiewają „Sny” Schumanna, można nazwać „Salą Płaczu” – atmosfera tam wytworzona jest tak wzruszająco smutna. To samo wrażenie wywołuje wizyta na „Placu Smutku” z rozpaczającą matką opłakującą swojego zmarłego syna.
Zwieńczeniem pomnika jest słynna rzeźba „Ojczyzny”, w powiewającej szacie, z mieczem w podniesionej dłoni, uosabiająca wezwanie do zniszczenia najeźdźców. Majestatyczna figura Matki jest osadzona na postumencie osadzonym na fundamencie o głębokości 16 metrów, całkowita wysokość pomnika to 86 metrów, a waga ponad 8000 ton. Rzeźba jest podtrzymywana w pionie przez 99 lin, każdy o wadze 66 ton. 14-tonowy miecz, wykonany z mocnej stali, posiada otwory przeciwwiatrowe. Tysiące ludzi codziennie przyjeżdża tu, by oddać hołd 35 tysiącom żołnierzy, którzy polegli na tej wysokości i wszystkim, którzy zginęli w obronie nadwołżańskiej twierdzy – Stalingradu.
Wietrzne filary w Komi
Kolejny z „siedmiu cudów Rosji, już naturalny, znajduje się na Małej Górze Bożków (Man-Pupu-ner) w Komi. Są to dziwaczne wietrzejące filary (głowy Mansi) – unikalne geologiczne pozostałości niegdyś wysokich gór, które istniały tutaj 200 milionów temu. Minione epoki, naturalne siły wiatru, mrozu, opadów zniszczyły bardziej miękkie skały, pozostawiając jedynie wspomnienia gór w postaci niesamowitych filarów o różnych wysokościach i kształtach. Jest ich tylko 7, wysokość waha się od 30 do 42 m. Przez wiele stuleci były miejscem kultu starożytnych Mansów, którzy czcili kamienne posągi i tworzyli na ich temat legendy.
Tylko dobrze wyszkoleni turyści mogą do nich podejść, ponieważ „kamienne posągi” znajdują się z dala od osiedli mieszkaniowych. Zimą szczątki, spowite błyszczącym śniegiem, wyglądają jak bajeczne stworzenia, a w mglistą pogodę – upiorne olbrzymy.