Akademia Sztuk Pięknych we Florencji – historia, zdjęcia, opis, godziny otwarcia, ceny 2021, mapa
Florencja to kolebka renesansu i jedna ze światowych stolic kultury i sztuki. Gdzie, jeśli nie tutaj, miała powstać legendarna Akademia Sztuk Pięknych – pierwsza, najsłynniejsza akademia malarstwa w Europie. Dziś jego historia sięga ponad 450 lat, a liczba legendarnych wydarzeń, które miały tu miejsce, a także kultowych osobistości, które odwiedziły te mury, jest niesamowita. Do Akademii należy również Konserwatorium Florenckie – nie mniej znana instytucja, ale już kierunek muzyczny.
Historia stworzenia
Nawet na początku XVI wieku Florencja była nie tylko miastem, ale pełnoprawną, odrębną republiką, dysponującą własną potęgą i własnymi prawami. Jednak w 1532 republika przestała istnieć, a Florencja stała się jednym z miast państwa toskańskiego. Wraz z nadejściem nowego rządu i nowej ery, obyczaje mieszczan stopniowo się zmieniły, a sztuka renesansu, rozrzucona tu i tam na florenckich ulicach, nie poruszała już i zachwycała mieszkańców miasta, jak dawniej.
Dla Florence był to niebezpieczny, chwiejny okres: mogła stracić status światowej stolicy kultury. Na szczęście byli ludzie, którzy na to nie dopuścili, ludzie, którzy z goryczą patrzyli na schyłek florenckiej sztuki i dlatego postanowili stworzyć tu pierwszą Europejską Akademię Sztuk Pięknych, do której utalentowani ludzie mogliby wejść na studia malarskie i inne sztuki. Tymi ludźmi byli Giorgio Vasari, Agnolo Bronzino i Bartolomeo Ammanati.
Giorgio Vasari, który studiował u samego Michała Anioła, nie trzeba przedstawiać. Artysta manierystyczny, architekt, krytyk sztuki i pisarz, zasłynął nie tylko wspaniałymi obrazami z gatunku manieryzmu toskańskiego i zdobieniami pałaców papieskich w Rzymie, ale także napisaniem monumentalnego „Żywotów sławnych malarzy”, które stworzył dla prawie trzydzieści lat i ostatecznie stał się jednym z pierwszych i najważniejszych podręczników sztuki w Europie.
Agnolo Bronzino, drugi z ojców założycieli Akademii, był także przedstawicielem manieryzmu, ale zasłynął przede wszystkim dla innych: przez wiele lat był nadwornym malarzem domu Medyceuszy, tworzył scenografię świąteczną i teatralną, malował obrazy m.in. prezent dla honorowych gości i przyjaciół Cosimo I Medici i jego rodzin. Trzeci założyciel Akademii, Bartolomeo Ammanati, jest mniej znany szerokiemu kręgowi, ale kulturolodzy i krytycy sztuki znają tę nazwę bardzo dobrze: wśród dzieł utalentowanego florenckiego architekta, rzeźbiarza i architekta znajduje się fontanna Neptuna, Świętego Mikołaja Most Trinita, Palazzo Pitti i Pucci oraz fasada kościoła San Michele.
Oprócz tych trzech wielkich nazwisk „ze sztuki”, wśród założycieli historycy wymieniają również imię samego Cosimo I Medici, ponieważ wielki książę Toskanii, swoimi wpływami i zastrzykami finansowymi, przyczynił się w każdy możliwy sposób do powstania i otwarcie szkoły. Florencka Akademia Sztuk Pięknych otworzyła swoje podwoje dla studentów w 1561 roku i pierwotnie mieściła się w bazylice Santissima Annunziata. Ojcowie założyciele stali się także jego pierwszymi mistrzami i nauczycielami.
Utalentowani studenci z całych Włoch przyjeżdżali tutaj, aby studiować malarstwo, rzeźbę, architekturę i obróbkę metali, a także tworzenie różnych instrumentów muzycznych. Najzdolniejszym uczniom pozwolono również na odrestaurowanie arcydzieł florenckiego renesansu, oczywiście pod ścisłym kierownictwem ich słynnych nauczycieli.
W 1588 r. otwarto nawet osobny dział restauracyjny, który później odegrał znaczącą rolę w restauracji dzieł sztuki renesansu. Akademia szybko się rozrastała i rozwijała. Coraz więcej było tu osób chcących poznać podstawy sztuki i uczyć się od największych mistrzów swoich czasów, w bazylice zabrakło miejsca, więc dwa wieki później, w 1784 roku, gdy na czele był już książę Pietro Leopold II państwa toskańskiego główny budynek edukacyjny przeniesiono do dawnego szpitala klasztornego.
Mniej więcej w tym samym czasie w Akademii zorganizowano galerię, w której wystawiano arcydzieła sztuki. Wszystkie szkoły artystyczne działające w tym czasie we Florencji również zostały oddane i pod patronatem Akademii. Kolejne ważne wydarzenie miało miejsce w 1849 roku, kiedy odłączyło się od niego Konserwatorium Florenckie. Konserwatorium nosi imię Luigiego Cherubiniego, wówczas znanego włoskiego kompozytora i nauczyciela muzyki.
Cherubini pisał dla orkiestry opery, msze, requiem, utwory kameralne i koncerty, a zamówienia napływały do niego z całej Europy: z Londynu, Rzymu, Wenecji i innych większych miast. Nawiasem mówiąc, to właśnie Cherubini jest założycielem innego znanego europejskiego konserwatorium – paryskiego.
Dziś Akademia jest nadal jedną z wiodących instytucji artystycznych na świecie. Dziś uczą się tu jako artyści, graficy, projektanci i dekoratorzy różnych przestrzeni, rzeźbiarze, scenografowie, muzealnicy. Przez długie lata działalności wykształciła setki najwyższej klasy specjalistów, wśród jej absolwentów jest Luigi Mussini, słynny włoski artysta, kompozytor i szachista.
To nie tylko szkoła artystyczna, ale także organizacja, która znalazła, uratowała i odrestaurowała ogromną liczbę arcydzieł światowej kultury. Dziś galerie należą do najczęściej odwiedzanych na świecie i dorównują tak wybitnym muzeom jak Luwr i Ermitaż. Napływ turystów jest tu ogromny, bo każdy, kto przyjeżdża do miasta, „kolebki renesansu”, chce dotknąć piękna.
Obrazy
Istnieją dziesiątki i dziesiątki arcydzieł sztuki światowej XIV-XVI wieku. Szczególne miejsce w kolekcji zajmuje ekspozycja prezentująca dzieła mistrzów florenckiego renesansu. Tutaj możesz zobaczyć obrazy Paolo Uccello (wśród jego najsłynniejszych dzieł są mozaiki w weneckim San Marco), Domenico Ghirlandaio (malował bibliotekę watykańską i malował portrety wielu arystokratów swoich czasów), Sandro Botticellego (na pewno znasz kult „Narodziny Wenus” i pewnie znacie „Portret Dantego”), Andrea del Sarto (pisał „Adoracja Trzech Króli”, „Ostatnia Wieczerza”, „Święta Rodzina”, wiadomo też, że przyjaźnił się z Rafaela i Tycjana).
Tutaj, w galerii, znajdują się dzieła Taddeo Gaddiego, Andrei Orcagni i Lorenzo Bartoliniego, arcydzieła epoki Quattrocento (w terminologii europejskiej historii sztuki słowo to odnosi się do stylu sztuki włoskiej wczesnego renesansu). Wiadomo również, że przechowywana jest tutaj ogromna kolekcja rosyjskich ikon z XVI-XVIII wieku.
Dzieła Michała Anioła
Główną i absolutną dumą florenckiej Akademii Sztuk Pięknych jest kolekcja rzeźb wielkiego Michała Anioła. Na przykład w murach szkoły znajdują się cztery dzieła składające się na jedną kompozycję rzeźbiarską: „Pieta Palestrina”, „Ewangelista Łukasz”, „Czterech niewolników”, a także posąg św. mistrz niestety nie zdążył ukończyć.
W 1873 roku Akademia dokonała wielkiego nabytku – słynnego pomnika „Dawida”. Ten, który wszyscy widzieli na okładkach podręczników Moskiewskiego Teatru Artystycznego, ale nie wszystkie – na żywo. Tymczasem warto zobaczyć! Wiadomo, że Michał Anioł rzeźbił posąg przez około cztery lata, od 1500 do 1504, pracując z gigantycznym blokiem marmuru, dzięki czemu ostateczna wysokość kompozycji wynosiła aż 5,5 metra.
Początkowo zakładano, że „Dawid” ozdobi dach świątyni Santa Maria del Fiore, ale postawienie tam tak ogromnej rzeźby okazało się niemożliwe, a architekci zmuszeni byli zrezygnować z tego pomysłu. „Dawid” został zainstalowany przed florenckim pałacem Vecchio i stała tam przez ponad trzy wieki.
Pod koniec XIX wieku posąg został przeniesiony do Akademii, a nawet zorganizowano dla niego osobną salę, zwaną Trybuną. Przed samą Akademią ustawiono dokładną kopię „Dawida” – tak, aby od razu zwróciła uwagę na majestatyczne dzieło sztuki przechowywane w tych ścianach.
Sala Kolosa
Wielu przypuszcza, że Sala Kolosa została tak nazwana, ponieważ znajduje się tutaj jakaś szczególnie duża rzeźba, niektórzy nawet uważają, że to ten sam „Dawid”. W rzeczywistości hala została nazwana tak, ponieważ kiedyś wystawiano tu modele wspaniałych Dioscuri. Oto oryginalny gipsowy model „Gwałtu Sabinek” autorstwa florenckiego rzeźbiarza Giovanniego Giambologna. Znajdują się tu również liczne obrazy, wśród których szczególne miejsce zajmuje Madonna of the Sea, arcydzieło Sandro Botticellego.
Izba Więźniów
Kolejna sala o niezwykłej nazwie, której historia ma korzenie w odległej przeszłości. Znajduje się bezpośrednio obok trybuny i górującego nad nią „Dawida”. Znajdują się w nim również dzieła Michała Anioła, a także obrazy Alessandro Allori. Allori jest znanym malarzem florenckim drugiej połowy XVI wieku. Malował w stylu manierystycznym, a cechą jego twórczości było ciągłe nawiązywanie do różnych kompozycji kwiatowych.
Kwiaty na jego obrazach – stokrotki, niezapominajki, lilie, tulipany – zawsze symbolizowały i odzwierciedlały pewne uczucia i emocje, czy to radość czy smutek, szczęście czy rozczarowanie. Do dziś turyści lubią szukać ukrytych znaczeń w kompozycjach kwiatowych, a Akademia ma nawet osobne wycieczki do twórczości Allori.
Również w Sali Więźniów znajdują się dzieła Lorenzo Bartoliniego, włoskiego rzeźbiarza i niegdyś nauczyciela Akademii. Do jego najsłynniejszych dzieł należą „Wiara w Boga”, „Nimfa ze skorpionem”, „Stół z amorkami” i inne.
Sala malarstwa gotyckiego z XIII-XIV wieku
W XIII-XIV wieku Florencja i ogólnie całe Włochy przeżywały rozkwit malarstwa gotyckiego: w tym stylu pracowało wielu uznanych mistrzów, ale tylko początkujący artyści. W tej sali można zobaczyć dzieła Giotta (głównie dzieła religijne – krucyfiksy, ikony i elementy dekoracji ołtarza katedry), Bernardo Daddiego (artysta ten nie pisał w ogóle tylko na tematy „boskie”, czy były to freski przedstawiający żywoty świętych, czyli „Madonna z Dzieciątkiem, czyli oszałamiająco piękny tryptyk”, Andrea Orcagni (również malował freski, tworzył tryptyki i projektował ołtarze).
Nawiasem mówiąc, Daddy i Orcagna byli uczniami i wyznawcami Giotta, więc prace wszystkich trzech mają coś wspólnego i nie są tylko eksponowane w bliskim sąsiedztwie. Oprócz tego znajduje się tu również sala sztuki z końca XIV wieku, która wydaje się logiczną kontynuacją sali poprzedniej. Tutaj wystawiane są nie tylko prace, ale także ustawiane są ekrany, które pokazują wirtualne spacery i opowiadają o tworzeniu ołtarzy, technice tempery jajowej i innych niesamowitych szczegółach tworzenia dzieł sztuki i ich restauracji.
Muzeum Instrumentów Muzycznych
Jak już wspomniano, kiedyś Konserwatorium Florenckie oddzieliło się od Akademii, ale początkowo komponent „muzyczny” mieścił się w tych samych murach, a pierwsi uczniowie ojców założycieli rzeźbili m.in. instrumenty muzyczne. Dlatego kierownictwo Akademii postanowiło otworzyć dla swojej ekspozycji osobne małe muzeum.
Są klawesyny, skrzypce, fortepiany, wiolonczele i inne starożytne instrumenty. Głównym arcydziełem muzeum są oczywiście skrzypce Stradivariusa, stworzone przez niego dla domu Medici z cennych gatunków drzew – klonu i czerwonego świerka.
Jak ominąć kolejkę?
Oczywiście bilet papierowy można kupić w kasie samej Akademii – ale kolejki są tu ogromne i trzeba będzie długo stać. Dużo łatwiej i wygodniej jest kupić voucher elektroniczny, którego jedną z głównych zalet jest wejście bez kolejki. Ponadto taki voucher ma inne zalety:
Kup bilet wstępu bez kolejki przez Internet
Jeśli chcesz wybrać się na wycieczkę w swoim ojczystym języku rosyjskim, weź przewodnika. Przewodniki rosyjskojęzyczne prezentują klientom o wiele pełniej i ciekawiej niż to, co sam możesz przeczytać w Internecie. Przewodnik zabierze Cię do najciekawszych miejsc Akademii, wizualnie zapozna z jej historią, pokaże i opowie o arcydziełach Michała Anioła, Giotta, Giambologny i Stradivariego, których słynne dzieła prezentowane są w Muzeum Instrumentów Muzycznych. Ta wycieczka trwa około półtorej godziny.
Godziny otwarcia i ceny biletów
Dla turystów Akademia czynna jest od wtorku do niedzieli, galerie z eksponatami można zwiedzać od 8.15. do 18.50, a sprzedaż biletów papierowych kończy się na pół godziny przed zamknięciem wejścia. Dzień wolny od pracy to poniedziałek. Ponadto podróżnik nie dojedzie tutaj podczas głównych świąt: 1 stycznia, 1 maja i 25 grudnia.
Jeśli chodzi o ceny biletów, są one bardzo różne:
Gdzie się znajduje i jak się tam dostać
Akademia Sztuk Pięknych znajduje się w historycznym centrum Florencji, więc bardzo trudno ją przegapić i nie znaleźć, dokładny adres to Via Ricasoli, 58/60, można się tu dostać nawet pieszo z placów Duomo i San Giovanni, podróż zajmie nie więcej niż 10 minut, a z innych obszarów – komunikacją miejską. Obok Akademii przejeżdżają jednocześnie autobusy kilku tras: 4, 6, 14, 19, 23 i 31. Dodatkowo z hotelu z przyjemnością przywiezie Państwa taksówka miejska.